Anasayfa

Memur Kendi Yazdığı Kitaba Ünvanını Yazabilir mi?

657 sayılı Kanun, 6102 sayılı Kanun, 5846 sayılı Kanun ve Dönemin DPB Görüşü birlikte ele alındığında; gizli bilgileri bulundurmamak koşuluyla, devlet memurunun 5846 sayılı Kanun kapsamında her türlü eser çıkarabileceği, kitabın yazarı olarak ismi ile birlikte kariyer unvanının ve görev yaptığı kurumun adının kullanılması hususunda herhangi bir yasal engelin bulunmadığı ve bu tür faaliyetlerin 657 sayılı Kanununa ve ilgili diğer mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği izahtan varestedir.

Haber Giriş : 2025-11-30T14:00, Son Güncelleme 2025-11-27T09:05

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28'inci maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

"Memurlar Türk Ticaret Kanunu'na göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kollektif şirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak olamazlar. (Görevli oldukları kurumların iştiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler hariç). Memurlar, mesleki faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamaz; gerçek kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait herhangi bir iş yerinde veya vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışamaz.

Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve disiplin kurulları üyelikleri ile özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır.

Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11'inci maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

"(1) Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

(2) Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.

(3) Ticari işletme, içerdiği malvarlığı unsurlarının devri için zorunlu tasarruf işlemlerinin ayrı ayrı yapılmasına gerek olmaksızın bir bütün halinde devredilebilir ve diğer hukuki işlemlere konu olabilir. Aksi öngörülmemişse, devir sözleşmesinin duran malvarlığını, işletme değerini, kiracılık hakkını, ticaret unvanı ile diğer fikri mülkiyet haklarını ve sürekli olarak işletmeye özgülenen malvarlığı unsurlarını içerdiği kabul olunur. Bu devir sözleşmesiyle ticari işletmeyi bir bütün halinde konu alan diğer sözleşmeler yazılı olarak yapılır, ticaret siciline tescil ve ilan edilir."

6102 sayılı Kanunun 15'inci maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

"İster gezici olsun ister bir dükkanda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11'inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53'üncü maddeler ile Türk Medeni Kanununun 950'nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır."

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 1'inci maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

"Bu Kanunun amacı, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma şartlarını düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma halinde yaptırımları tespit etmektir."

5846 sayılı Kanunun 18'inci maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

"Mali hakları kullanma yetkisi münhasıran eser sahibine aittir.

Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır. Tüzel kişilerin uzuvları hakkında da bu kural uygulanır.

Bir eserin yapımcısı veya yayımcısı, ancak eserin sahibi ile yapacağı sözleşmeye göre mali hakları kullanabilir."

Yukarıda bahse konu mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; devlet memurunun kitabın yazarı olarak ismi ile birlikte kariyer unvanını kullanmasında bir engel bulunmadığı değerlendirilmiştir. Bu yönde, dönemin Devlet Personel Başkanlığı'nın görüşü de (T: 05.02.2007, S: 1855) bulunmaktadır.

Memurlar.Net - Özel