Avrupa Sendikalar Konfederasyonu (ETUC) tarafından yayımlanan güncel analiz verilerine göre, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin büyük çoğunluğunda iki yatak odalı bir dairenin ortalama kira bedeli, brüt asgari ücret tutarlarının üzerine çıktı. Konut ve fatura giderlerinin hanehalkı harcamalarındaki payı AB genelinde yüzde 23,6 seviyesinde gerçekleşirken, büyükşehirlerdeki kira yükü asgari ücretli çalışanların toplam kazancını geride bıraktı. Veriler, 21 AB ülkesindeki yaklaşık 13 milyon asgari ücretli çalışanın barınma maliyetleri karşısında ciddi bir finansal baskı altında olduğunu doğruladı.
Asgari ücret ve kira dengesinde en yüksek makas Prag şehrinde
Çekya'nın başkenti Prag, kira maliyetinin asgari ücrete oranı bakımından listenin başında yer aldı. Kentte ortalama kira bedeli 1.710 euro olarak kaydedilirken, ülkedeki brüt asgari ücret 924 euro seviyesinde kaldı. Bu verilere göre Prag'da bir daire kiralamak için asgari ücretin yüzde 185'ine tekabül eden bir tutarın ödenmesi gerektiği hesaplandı. Benzer bir tablo Portekiz'in başkenti Lizbon'da da gözlendi; 1.073 euro tutarındaki asgari ücrete karşılık kira bedelinin 1.710 euroya ulaşmasıyla oran yüzde 168 olarak gerçekleşti.
Başkentlerde barınma maliyeti kazancın yüzde 150 sınırını geçti
Budapeşte, Bratislava, Sofya, Atina ve Riga şehirlerinde kira bedelleri brüt asgari ücretin yüzde 150'sini aşmış durumda. Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de bu oran yüzde 159, Slovakya'nın başkenti Bratislava'da ise yüzde 158 olarak ölçüldü. Paris ve Madrid gibi metropollerde de durum benzerlik gösterdi; Paris'te 1.823 euro olan asgari ücrete karşılık ortalama kira 2.523 euroya ulaştı. Madrid'de ise 1.381 euro tutarındaki asgari ücret, 1.721 euro seviyesindeki ortalama kira bedelini karşılamaya yetmedi.
Brüksel ve Berlin asgari ücretli için en uygun seçenekler oldu
Analiz edilen başkentler arasında asgari ücretin kirayı karşılama oranının en yüksek olduğu şehir Brüksel olarak belirlendi. Belçika'nın başkentinde 2.112 euro olan asgari ücret, 1.476 euro tutarındaki ortalama kiranın yaklaşık yüzde 70'ini karşılayabiliyor. Almanya'nın başkenti Berlin'de ise kiranın asgari ücret içindeki payı yüzde 76 seviyesinde kaldı. Ülke genelindeki ortalamalar incelendiğinde ise Polonya, Fransa ve Yunanistan'da başkent dışındaki bölgelerde barınma maliyetlerinin asgari ücret karşısındaki ağırlığının daha düşük olduğu saptandı.
Avrupa genelindeki yüksek konut maliyetleri ve sınırlı ücret artışları, hanehalklarının harcanabilir gelirlerini daraltarak ekonomik büyüme üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturmaya devam ediyor.
Asgari ücretle çalışanların AB genelindeki yüzdesi
Avrupa Birliği genelinde yaklaşık 12,8 milyon çalışan hayatını asgari ücretle idame ettiriyor. Eurostat'ın ulusal asgari ücretin %105'i ve altında maaş alan çalışanları baz alarak hazırladığı verilere göre, kıtanın doğusu ile batısı arasında belirgin bir istihdam kalitesi farkı var. Öte yandan Danimarka, İtalya, Avusturya, Finlandiya ve İsveç'te yasal bir ulusal asgari ücret bulunmuyor; bu ülkelerde maaşlar büyük oranda sektörel toplu sözleşmelerle belirleniyor.
Yasal asgari ücretin uygulandığı AB ülkelerinde asgari ücretli çalışan oranları genel olarak %5 ile %10 bandında seyretse de, ülke bazında durum şu şekilde:
En yüksek orana sahip ülkeler: Bulgaristan (%13.0), Fransa (%12.7), Slovenya (%12.6), Romanya (%10.5), Yunanistan (%10.2), Polonya (%10.1) ve Macaristan (%10.0).
En düşük orana sahip ülkeler: Çekya (%2.6) ve Portekiz (%3.1).
Ortalama maaşlar ve ülke bazında gelir durumu
Asgari ücretlerdeki bu keskin uçurum, standart çalışanların ortalama maaşlarına da doğrudan yansıyor. Eurostat'ın çocuksuz ve bekar bir çalışan için derlediği yıllık net ortalama kazanç verilerine göre tablo şu şekilde:
AB geneli ortalama: Birlik içerisinde yıllık net kazanç ortalaması 29.573 Euro seviyesinde bulunuyor (aylık bazda yaklaşık 2.464 Euro'ya tekabül ediyor).
En yüksek ortalama maaş: Asgari ücrette de lider olan Lüksemburg, yıllık net 50.410 Euro ile çalışanlarına AB içindeki en yüksek standartları sunuyor.
En düşük ortalama maaş: Bulgaristan, yıllık net 11.074 Euro ile Avrupa ortalamasının ve batı ülkelerinin oldukça gerisinde kalmaya devam ediyor.