TÜİK verileri ve uzun vadeli nüfus projeksiyonları, önümüzdeki 20-30 yıllık dönemin yalnızca sosyal değil, aynı zamanda mekansal ve yatırım odaklı bir dönüşüme işaret ettiğini ortaya koyuyor. Son 15 yılda 0-14 yaş grubu nüfusun payı yüzde 25'lerden yüzde 20'lere gerilerken, 65 yaş ve üzeri nüfusun oranı yüzde 7'lerden yüzde 11'lere yükseldi. Bu eğilim, Türkiye'nin hızla yaşlanan bir nüfus yapısına doğru ilerlediğini açık biçimde gösteriyor.
MEVCUT KAPASİTE İHTİYACA YETMİYOR
Türkiye'de şu anda kamu ve özel sektör dahil olmak üzere yaklaşık 450-500 bakım kurumu bulunuyor ve bu tesisler toplamda yaklaşık 30 bin yaşlıya hizmet veriyor. Ancak uzmanlara göre bu kapasite hızla artması beklenen talebi karşılamakta yetersiz kalıyor. İhtiyacın ise beş yıl içinde 5 bin sosyal tesisin üzerine çıkabileceği ifade ediliyor.
Yaşlı nüfus artışı yalnızca bakım evi ihtiyacını büyütmekle kalmıyor; sağlık hizmetleri, rehabilitasyon merkezleri, medikal teknoloji yatırımları ve yaşlılara yönelik ürün ve hizmet pazarında da genişleme oluşturuyor. Bu durum, sektörü klasik bir sosyal hizmet alanından çıkararak çok boyutlu bir ekonomik yatırım başlığına dönüştürüyor.
YAŞLI NÜFUS EVDE KALMAK İSTEMİYOR
Mevzuata göre Türkiye'de 55 yaş ve üzeri bireyler yaşlı bakım evlerinde kalabiliyor. 2025 yılı itibarıyla bu yaş grubunun toplam nüfus içindeki payı yüzde 21,50 seviyesine ulaşmış durumda. Maksimum emeklilik yaşı olan 65 yaş dikkate alındığında ise oranların daha da çarpıcı bir tablo sunduğu görülüyor: 2025'te yüzde 11,13 olan 65 yaş üstü nüfus oranının 2030'da yüzde 13,46'ya, 2050'de yüzde 23,05'e ve 2075 sonrasında yüzde 30'lar seviyesine ulaşması bekleniyor.
Kentleşme, çekirdek aile yapısının yaygınlaşması ve genç nüfusun büyük şehirlerde yoğunlaşması, yaşlı bireylerin geleneksel aile yapısı içinde bakım görme ihtimalini her geçen yıl azaltıyor. Araştırmalar, 65 yaş üstü bireylerin kendi evlerinde ya da çocuklarının yanında kalma isteğinin azaldığını ortaya koyuyor.
'YAŞLI YAŞAM ÜSSÜ' HALİNE GELEBİLİRİZ
Avrupa'da yaşlı nüfus oranının yüksekliği ve bakım ihtiyacının artması, Türkiye'yi uluslararası yatırımcılar açısından cazip bir merkez haline getiriyor. Türkiye'nin doğal güzellikleri, iklim avantajı ve görece düşük personel maliyetleri, özellikle yabancı emeklilik fonlarının dikkatini çekiyor.
Sektör temsilcileri, yabancı fonların Türkiye'de yaşlı sağlık köylerine ilgi gösterdiğini belirtiyor. Önümüzdeki dönemde eğitimli personel yetiştirilmesi ve hukuki altyapının güçlendirilmesiyle birlikte büyük ölçekli projelerin hayata geçirilmesi bekleniyor. Uzmanlara göre Türkiye, önümüzdeki yıllarda yalnızca kendi yaşlı nüfusuna değil, yurtdışından gelecek emeklilere de ev sahipliği yapan bir 'yaşlı yaşam üssü'ne dönüşebilir.
LÜKS VE ORTA SINIF PROJELER ARTACAK
Sektörde hem lüks segmentte hem de orta gelir grubuna hitap eden projelerde artış bekleniyor. Belirli bir gelir seviyesine sahip yaşlı nüfus, tatil köyü konseptinde tasarlanan özel bakım evlerine ilgi gösteriyor. Ancak talep yalnızca üst gelir grubundan gelmiyor.
Emekli ya da kamu kurumlarında kalmak istemeyen, orta gelir düzeyindeki yaşlı bireyler için de özel huzurevleri önemli bir alternatif haline geliyor. Türkiye'de de restoran, kafe, spor alanları, hobi bahçeleri, yüzme havuzları, SPA, fizyoterapi ve yoğun bakım üniteleri içeren projeler giderek yaygınlaşıyor. Bu dönüşümle birlikte klasik 'huzurevi' algısının yerini, daha sosyal, aktif ve bütüncül bir yaşam anlayışıyla tasarlanan 'yaşlı bakım köyleri'nin alması bekleniyor.
NECMİ ÇİÇEKÇİ