Parayla tez ve makale yazdırmaya karşı yaptırımlar Resmi Gazete'de yayımlanarak yasalaştı. Kanun teklifindeki idari para cezasının adli para cezasına dönüştürüldüğü 7592 sayılı Kanun'un detayları.
Akademik dünyada uzun süredir tartışılan "parayla tez/makale yazdırma" sorununa karşı getirilen yaptırımlar yasalaştı.
9 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7592 sayılı Kanun'la, başkasına akademik çalışma hazırlatarak unvan alanlara ve bu işi ticarete dönüştürenlere ağır cezalar geldi.
Parayla tez yazanlara idari para cezası yerine adli para cezası verilecek
TBMM'ye sunulan kanun teklifi, Anadolu Ajansı'nın da o dönem aktardığı üzere akademik camiada yıllardır tartışılan bir soruna çözüm olarak hazırlanmıştı. Teklifin gerekçesinde, son yıllarda özellikle ücret karşılığı tez yazımı, makale hazırlama ve akademik çalışma üretimine yönelik faaliyetlerin artması üzerine düzenlemenin hazırlandığı, amacın akademik dürüstlük ilkesinin güçlendirilmesi olduğu belirtilmişti.
Teklif metninde başlangıçta idari para cezası öngörülüyordu: başkası adına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan ya da buna aracılık edenlere 500 bin TL ile 5 milyon TL arasında, bu faaliyeti ticari organizasyon halinde yürütenlere ise 1 milyon TL ile 10 milyon TL arasında idari para cezası uygulanması planlanıyordu.
Yasalaşan metinde ceza sistemi değişti
Kanunlaşma sürecinde düzenlemenin ceza sistemi önemli bir değişikliğe uğradı. Resmi Gazete'de yayımlanan nihai metinde, teklifteki idari para cezası yerine adli para cezası benimsendi. 2547 sayılı Kanuna eklenen Ek Madde 47'ye göre:
- * Başkası adına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan, üreten veya bu işe aracılık eden kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek
- * Bu fiili meslek edinen kişiler için ceza 10 bin günden az, 20 bin günden fazla olamayacak
- * Bu yollarla diploma derecesi veya akademik unvan alan kişilere de 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak
Adli para cezasının gün esasına göre hesaplanması, Türk Ceza Kanunu sistematiğine dahil edilerek yaptırımın idari değil cezai nitelik kazandığı, dolayısıyla adli sicile işleyebilecek bir suç haline geldiği anlamına geliyor.
Unvan ve diploma iptali de kesinleşti
Kanunun getirdiği bir diğer önemli sonuç, kişisel emeği ve akademik birikimi dışında ücretli veya ücretsiz olarak kısmen ya da tamamen başkasına yazdırılan tez, makale, kitap veya proje ile önlisans, lisans ya da lisansüstü diploma derecesi veya akademik unvan alan kişilerin üniversite öğretim mesleğinden çıkarılması ve bu yolla kazanılan derece ile unvanların geri alınması. Düzenleme, anket uygulaması ve veri toplama gibi akademik değerlendirme içermeyen katkıları bu kapsamın dışında tutuyor.
Kanun ayrıca bu fiiller nedeniyle tüzel kişiler hakkında da Türk Ceza Kanunu'nun tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanacağını hükme bağladı - bu, akademik çalışma üretimini ticari faaliyete dönüştüren şirket veya organizasyonların da doğrudan hedef alındığı anlamına geliyor.
Sahte diploma ve izinsiz eğitim kurumlarına ayrı yaptırım
Kanunla eklenen Ek Madde 48 ile yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına Türkiye'de mevzuata aykırı önlisans, lisans ya da lisansüstü program açanlar veya yürütenler iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak. Aynı ceza, mevzuata aykırı yükseköğretim kurumu açanlar veya işletenler için de geçerli olacak. Bu tür yasa dışı faaliyetlerin tanıtımını yapanlara bir yıldan üç yıla kadar hapis ve elli günden beş yüz güne kadar adli para cezası öngörüldü.
Sahte diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika düzenleyen ve düzenletenler ise Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesi uyarınca resmi belgede sahtecilik hükümlerine göre yargılanacak.
Ne zaman yürürlüğe girdi
30 Temmuz 2026'da TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen kanun, 9 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi.