İçişleri Bakanlığı'nda görev yapan kaymakamlar ile mülki idare amirlerinin Birinci Sınıf Mülki İdare Amirliğine yükselmesini düzenleyen yönetmelikte kapsamlı değişiklikler yapıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla 30 Nisan 2026 tarihinde onaylanan ve 1 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazete'de (Sayı: 33240) yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme, 2006'dan bu yana uygulanan sistemi önemli ölçüde değiştirdi.
Değişikliklerin gerekçesi yönetmelik metninde açıklanmamış olmakla birlikte, düzenlemenin bütününe bakıldığında üç temel eksen öne çıkıyor: karar yetkisinin merkezileştirilmesi, değerlendirme belgelerinin günümüz uygulamasına uyarlanması ve süreçlerin dijitalleştirilmesi.
1. En Kritik Değişiklik: Sicil Notu Sistemden Çıkarıldı
Eski yönetmelikte 100 puan üzerinden tam 60 puan ağırlık taşıyan sicil notları, değerlendirme ölçütleri arasından tamamen çıkarıldı. Bu kararın arka planında, 2010 yılında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yapılan değişiklikle kamu genelinde sicil sisteminin fiilen işlevsiz kılınması yatıyor. Sicil notlarının oluşturduğu 60 puanlık ağırlık, bu kez Mülki İdare Amiri Değerlendirme Raporları'na aktarıldı. Değerlendirme mantığı aynı kaldı: 85-100 arası tam 60 puan, 70-84 arası 55 puan, 60-69 arası 40 puan.
Hesaplama Yöntemi de Değişti
Eski sistemde sicil notlarının yıllık ortalaması alınıyordu. Yeni sistemde ise her bir yıla ait Mülki İdare Amiri Değerlendirme Raporu notlarının aritmetik ortalaması esas alınacak. Bu değişiklik, sicil notu ortalamasının aksine müsteşar/encümen değerlendirmelerini daha belirleyici kılıyor.
2. Karar Yetkisi "Encümen"den "Bakan"a Geçti
Yönetmeliğin en yapısal değişikliği, karar mekanizmasına ilişkin. Eski sistemde İçişleri Bakanlığı Encümeni birinci sınıf incelemesini yaparak yükseltme kararlarını veriyordu. Yeni düzenlemeyle bu yetki doğrudan İçişleri Bakanı'na devredildi.
Bu değişiklik yönetmeliğin birden fazla maddesine yansıdı: Madde 1'deki "Bakanlık Encümeninin" ibaresi "Bakanlığın" olarak düzeltildi; Madde 3'teki Encümen tanımlarında "Encümen" yerine "Bakanlık" ifadesi kullanıldı; Madde 14'ün başlığı "Encümen değerlendirmesi ve karar" yerine sadece "Değerlendirme ve karar" olarak yeniden yazıldı. Madde 15 ve 17'deki tüm "Encümen" ibareleri de "Bakanlık" olarak güncellendi.
Yeni Madde 14 - Kilit Değişiklik
Yeni düzenlemeyle Bakan, Hazırlık Komisyonu'nca hazırlanan listeyi inceleyerek personelin "yükseltilmesine", "yükseltilmemesine" ya da "yükseltilmesinin ertelenmesine" karar verecek. Eski metinde bu üç seçenekli formülasyon açıkça yer almıyordu.
3. Puan Tablosunda Köklü Değişim
Değerlendirme ölçütlerinin puan ağırlıkları (Madde 8) baştan aşağı yeniden yazıldı. Aşağıdaki tabloda eski ve yeni sistemin puan dağılımı karşılaştırmalı olarak sunulmaktadır:
4. "Takdirname"ye "Başarı Belgesi" Eklendi
Eski yönetmelikte yalnızca "takdirname" sayılan belge türü, yeni düzenlemede "takdirname veya başarı belgesi" olarak genişletildi. Bu değişiklik yönetmeliğin birden fazla yerinde (Madde 4, 7, 9 ve puan tablosu) yansımasını buldu. Özellikle son yıllarda artan "başarı belgesi" uygulamasının artık mevzuatta açıkça karşılık bulması, ilgili personel açısından önemli bir kazanım niteliği taşıyor.
5. Yabancı Dil Sınavı Kapsamı Genişledi
Eski yönetmelikte yalnızca KPDS (Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı) geçerli sayılıyordu. 2013'te KPDS'nin kaldırılarak yerine YDS'nin getirilmesiyle oluşan mevzuat boşluğu, bu değişiklikle resmen kapatıldı. Yeni düzenlemede sınav tanımı şöyle yer alıyor: "Yabancı Dil Sınavı (YDS): Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı ile Bakanlıkça kabul edilen ulusal ve uluslararası geçerliliği bulunan dil sınavlarını." Bu formülasyon sayesinde TOEFL, IELTS gibi uluslararası sınavlar da Bakanlık onayıyla geçerli hale gelebilecek.
6. Değerlendirme Takviminde Esneklik
Eski yönetmelikte değerlendirme her yıl 30 Kasım tarihi esas alınarak yapılıyor ve ilan en geç 1 Temmuz'a kadar gerçekleştiriliyordu. Yeni düzenlemede bu sabit tarihler kaldırıldı:
Bu değişiklikler, değerlendirme sürecinin belirli bir takvim ayına bağlı kalmaksızın yıl içinde farklı tarihlerde de yapılabilmesine olanak tanıyor. Uygulamada esneklik sağlasa da ilgililerin süreçleri takip etmesi açısından daha dikkatli olunması gerekecek.
7. Yükseltilme Tarihi Kuralları Netleştirildi
Yeni Madde 14'e eklenen 4. ve 5. fıkralar, yükseltilme tarihinin nasıl belirleneceğini somut olarak düzenledi:
Genel kural: Yükseltilme tarihi olarak, kaymakam adaylığı dahil fiilen 15 yılın tamamlandığı tarihi takip eden ayın başı esas alınacak.
Nakil gidip dönenler için: En az 3 yıl kaymakamlık yapmış olup Cumhurbaşkanınca üst kademe kamu yöneticisi kadrolarına, TBMM veya Cumhurbaşkanlığı kadrolarına, belediye başkanlığı/büyükşehir belediyesi genel müdürlüğü gibi kadrolara atanan ve sonradan Bakanlığa dönen amirlerin yükseltilme tarihi, Bakanlıktaki yeni görevine başladığı tarihi takip eden ayın başı olacak.
Disiplin cezası silinenlerde: Kesinleşmiş aylıktan kesme veya kademe ilerlemesi durdurma cezası 657 sayılı Kanun'un 133. maddesi kapsamında silinen amirlerin yükseltilme tarihi, disiplin cezasının silindiği tarihi takip eden ayın başı olarak belirlenecek.
8. Tekrar İnceleme Süresi "İki Yıldan" "İlk Fırsata" Değişti
Eski düzenlemede birinci sınıfa yükseltilemeyen amirlerin durumu "karar tarihini izleyen her iki yılda bir" yeniden değerlendiriliyordu. Yeni sistemde bu mekanik iki yıllık süre kaldırıldı; bunun yerine "engel durumun ortadan kalktığı ilk birinci sınıf incelemesinde" tekrar ele alınacağı hükmü getirildi. Bu değişiklik, engelinin ortadan kalktığı kişinin daha hızlı değerlendirmeye alınabilmesinin önünü açıyor.
9. Süreç Dijitalleşiyor: E-İçişleri Modülü
Eski yönetmelikte kararların fiziksel bir deftere işlenmesi öngörülüyordu. Yeni düzenlemeyle bu zorunluluk kaldırılarak kararların ve bilgi özetlerinin E-İçişleri modülüne elektronik ortamda kaydedilmesi zorunlu hale getirildi. Dijital dönüşüm açısından sembolik ama önemli bir adım olan bu değişiklik, süreçlerin şeffaflığını ve erişilebilirliğini artırması bekleniyor.
10. Tanımlar Maddesi Yeniden Yapılandırıldı
Madde 3'te yer alan tanımlar güncellenirken bazıları yürürlükten kaldırıldı. "Encümen" tanımı (g bendi) ve "Müsteşar" tanımı (n bendi) yönetmelik metninden silindi. "Birinci Sınıf Mülki İdare Amiri" tanımındaki "sıfatı" ibaresi "ünvanı", "iller teşkilatında" ibaresi ise "il teşkilatlarında" olarak düzeltildi.