Sağlık Bakanlığı ve Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA) verilerine göre, Türkiye'de anne ve bebek sağlığında son 20 yılda devrim niteliğinde bir dönüşüm gerçekleşti. Türkiye Gazetesi'nden Ziyneti Kocabıyık'ın haberine göre; bir dönem kırsal bölgelerde son derece yaygın olan geleneksel evde doğumlar yerini uzman hekim ve ebe denetimindeki modern hastane doğumlarına bıraktı. 20 yıl önce her 5 doğumdan biri evde yapılırken, günümüzde doğumların %99,4'ü sağlık kuruluşlarında gerçekleşiyor.
Anne ve Bebek Ölüm Oranları Tarihi Dipe İndi
Evde doğum oranının gerilemesi, anne ve bebek ölüm istatistiklerini de doğrudan olumlu etkiledi:
-
Evde Doğum Oranı: 2000'li yılların başında %21 seviyesindeyken, 2008'de %10'a, 2018'de %0,9'a ve günümüzde %0,6'nın altına düştü.
-
Anne Ölümleri: 2000'li yılların başında her 100 bin canlı doğumda 29-32 seviyesindeyken, günümüzde 13-15 seviyesine geriledi.
-
Bebek Ölümleri: Her binde 28-31 aralığından 8-9 seviyelerine kadar indi.
Uzmanlar, Sağlık Bakanlığı'nın "Hastanede Gerçekleşmeyen Doğumlar" başlığı altında izlediği doğum sayısının yılda ortalama 5 bin ila 5 bin 500 civarında kaldığını belirtiyor.
"Ani Komplikasyon Riski Her Zaman Var"
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Opr. Dr. Şakir Volkan Erdoğan, evde doğum oranındaki düşüşün yaygınlaşan 112 ve hava ambulansları, aile hekimliği takip sistemi ve "Her Gebeye Bir Ebe" uygulamalarının bütüncül bir sonucu olduğunu ifade etti.
Doğumun öngörülemez bir süreç olduğunu vurgulayan Dr. Erdoğan, şu değerlendirmede bulundu:
"Gebeliği boyunca hiçbir risk taşımayan bir anne adayında dahi doğum sırasında ani kanama, fetal distres veya acil sezaryen gerektiren durumlar gelişebilir. Modern doğum hizmetlerinin temel amacı doğuma müdahale etmek değil, ihtiyaç anında anne ve bebeğe en kısa sürede müdahale edecek tüm imkanları hazır bulundurmaktır."Bir Yanda İmkansızlık Diğer Yanda 300 Bin Liralık "Organik Doğum"
Türkiye'de planlı evde doğum resmi bir hizmet olarak sunulmazken, geriye kalan %0,6'lık kesimin bir bölümünü hastaneye yetişememe (ani doğum), kırsal imkansızlıklar, bilgi yetersizliği veya kayıt dışı durumlar oluşturuyor.
Diğer tarafta ise şehirli, yüksek gelirli ve eğitimli kesimde "organik yaşam" ve tıbbi müdahaleden kaçınma gerekçesiyle evde doğum tercihi öne çıkıyor. "Doula" (doğum koçu), özel ebe, nefes terapisti ve hipnotik doğum eğitimlerinin devreye girdiği bu "organik doğum" paketlerinin maliyeti 50 bin TL ile 300 bin TL arasında değişiyor.
Özgü Namal, Meryem Uzerli, Cindy Crawford, Gigi Hadid ve Gisele Bündchen gibi ünlü isimlerin tercihleri de bu trendi sosyal medyada yaygınlaştırıyor.