Depreme karşı esnekliği ve hızlı inşa edilebilme özelliğiyle öne çıkan hafif çelik yapı sistemleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yayımladığı yeni yönetmelikle yasal ve teknik bir standarda kavuştu. Sektördeki gri alanları ortadan kaldıracak olan yönetmelik, denetim mekanizmalarını en üst seviyeye çıkaracak.
Yürürlük Tarihi: 1 Ocak 2027
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Resmi Gazete'de yayımlanarak ilan edilen "Hafif Çelik Binaların Tasarım, Hesap ve Yapım Esasları Hakkında Yönetmelik", 1 Ocak 2027 tarihi itibarıyla resmen yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar olan süreçte sektör paydaşlarının ve proje müelliflerinin yeni standartlara uyum sağlaması hedefleniyor.
Prefabrik, Modüler ve Hibrit Yapılar Kapsama Alındı
Yeni düzenleme, çelik yapı sektöründeki tüm üretim modellerini bütüncül bir yaklaşımla ele alıyor. Yönetmelikle birlikte; prefabrik, modüler (konteyner ve kapsül sistemler), hibrit ve şantiyede yerinde profille üretilen tüm hafif çelik yapı sistemlerinin malzeme özellikleri, tasarım hesapları, kesit davranışları ve birleşim noktaları ayrıntılı kurallara bağlandı. Yapı elemanlarının birbirine tutunmasını sağlayan vida ve bulonların (civataların) güvenli tasarım esasları da rehberde açıkça yer aldı.
İllere Göre "Galvaniz Kaplama" Zorunluluğu
Çelik yapıların en büyük düşmanı olan paslanma ve çürümeye karşı çok katı tedbirler getirildi. Düzenlemeyle, çelik elemanların korozyona karşı korunmasına yönelik hükümler detaylandırıldı. Bundan sonra binalarda kullanılacak galvaniz kaplama miktarı, yapının inşa edileceği ilin nem, yağış ve korozyon sınıfı dikkate alınarak özel olarak hesaplanacak. Deniz kenarındaki bir çelik yapı ile iç bölgedeki bir yapının kaplama kalitesi aynı olamayacak.
Yangın Tasarımı İlk Kez Mevzuatta
Yönetmeliğin getirdiği en radikal yeniliklerden biri de yangın güvenliği oldu. Hafif çelik yapılarda yangın tasarımı kriterleri ilk kez Türk inşaat mevzuatına dahil edildi. Yeni dönemde mühendisler, olası bir yangın anında yüksek sıcaklık etkisi altında çeliğin yaşayacağı taşıma gücü ve rijitlik (esneklik/direnç) kayıplarını tasarım aşamasında matematiksel olarak dikkate almak zorunda kalacak. Bu sayede çelik binaların yangın anında çökme riski minimuma indirilecek ve etkin bir denetim süreci işletilecek.