Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), 28 Ekim 2024'te doğum nedeniyle ücretsiz izne ayrılan ve 1,5 yıl sonra geriye dönük aile yardımı ödenmesini talep eden ancak 3 aylık ödeme yapılan veteriner hekime, ücretsiz izne ayrıldığı tarihten itibaren geriye dönük ödeme yapılması için tavsiye kararı verdi.
3 Aylık Ödeme Sınırına Ombudsman Engeli
KDK'ya başvuran bir vatandaş, Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü'nde veteriner hekim olarak görev yapan eşinin, 28 Ekim 2024 tarihinde doğum nedeniyle ücretsiz izne ayrıldığını ve Nisan 2026'dan itibaren geriye dönük aile yardımı ödenmesi talep ettiğini ancak kurum tarafından sadece 3 aylık ödeme yapıldığını belirtti. Başvuran, bu gerekçeyle geçmişe dönük aile yardımı ödenmesini talep etti. Başvuruyu inceleyen KDK, veteriner hakime 2026 yılı ocak, şubat, mart ve nisan ayları için toplamda 12 bin 618 lira ödeme yapıldığını, 2026 yılı mayıs ayı maaşı itibarlıya da aile yardımı verildiğini tespit etti.
"Kanunda Süre Sınırlaması Yok"
KDK, söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; eş için aile yardımı ödeneğinin evlenme ile kazanılan ve kanunda belirtilen şartların devamı süresince yararlanılabilen mali bir hak olduğunu, bu hakkın kullanılabilmesi için eşin her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmaması veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almaması şartlarının gerçekleşmesinin yeterli olduğunu belirtti. Söz konusu olayda da başvuranın devlet memuru olan eşinin doğum nedeniyle aylıksız izne ayrılmasıyla birlikte menfaat karşılığı çalışmama şartının gerçekleştiği kaydedildi.
Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ilgili hükümlerinde aile yardımı ödeneğine hangi şartlarda hak kazanılacağı, hangi hallerde sona ereceği ve ne şekilde ödeneceğinin açıkça düzenlendiği vurgulanarak, "Aile yardımı bildiriminin belirli bir süre içerisinde verilmesi gerektiğine veya bu bildirimin geç verilmesi halinde geçmiş dönemlere ilişkin aile yardımı ödeneğinin talep edilemeyeceğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Aynı şekilde Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde de bu yönde bir süre sınırlaması öngörülmemiştir. Dolayısıyla, aile yardımı bildiriminin belirli bir süreye tabi tutulmadığı, bu nedenle hak sahibince sonradan yapılan bildirime dayanılarak geçmiş dönemlere ilişkin aile yardımı ödeneğinin talep edilmesinin önünde kanuni bir engel bulunmadığı değerlendirilmiştir" denildi.
Tüm Geçmiş Dönem Ödensin Kararı
Açıklanan gerekçelerle; veteriner hekime, ücretsiz izne ayrıldığı 28 Ekim 2024 tarihinden itibaren geriye dönük aile yardımı ödenmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı'na tavsiyede bulunulmasına karar verildi.