Anasayfa

Kamu Görevlisinin Görevden Uzaklaştırıldığı Dönemde Performansa Dayalı Döner Sermaye Ödemesi Yapılmaması Mülkiyet Hakkının İhlali Midir?

Kanunlarla öngörülmeyen, yargı kanalı ile iptal edilmeyen ve alacağı net olarak kanıtlanamayan durumlarda, mülkiyet hakkı ihlalinden bahsedilemez.

Haber Giriş : 2026-03-04T14:00, Son Güncelleme 2026-02-25T10:33

657 sayılı Kanun'un "Görevden uzaklaştırma" başlıklı 137. maddesi şöyledir:

"Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir.

Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir."

657 sayılı Kanun'un "Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü" başlıklı 141. maddesi şöyledir:

"Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler.

143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir."

657 sayılı Kanun'un "Tedbirin kaldırılması" kenar başlıklı 142. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya cezai bir işlem uygulanmasına lüzum kalmıyan Devlet memurları için alınmış olan görevden uzaklaştırma tedbiri, 138 inci maddedeki yetkililerce (Müfettişler tarafından görevden uzaklaştırılanlar hakkında atamaya yetkili amirlerce) derhal kaldırılır."

Hükümlerine yer verilmiştir.

14/4/1982 tarihli ve 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un "Döner sermayeden yapılacak ödemeler" başlıklı 29. maddesi şöyledir:

"Döner sermayeden; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesine göre döner sermaye işletmelerinin çalıştırılacak memurları ve toplu sözleşmelerden doğan diğer hakları, döner sermaye ile yapılan iş ve hizmetlere ilişkin giderler, Harcırah Kanunu uyarınca ödenecek yolluklar ve kurum personeline yapılacak ödemeler dışında hiçbir ödeme yapılmaz."

21. 2659 sayılı Kanun'un "Kurum personeline yapılacak ödeme" başlıklı 30. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinin en az % 35'i Adli Tıp Kurumu ve birimlerine malzeme, araç, gereç, araştırma ve döner sermayede görevli personel giderlerine ayrılır. Gelirin geri kalan kısmı Adli Tıp Kurumunda ve birimlerinde görevli memur ve sözleşmeli personele; unvanı, görevi, sınıfı, çalışma şartları, hizmet nitelikleri, hizmete katkısı, performansı ve benzeri hususlar dikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine çıkarılacak yönetmelikte tespit edilecek esaslara göre ödenebilir."

22. 4/8/1982 tarihli ve 17772 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği'nin "Ödemelerin Yapılamayacağı Haller" başlıklı 31. maddesi şöyledir:

"Görevlendirme halleri hariç olmak üzere, hastalık izin ve başka nedenlerle görevlerinden ayrılmış olanlar, bu süre içinde bu Yönetmelik uyarınca yapılacak olan ödemelerden yararlanamazlar."

AYM ye intikal eden bir başvuruda, Adli Tıp Kurumu (ATK) personeli olan başvurucu, 2016-2018 yılları arasında görevden uzaklaştırılmış, daha sonra yine bir idari kararla görevine iade edilmiştir.

Başvurucu, fiilen çalışamadığı bu dönem için kendisine performansa dayalı döner sermaye ödenmesi gerektiğini, aksinin mülkiyet ve adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

AYM, başvuruyu mülkiyet hakkı kapsamında incelemiş ve şu gerekçelerle reddetmiştir:

-Başvurucunun döner sermaye alacağı için açtığı dava derece mahkemelerince reddedildiği için, ortada hukuken tanınmış "mevcut bir mülk" bulunmamaktadır.

-Meşru Beklenti Oluşmamıştır: 657 sayılı Kanun, göreve iade edilenlere aylıklarının ödenmesini öngörür ancak görevde olunmayan dönem için "performansa dayalı" bir ödeme yapılacağına dair açık bir hüküm içermez.

-İşlemin Hukuka Aykırılığı Kanıtlanmamıştır: Başvurucu, görevden uzaklaştırma işleminin iptali için dava açmamıştır. Ortada yargı kararıyla "hukuka aykırı" olduğu tescillenmiş bir işlem yoktur.

-İçtihadı Birleştirme Kararı Farklıdır: Başvurucunun dayandığı Danıştay kararı, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanmış (iptal edilmiş) işlemler içindir. Oysa bu olayda görevden uzaklaştırma işlemi bir "tedbir"dir ve yargı yoluyla iptal edilmemiştir.

Sonuç olarak, açıklanan gerekçelerle performansa dayalı döner sermaye ödenmemesine ilişkin iddianın konu bakımından yetkisizlik nedeniyle Kabul Edilemez Olduğuna, karar verilmiştir.

Dolayısı ile kanunlarla öngörülmeyen, yargı kanalı ile iptal edilmeyen ve alacağı net olarak kanıtlanamayan durumlarda, kamu personelinin yoksun kaldığı performans ödemesinin yapılmamasına bağlı mülkiyet hakkı ihlalinden bahsedilemez.


Memurlar.Net