Mevzuat ve Değerlendirmeler:
Genel olarak memurların çalışma süreleri 65 yaşlarını doldurdukları tarihte sona erer 5434 SK/Md.40). Bu yaştan önce emeklilik memurların talebi ile gerçekleşir ve Kurumlar memurun emeklilik talebi olmadan 65 yaşlarını doldurmadan tek taraflı olarak emeklilik işlemini tesis edemez. Memurlar emekli aylığı bağlanması için, bazı durumlar dışında (bu durumlar yaş haddi, kadrosuzluk, resen emeklilik gibi durumlar) zorlanamaz.
Memurlar, hizmet ve yaş şartlarını taşırlarsa emeklilikleri kişilerin taleplerine bağlıdır. Emekli olmak, emeklilik zamanını tespit etmek yaş hadleri dışında memurun iradesiyle gerçekleşen bir durumdur.
Kurumlar tarafından emeklilik onayı alınıp belgeleri de Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilen bir memurun emeklilik işlemleri iptal edilebilir mi?
Emekli olmayı talep eden memur hakkında Kurumların en yüksek amirinin onayı alınarak emeklilik işlemleri yürürlüğe girer. Talep tarihinden itibaren 1 ay geçtikten sonra da Kurumlar tarafından memurun göreviyle ilişiğinin kesilmesi gerekir. Bu husus 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Madde 48 hükmünde kurala bağlanmıştır.
Madde hükmü şu şekildedir:
"4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanların yaşlılık, malüllük veya vazife malüllüğü işlemleri;
.
b) İstek üzerine veya yaş haddi, malüllük veya vazife malüllüğü hallerinde kamu idaresinin en yüksek amirinin,
.
onayı ile tekemmül eder.
. Birinci fıkranın (b) bendine göre emekliye ayrılmak isteyenler için her durumda, istek tarihinden itibaren bir aylık süre sonunda ilişikleri kesilmiş sayılır."
Hak kaybına uğrayan memurunun göreve tekrar başlama talepleri kabul edilebilir mi?
Emeklilik mevzuatlarında, kendi iradelerini kullanarak emeklilik müracaatını yapmış ve emeklilik işlemleri sonuçlanmış olanların, tekrardan göreve dönmelerini sağlayacak bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak, dava konusu olma durumunda emekliye sevk onayından önce, yani emekli olmak istediği tarihten önce emekli olma talebinden vazgeçme talebinin Kurumları tarafından kabul edilmeme durumu ortaya çıktığında mahkemeler genel olarak kişiler lehine kararlar da verilebilmektedir.
Sonuç değerlendirmemiz;
Emekliliğin iptalini isteyen memurun ileriki bir tarihte emekli olacağını belirttiği tarihten önce ve emeklilik talep tarihinden 1 ay geçirmeden önce Kurumuna emeklilik işleminin iptal edilmesini istemesi halinde emeklilik yönündeki işlemlerin iptal olabileceğini,
Ancak, memurun belirttiği emeklilik tarihinde ve bu tarihte emekli edilmesi yönünde emekliye sevk onayı alınırsa emeklilik işleminin yapılması gerektiğini, iptal edilemeyeceğini, değerlendirmekteyiz.
Devlet memurunun hak kaybı yaşamaması için emekli olma müracaatını yapmadan, kendi sosyal güvenlik haklarını öğrenmeleri gerektiğini tavsiye etmekteyiz. Bunun için, her memurun görev yaptığı biriminden/Sosyal Güvenlik Kurumundan;
1- Emekli hizmet toplamını öğrenmesi,
2- Sigortalı veya Bağ-Kurlu hizmetleri olanlar varsa bu hizmetlerini görevde iken birleştirmeye tabi tutulmasını talep etmeleri,
3- Emekli olduğunda derecesi, kademesi, ek göstergesinin ne olacağını öğrenmesi,
4- Emekli olduğunda ne kadar aylık alabilir, ne kadar ikramiye alabilir bu bilgileri de öğrenmesi,
5- Kurumların da ilgililerin bu taleplerini sağlayacak şekilde gerekli bilgileri vermesi,
Hususlarına dikkat edilmesi gerektiğini söyleyebiliriz.