Hazır yemek sektörü sanayideki daralma-yı, kamudaki artışla dengeliyor.
Son yıllarda sa-nayide ve tekstilde yaşanan daralmadan kaynaklı günlük üretilen yemek sayılarında düşüş yaşandığını kaydeden İstanbul Yemek Sanayicile-ri Derneği (İYSAD) Başkan Yardımcısı Sedat Zincirkı-ran, söz konusu kaybın ka-mu sektöründe yaşanan artış ile eşitlendiğini ve sektörün cazibesini devam ettirdiğini söyledi.
Hazır yemek sektörünün her geçen yıl daha stratejik bir konuma geldiğini belir-ten Zincirkıran, "Sektör; sa-nayi tesisleri, hastaneler, eği-tim kurumları, şantiyeler ve kamu kuruluşlarının düzen-li yemek ihtiyacını karşılı-yor.
İstihdama da büyük öl-çüde destek veren sektörü-müz, yaklaşık olarak 440 bin kişiye iş sağlıyor ve gıda gü-venliğini ön plana çıkartarak iş dünyasında önemli bir rol üstleniyor" dedi.
Yılbaşından bu yana tabldot enflasyonu yüzde 25 arttı
Hazır yemek fiyatlarının menü çeşitliliğine göre de-ğişkenlik gösterdiğine dik-kat çeken Zincirkıran, yılba-şından bu yana sektörde or-talama 4 çeşit tabldot yemek fiyatında yaklaşık yüzde 18- 25 arasında artış yaşandığını açıkladı. Fiyatların bölgesel farklılıklar ve menü içerikle-rine göre değişiklik gösterdi-ği bilgisini de veren Zincir-kıran, yılın başından bu yana ortalama 180-200 TL seviye-lerinde sunulan 4 çeşit tabl-dot menülerinin bugün 210- 240 TL bandına yükseldiğini bildirdi. Zincirkıran, bu artı-şın yalnızca gıda maliyetle-rinden kaynaklanmadığını; işçilik, enerji, kira, lojistik ve ambalaj giderlerindeki yük-selişin de maliyetlerin önem-li ölçüde artmasında etkili ol-duğunu belitti.
Son dönemde sektörün en önemli gündem maddelerini artan maliyetler, sürdürüle-bilirlik, teknoloji, dijitalleş-me ve gıda güvenliğinin oluş-turduğunu dile getiren Zin-cirkıran, "İşletmeler artık sadece uygun fiyat değil, ka-lite, hijyen, izlenebilirlik ve sürdürülebilir üretim süreç-lerine de büyük önem veriyor.
Ayrıca teknolojik yatırım-lar sayesinde üretim ve lo-jistik süreçleri daha verim-li hale gelirken, müşteri bek-lentileri de her geçen gün yükseliyor. Öte yandan temel gıda fiyatlarındaki dalgalan-malar sektörümüzü doğru-dan etkiliyor.
Et ve et ürünle-ri, süt ürünleri, bakliyat, yağ, sebze-meyve gibi ana ham-maddelerde yaşanan fiyat ar-tışları menü maliyetlerini sü-rekli yukarı çekiyor. Özellikle Amerika-İran Körfez Sava-şı'nın akaryakıt ve enerji ma-liyetlerini 2026 yılında yüz-de 100'e yakın artırdı. Bu du-rumunda sektördeki maliyet artışlarında önemli etkenler-den biri oldu" diye konuştu.
Diğer yandan, personel gi-derleri, SGK maliyetleri, lo-jistik, ambalaj ve temizlik ürünlerinin maliyet kalem-leri arasında yer aldığını ha-tırlatan Zincirkıran, özellikle işçilik ve dağıtım giderlerinin sektörün en fazla etkilendi-ği alanların başında geldiğini söyledi.
Finansman sorunu konsolidasyon başlattı
Artan maliyetler nedeniy-le küçük ve orta ölçekli bir-çok işletmenin faaliyetlerini sürdürmekte zorlandığını da ifade eden Zincirkıran, "Bu-nun ana nedenlerinden birisi de yüksek faizden dolayı fi-nansmana ulaşılmamasın-dan kaynaklanıyor. Bu da sek-törde bir konsolidasyon sü-recinin yaşanmasına neden oluyor. Finansal yapısı sağ-lam firmalar büyümeye de-vam ederken, düşük karlılık ve yüksek işletme maliyet-leri nedeniyle bazı firmalar sektörden çekiliyor veya da-ha büyük şirketlerle birleşme yoluna gidiyor" açıklamasın-da bulundu.
Sözleşmeler kamuda 12 ay özelde 6 ay
Sözleşme sürelerinde yeniden normalleşmeye başladığını bildiren Sedat Zincirkıran, günümüzde özel sektörde sözleşmeler genelde 6 aylık fiyat güncelleme periyotlarıyla yapılırken, daha istikrarlı maliyet yapısına sahip projelerde ve kamuda
12 aya kadar sözleşmelerin de yapıldığını aktardı. Kamu sözleşmelerinde enflasyon, gıda fiyat endeksleri gibi belirli kalemlerde fiyatın güncellendiğini belirten Zincirkıran, kamuda uygulanan aylık fiyat farkı hesaplama sisteminin özel sektör üreticilerin de en kısa zamanda faydalanmasını talep etti.