Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin attığı adımlarla başlayan Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki zeminini oluşturan ve Meclis'te 467 oy ile kabul edilen çerçeve yasa ile birlikte süreçte yeni bir dönem başladı.
12 saatlik Genel Kurul mesaisinin ardından yasalaşan düzenleme, silah bırakma ve fesih sürecinden ceza ertelemesine, siyaset yasağından iki ayrı izleme kurulunun oluşturulmasına kadar yeni dönemin hukuki çerçevesini belirledi. Şimdi gözler, örgütün silahlarını bırakmasının teyit edilmesi ve MGK'nın fesih kararının Resmi Gazete'de yayımlanacağı tarihe çevrildi.
İLK KOŞUL 'TEYİT VE TESPİT'
Yasanın uygulanmasında en kritik eşik, terör örgütünün varlığına son verdiğinin ve tüm silahlarının teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit ve teyit edilmesi olacak. Güvenlik birimlerinin yapacağı tespit ve değerlendirmelerin ardından süreç Milli Güvenlik Kurulunun (MGK) gündemine gelecek.
MGK'nın terör örgütünün feshedildiğine ilişkin karar alması ve bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanması, kanunda öngörülen sonraki aşamaların başlaması açısından temel koşul olacak. Dolayısıyla Meclis'ten yasanın geçmesiyle birlikte süreç tamamlanmış olmayacak; aksine düzenlemenin öngördüğü uygulama aşaması başlayacak.
İMRALI'DAN ÇAĞRI GELECEK
Güvenlik bürokrasisi PKK'lıların silahlarını bırakması, mağaraların boşaltılması ve tüm lojistik malzemelerin teslim edilmesi konusunda 1,5-2 aylık bir süreç öngörüyor. PKK elebaşı Abdullah Öcalan'ın da kısa süre içinde örgüt üyelerine 'Tüm silahları ilgili yerlere teslim etmeleri ve Türkiye'ye dönmeleri' çağrısı, Kandil'deki yönetimin ise birkaç gün içinde çekildikleri mağaralarla ilgili bir açıklama yapacağı ifade ediliyor. Silah bırakma Eylül sonuna kadar tamamlanır ve bu konuda MGK kararı çıkarsa, ekim ayından itibaren çerçeve yasanın uygulaması başlayacak.
MERKEZLER NETLEŞİYOR
Edinilen bilgilere göre, MİT ve diğer ilgili kurumlar Irak merkezi hükümeti, Kuzey Irak yönetimi ve Suriye yönetimi ile birlikte silahların nereye ve ne şekilde teslim edileceği konusunda temaslar yürütüyordu.
Bu kapsamda Irak'taki PKK'lıların Erbil ve Süleymaniye'deki Türk temsilciliklerinde oluşturulan özel birimlere başvuracağı; silahları da bu iki bölgede oluşturulan merkezlere teslim edecekleri belirtiliyor.
İKİ AYRI KURUL DEVREDE
Kanunun dikkat çeken düzenlemelerinden biri, sürecin izlenmesi ve koordinasyonu amacıyla iki ayrı kurul oluşturulması yer alıyor. Bunlardan ilki yürütme organı bünyesinde oluşturulacak. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın başkanlığındaki kurulda Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma Bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MGK Genel Sekreteri ve MİT Başkanı yer alacak.
Kurul, terör örgütünün silah bırakması ve fesih sürecini takip edecek. Güvenlik kurumlarından gelecek bilgiler doğrultusunda sürecin ilerleyişini değerlendirecek ve ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonu sağlayacak.
PARTİ TEMSİLCİLERİ OLACAK
Sürecin parlamenter ayağında ise TBMM bünyesinde İzleme ve İrtibat Kurulu oluşturulacak. Kurulda siyasi parti temsilcileri yer alacak. Böylece süreç yalnızca yürütme organları tarafından değil, TBMM'deki siyasi partilerin temsil edildiği bir mekanizma üzerinden de izlenecek. İki kurulun görev alanları farklı olmakla birlikte, her iki mekanizma da sürecin belirlenen hukuki çerçeve içerisinde ilerlemesinde rol oynayacak.
Yasanın uygulanmasında önemli tarihlerden biri de MGK'nın fesih kararının Resmi Gazete'de yayımlanacağı tarih olacak. Bunun ardından düzenlemeden yararlanmak isteyenler için 6 aylık süre başlayacak. Bu süre, kanunun kapsamına giren kişiler açısından öngörülen hukuki mekanizmalardan yararlanmak için kullanılacak.
CEZALARDA ERTELEME
Düzenleme kapsamında, 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıl, 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 5 yıl ceza ertelemesi uygulanacak. Erteleme süresi boyunca ilgili soruşturmalar duracak, açılmış davalar askıya alınacak.
Cezaevinde bulunan ve düzenlemenin koşullarını taşıyan kişiler açısından da tahliye hükümleri gündeme gelecek. Ancak bu durum kalıcı bir af anlamına gelmiyor. Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak.
Böylece düzenlemeden yararlanan kişilerin belirlenen süre boyunca yeniden terör suçu işlememesi temel koşullardan biri olacak. Düzenlemeden yararlanacak kişiler için 2 ile 3 yıl arasında siyaset yasağı uygulanacak. Düzenlemenin kapsamı bütün terör suçlarını kapsamıyor. Bazı ağır suçlar açık şekilde kapsam dışında tutuldu.
Sürecin uygulanmasında görev yapan kamu görevlilerinin, düzenlemenin uygulanması sebebiyle cezai sorumluluğu olmayacak.