Yapay zeka veri merkezlerine yönelik yatırımların hızlanmasıyla sunucularda kullanılan dinamik rastgele erişimli belleklere (DRAM) ve yüksek bant genişlikli belleklere (HBM) yönelik talebin artması, küresel piyasadaki arz dengesini değiştirdi. Tedarik sürecinde yaşanan değişimler, teknoloji şirketlerinin üretim maliyetlerinde artışa neden oldu.
Sektörde yaygın olarak kullanılan 8 gigabit kapasiteli DDR4 belleklerin spot piyasa fiyatı, 2024 yılını 1,37 dolardan tamamlarken, 2025 yılında 22,85 dolara ulaştı. Yükselişini sürdüren DDR4 belleklerin fiyatı, 2026'nın ilk 6 ayında 31,59 dolar olarak kaydedildi.
Arz fazlasından tedarik sıkışıklığına geçiş
2024 yılının sonlarında kişisel bilgisayar ve akıllı telefonlarda kullanılan geleneksel belleklere talep zayıf seyrederken, Çinli üreticilerin eski nesil belleklerde kapasite artırması fiyatları baskıladı. 2025 yılında ise ABD'nin tarife politikalarına ilişkin belirsizlikler, müşterilerin siparişlerini öne çekmesine neden oldu. Yapay zeka yatırımlarının artmasıyla birlikte üretim kapasitesinin HBM ve yüksek kapasiteli sunucu DRAM'lerine kaydırılması, tüketici elektroniğinde kullanılan belleklerin arzını daralttı.
Teknoloji şirketlerinden maliyet ve fiyatlama açıklamaları
Maliyet artışları, küresel teknoloji üreticilerinin fiyat politikalarına yansıdı. Şirket yöneticilerinin konuya ilişkin değerlendirmeleri şu şekilde oldu:
Samsung Electronics Üst Yöneticisi TM Roh, bellek çiplerindeki arz sıkışıklığını "benzeri görülmemiş" olarak nitelendirerek maliyetlerin ürün fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olabileceğini belirtti.
Apple Üst Yöneticisi Tim Cook, bellek ve depolama çiplerindeki maliyet artışının sürdürülebilir olmadığını ve bazı ürünlerde fiyat artışına gidilmesi gerektiğini bildirdi.
Lenovo Üst Yöneticisi Yang Yuanqing, arz sıkışıklığını öngördüklerini; Çin, Güney Kore ve ABD'deki farklı tedarikçilere erişimin şirket açısından avantaj sağladığını ifade etti.
Xiaomi Başkanı Lu Weibing, maliyet baskısının 2026'da ağırlaşacağını ve yalnızca fiyat artışının bu durumu karşılamaya yetmeyebileceğini kaydetti.
HP, Sony ve Raspberry Pi gibi üreticiler de artan maliyetler nedeniyle fiyat ve tedarik politikalarında değişikliklere gitti.
"Akıllı telefon pazarı daraldı"
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, bellek fiyatlarındaki artışın elektronik sanayisini doğrudan etkilediğini belirtti. Üreticilerin azalan kar marjları nedeniyle üretimi yavaşlattığını veya ürün karmasını değiştirdiğini aktaran Kaymaz, "Yüksek bellek fiyatlarının etkisi çok sayıda sektörde hissedildi. Akıllı telefon pazarı da bu yıl daraldı" değerlendirmesinde bulundu.