Orman Yangınlarıyla Mücadele Çalışmaları Hakkında Yönetmelik
Orman Genel Müdürlüğünden:
ORMANYANGINLARIYLA MÜCADELE ÇALIŞMALARI
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, orman yangınlarının
önlenmesi, risklerinin azaltılması, yangınlara hazırlık, yangınların
söndürülmesi, yangın sonrası rehabilitasyon ve
iyileştirme süreçlerine yönelik çalışma esaslarının belirlenmesidir.
(2) Bu Yönetmelik, orman yangınlarının önlenmesi ve
söndürülmesi çalışmalarında görev alan Genel Müdürlük personeli, kamu kurum
ve kuruluşları, özel hukuk tüzel kişileri ile gönüllüleri kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 31/8/1956
tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 69 uncu ve ek 5 inci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) AFAD: Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığını,
b) Afet grubu: Afet ve acil durumlarda, TAMP
kapsamında ana çözüm ortağı ve destek çözüm ortaklarının yürüttükleri
çalışmaların niteliğine göre oluşturulan grupları,
c) Afet ve Acil Durum Koordinasyon Kurulu: İllerde
vali, ilçelerde kaymakam başkanlığında toplanan, afet ve acil durum hazırlıkları
ile alınacak önlemleri belirleyen, kurumlar arası koordinasyonu sağlayan
kurulu,
ç) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
d) Cephe amiri: Büyük ya da büyüme eğilimindeki
yangınların devam süresi içerisinde yangın amirine bağlı olarak çalışmak üzere
görevlendirilen, sorumluluk alanındaki yangının söndürülmesi ile alakalı
her türlü teknik ve idari tedbirlerin alınması ve uygulanmasıyla yükümlü
olan orman mühendisini,
e) DHMİ: Devlet Hava Meydanları İşletmesini,
f) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,
g) Gözlemci personel: Yangın söndürme çalışmalarına
katılan orman idaresi dışındaki kurum ve kuruluşlar ile askeri birliklere
ait hava araçları ve özel sektör ile sivil toplum kuruluşları tarafından
kiralanan yerli ve/veya yabancı tescilli hava araçları uçuş ekibi ile orman
idaresi arasında koordinasyonu sağlayan personeli,
ğ) İaşe: Yangın söndürme çalışmalarına katılan
görevliler ile gönüllülere orman yangınlarına müdahale çalışmalarının devam
ettiği günlerde verilen yiyecek ve içecekleri,
h) İnsansız hava aracı (İHA) yönetim merkezi: Orman
yangınlarının tespiti ve yönetimi amacıyla kullanılan insansız hava aracı
platformlarının yönetildiği ve koordine edildiği merkezi,
ı) İzin alanları: 6831 sayılı Kanun uyarınca
verilen her türlü izin ve irtifak hakkını,
i) Kişisel koruyucu donanım (KKD): 1/5/2019 tarihli ve 30761 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliğinde tanımlanan kişisel
koruyucu donanımı,
j) Kolluk kuvvetleri: Orman Genel Müdürlüğü,
Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı teşkilatında, emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasını
sağlamak için kanunların ve kanunlara dayanarak yetkili makamların verdiği
görevleri yerine getiren personeli,
k) ORBİS: Orman Bilgi Sistemini,
l) Orman idaresi: Orman Genel Müdürlüğü merkez ve
taşra teşkilatını,
m) Orman yangını: Serbest yayılma eğiliminde olan
ve ormanda yaşama birliği içinde bulunan canlı ve cansız bütün varlıkları
yakarak zarar veren yanma olayını,
n) Orman yangınlarıyla mücadele
gönüllüsü: Mesleği orman yangını söndürme işçiliği olmayan ve bu görevden
dolayı maaş almayan, eğitim, beceri ve donanım olarak profesyonel yangın
söndürme işçiliği imkan ve kabiliyetlerine sahip olan, Orman Genel
Müdürlüğünce teorik ve uygulamalı eğitimleri verilmiş,
sertifikalandırılmış, orman bilgi sistemine kaydı yapılmış, orman yangını
çıktığında kendi meşguliyetini bırakıp, emir komuta zinciri içinde yangına
müdahale eden ve yangın sonrası kendi meşguliyetine dönen 18 yaşını
bitirmiş kişiyi,
o) SHGM: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
ö) Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP): Ülkemizde
yaşanabilecek her tür ve ölçekteki afet ve acil durumlara etkin müdahale
için görev alacak bakanlık, kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör
kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve gerçek kişileri kapsayan entegre planlama yaklaşımı ve modüler yapısıyla afet
sırasında operasyon risklerini en aza indirecek, afet grupları ve
koordinasyon birimlerine ait rolleri ve sorumlulukları tanımlayan, afet
öncesi ve sonrasındaki müdahale planlamasının temel unsurlarını belirleyen
planı,
p) Ulusal Orman Yangınları Müdahale Planı: Orman
yangınlarına müdahalenin planlama esasları, yangın organizasyon aşamaları,
ulusal ve yerel müdahale organizasyonlarını belirleyen Ulusal Afet Müdahale
Sistemine ve AFAD tarafından belirlenen formata uygun olarak Genel
Müdürlükçe hazırlanan planı,
r) Yangın amiri: Yangının
başlangıcından söndürülmesine kadar geçen süre içerisinde yangınla ilgili
her türlü teknik ve idari tedbirleri almak ve uygulamakla yükümlü olan,
orman yangınının meydana geldiği bölgenin orman işletme şefini, yangın
mahalline gelmesi halinde yangın yönetimini sırası ile devralan işletme
müdür yardımcısı ve orman işletme müdürü ile ihtiyaç halinde orman bölge
müdürünün yangını yönetmek üzere görevlendireceği yangın konusunda
deneyimli orman mühendisini,
s) Yangın Eylem Planı: Orman idaresince orman
yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesine yönelik yıllık hazırlanan planı,
ş) Yangın gözetleme kulesi: Ormanların 7/24 esasına
göre insanlı veya insansız olarak gözetlemesinin yapıldığı tesisleri,
t) Yangın Koordinasyonu Merkezi: Orman
yangınlarıyla mücadele organizasyonunun yürütüldüğü, orman yangınlarının
söndürülmesi çalışmalarında ulusal ve uluslararası diğer kurum ve
kuruluşları ile orman idaresine bağlı birimler arasındaki koordinasyonun
sağlandığı Orman Genel Müdürlüğü ve/veya Orman Bölge Müdürlüğünde oluşturulan
birimi,
u) Yangın uzmanı: Yangınlara karşı etkili ve
bilinçli müdahalelerin yapılabilmesi için özel eğitim almış orman personelini,
ü) Yangın Yönetim Planı: Orman İşletme Müdürlüğü
tarafından hazırlanan veya hazırlatılan orman yangınlarının önlenmesi ve
söndürülmesi çalışmalarını kapsayan planı,
v) Yangın Yönetim Sistemi: Orman yangınına ve
yangınla mücadele unsurlarına ait verilerin kaydedilip muhafaza edildiği
çevrimiçi hizmet sağlayan servisi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Önleyici Tedbirler
Yangınların
önlenmesinde kurum ve kuruluşlar ile vatandaşların sorumlulukları
MADDE 4- (1) Ormanların yangına dirençli hale getirilmesi, orman
yangınlarına daha etkili müdahale edilebilmesi maksadı ile alınacak
tedbirler ve yapılacak tesisler orman idaresince belirlenerek bir plan dahilinde gerçekleştirilir.
(2) Orman alanlarında, 6831 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi, 17 nci
maddesinin üçüncü fıkrası ve 18 inci maddelerine dayalı verilen izin
alanları ile 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı
Turizmi Teşvik Kanununa göre tahsis edilen ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca
yatırımcıya izin verilen alanlarda ilgili kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve
tüzel kişiler, taahhütnamelerinde belirtilen ya da orman idaresince ayrıca
belirlenen orman yangınlarını önleyici tedbirleri almakla yükümlüdür.
(3) 21/7/1983 tarihli ve
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu çerçevesinde Özel
Çevre Koruma Alanları ile 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar
Kanunu kapsamına giren orman alanlarında Orman Genel Müdürlüğünün önerileri
doğrultusunda ilgili kurumlarca orman yangınlarını önleyici tedbirler
alınarak tesisler inşa edilebilir.
(4) Milli Eğitim Bakanlığınca orman yangınlarının
önlenmesi konusunda öğrencilere yönelik eğitim çalışmaları yapılır. Eğitici
görevlendirilmesinin talep edilmesi halinde orman idaresi tarafından
eğitici görevlendirilir.
(5) Hasat makinalarından
kaynaklı yangınların önlenmesi maksadıyla makinelerin çalışmaları esnasında
yanlarında yangın söndürme tüpleri, su tankeri benzeri önlemlerinin alınıp
alınmadığı tarım ve orman il müdürlükleri ve kolluk kuvvetlerince
denetlenir. Gerekli tedbirleri almayanların çalışmalarına müsaade edilmez.
(6) Orman idaresi, valilikler veya diğer kurumlarca
orman yangınlarıyla mücadele çalışmalarında kullanılmak üzere muhtarlıklara
verilen su tankerlerinin faal olması, dolu tutulması ve bunların mülki
hudutlarında çıkan yangınlara ilk müdahale maksatlı sevkinden muhtar
sorumludur.
(7) Tarım ve orman il müdürlüklerince tarla, bağ,
bahçe, sera atıkları ile anız yakmanın zararları ve anız yangınlarının
önlenmesi konusunda eğitim çalışmaları yapılır veya yaptırılır.
(8) Orman yangınlarının önlenmesine yönelik hedef
kitlelerin eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları orman idaresince yapılır
veya yaptırılır.
(9) Orman içi veya bitişiğindeki katı atık bertaraf
tesisleri ve çöp dökülen alanlarda yangın çıkmaması veya çıkan yangının
ormana sirayet etmemesi maksadıyla gerekli tedbirler ilgili belediyeler
tarafından alınır.
(10) Orman alanında konaklamaları için haklarında
arı konaklama belgesi düzenlenen arıcıların konaklama alanında, etraftan
izole kapalı kap dışında ve yanlarında yangın söndürme amaçlı dolu su
tankeri bulunmaması halinde tütsü oluşturmalarına müsaade edilmez.
(11) Yangın yönetim merkezi ya da yangın yönetimi
maksatlı kullanılan araçlarda yangının sevk ve idaresinde teknik boyutta
görev almayan kişiler yangın yönetiminde karar mekanizmasına müdahil olamazlar.
(12) Yangın bölgesinde keşif ve söndürme maksatlı
hava araçlarının bulunması halinde, uçuş güvenliğini tehdit edebilecek
nitelikte dron ve benzeri hava araçlarının
uçurulması kolluk kuvvetlerince engellenir.
(13) Orman yangınlarının önlenmesi, erken tespiti,
izlenmesi ve müdahale süreçlerinin etkinliğinin artırılması amacıyla, orman
yangınlarıyla mücadelede kullanılabilecek yeni teknolojilerin, sistemlerin
ve yöntemlerin izlenmesi, değerlendirilmesi ve uygulanabilir olanların
orman yangın yönetim sistemine entegre edilmesi
Orman Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda yürütülür. Bu kapsamda; uydu
tabanlı gözlem sistemleri, insansız hava araçları, sensör
ağları, yapay zeka destekli risk analiz sistemleri, coğrafi bilgi
sistemleri ve erken uyarı teknolojileri gibi yenilikçi uygulamaların orman
yangını yönetim süreçlerine uyarlanması için ilgili kurum ve kuruluşlarla
iş birliği yapılabilir.
Ormana
girişlerin yasaklanması
MADDE 5- (1) Meteorolojik şartlardan dolayı yangın
tehlikesinin çok yüksek olduğu kritik dönemlerde orman idaresinin talebi
üzerine, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından ormana girişler
yasaklanabilir.
(2) Yasağın hangi sınırları kapsadığı mahalli ve
mutat vasıtalarla ilan edilir. Yasaklı alanlara girilmemesi orman idaresi
ve kolluk kuvvetlerince takip ve kontrol edilir.
Orman içi
veya bitişiğindeki konaklama yerlerinde alınacak tedbirler
MADDE 6- (1) Orman içinde veya bitişiğindeki konaklama
yerlerinde orman yangınlarına karşı her türlü tedbir, sahipleri ve işletmecileri
tarafından alınır.
(2) Orman içerisinde veya bitişiğinde, izin verilen
alanlar dışında geceleyen veya ateş yakanlar hakkında 6831 sayılı Kanunun
76 ncı ve 110 uncu maddelerine göre kanuni işlem
yapılır.
Uygulamaların
takibi
MADDE 7- (1) Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında afet ve
acil durum koordinasyon kurulları kararları Afet ve Acil Durum Müdürlüğü
tarafından ilgili birimlere uygulanmak üzere gönderilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İletişim
Yangının
tespiti ve haber verilmesi
MADDE 8- (1) Orman idaresince ormanların sürekli
gözetlenmesi ve haberleşme amacı ile insanlı ve insansız yangın gözetleme
kuleleri inşa edilir.
(2) Orman idaresince yangın öncesi ve esnasında
kesintisiz haberleşmeyi sağlamak üzere, gerekli telsiz ve diğer teknolojik alt
yapı oluşturulur.
(3) Orman Genel Müdürlüğü tarafından olası
yangınların daha erken tespiti ve yönetiminde insansız hava araçlarından da
faydalanılabilir. Bu amaçla kullanılan insansız hava araçlarının yönetimi
ve koordinasyonu için uygun yerlerde insansız hava aracı yönetim merkezleri
oluşturulur. Bu kapsamda insansız hava araçlarının uçuşa ilişkin usul ve
esaslar ile hava sahası kullanımına ilişkin düzenlemelerde DHMİ ve SHGM
koordinasyonu sağlanır.
(4) Orman içerisinde veya ormana sirayet edebilecek
yangını gören veya haber alanlar, bunu derhal 112 Acil Çağrı Merkezine, en
yakın orman idaresine, en yakın muhtarlığa, jandarma birimlerine ve mülki
idare amirine haber verir.
(5) Orman yangınını haber alan Orman İşletme
Şefliği veya Orman İşletme Müdürlüğü yetkilileri bağlı bulunduğu Orman
Bölge Müdürlüğüne ve mülki idare amirine yangınla ilgili bilgi verir.
(6) Orman Bölge Müdürlüğü yetkililerince Orman
Genel Müdürlüğü Yangın Koordinasyon Merkezi ve valilik ilgili birimlerine
bilgi verilir.
(7) Orman Bölge Müdürlüğü Yangın Koordinasyon
Merkezi tarafından yangın ihbarı ile ilgili bilgiler en kısa sürede Yangın
Yönetim Sistemine kaydedilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gönüllüler, Eylem Planları ve Protokoller
Gönüllüler
MADDE 9- (1) 6831 sayılı Kanunun 69 uncu maddesi ve 11/9/2019 tarihli ve 30885 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Orman Yangınlarıyla Mücadelede Görev Yapan Gönüllüler Hakkında
Yönetmelik gereği orman yangınlarıyla mücadelede gönüllülerden de
faydalanılır.
Yangın
müdahale ve yangın eylem planları
MADDE 10-
(1) Orman yangınlarına müdahalenin
planlama esasları, yangın organizasyon aşamaları, ulusal ve yerel müdahale
organizasyonlarını belirleyen Ulusal Orman Yangınları Müdahale Planı Ulusal
Afet Müdahale Sistemine ve AFAD tarafından belirlenen formata uygun olarak
Genel Müdürlükçe hazırlanır, AFAD tarafından ulusal ve yerel düzeyde
dağıtımı yapılır.
(2) Ulusal Orman Yangınları Müdahale Planı
kapsamında, Yangın Eylem Planları Genel Müdürlük ve Orman Bölge
Müdürlükleri bazında ayrı ayrı düzenlenir ve her
yıl güncellenir.
(3) Yangın yönetim planları Orman İşletme Müdürlüğü
tarafından düzenlenir, ORBİS'e kaydedilir.
(4) Yangın eylem planlarının ve yangın yönetim
planlarının içeriği özel kanun ve planlarda yer alan hükümler gözetilerek
Orman Genel Müdürlüğünce belirlenir.
Protokoller
MADDE 11-
(1) Milli Savunma Bakanlığınca
verilen yetki çerçevesinde sorumluluk alanlarında meydana gelebilecek orman
yangınları için askeri birliklerle orman idaresi arasında yapılacak
işlemler hususunda özel protokoller düzenlenebilir.
(2) Diğer kamu kurum ve kuruluşları ile Genel
Müdürlük arasında sorumluluk alanlarında meydana gelebilecek orman
yangınlarıyla ilgili özel protokoller düzenlenebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yangınlarda Araç, Gereç, Personel ve Gönüllülerin
Organizasyonu
Yangınlarda
kaynak organizasyonu
MADDE 12-
(1) Kamu kurum ve kuruluşları,
yerel yönetimler, gerçek ve tüzel kişilere ait araç, gereç ve personelden
orman yangınlarının söndürülmesinde yararlanılma esasları Afet ve Acil
Durum Koordinasyon Kurulu kararlarında belirtilir.
Gönüllülerin
koordinasyonu
MADDE 13-
(1) Orman idaresi, yangın
mahalline gidecek görevli ve gönüllülerle ilgili koordinasyon, iletişim ve
ulaşımı planlayarak yürütür.
Yangın
yönetiminde eşgüdüm
MADDE 14-
(1) Orman idaresinin talebi
doğrultusunda vali ve kaymakamlar, il ve ilçelerinde bulunan kurum ve
kuruluşlara ait yangın söndürmede ihtiyaç duyulacak her türlü araç, ekipman ve ekiplerinin orman idaresi yönetiminde eş
güdüm halinde çalışmasını sağlarlar.
Yangınlarda
araç organizasyonu
MADDE 15-
(1) Orman idaresinin talebi
halinde, yangın mahalline ulaşmak maksatlı kamu kurum ve kuruluşları ile
askeri birliklerden araç temini il afet ve acil durum yönetim merkezince
koordine edilir.
(2) Yangın söndürme çalışmalarına fiilen katılan
resmi ve özel her türlü aracın akaryakıt giderleri talep halinde orman
idaresince karşılanır.
ALTINCI BÖLÜM
Söndürme İş ve İşlemleri
Yangın
söndürme ekipleri
MADDE 16-
(1) Orman idaresince orman
yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi için gerekli araç, gereç ve
malzemeler ile donatılmış sabit ve/veya gezici ekipler oluşturulur.
Yangın
söndürme el aletleri
MADDE 17-
(1) Yangına hassasiyeti orman
idaresince tespit edilen köy ve mahalle muhtarlıklarına gönüllülerce
kullanılmak üzere yeteri kadar yangın söndürme malzemeleri teslim edilir.
İlgili köy ve mahalle muhtarlıkları kendilerine teslim edilen yangın
söndürme malzemelerini muhafaza eder ve ihtiyaç halinde yangın yerine
götürür.
Orman
yangınını söndürme metotları
MADDE 18-
(1) Orman yangınlarının
söndürülmesinde yangın amiri ve yangın uzmanları tarafından aşağıdaki
doğrudan ve dolaylı müdahale metotları kullanılır. Genel Müdürlükçe
yangınlara karşı etkili ve bilinçli müdahalelerin yapılması amacıyla yangın
uzmanlık eğitimleri düzenlenir:
a) Doğrudan müdahale metodu: Doğrudan aleve
müdahale edilen metottur. Yeni çıkmış yangınlar ile yakın müdahaleye imkan
veren örtü yangınlarında kullanılır.
b) Dolaylı müdahale: Yangının yaklaşılarak
söndürülmesinin mümkün olmadığı, genişleyerek büyüdüğü örtü ve tepe
yangınlarında kullanılan metottur. Dolaylı müdahalede aşağıdaki iki teknik
kullanılır:
1) Paralel metot: Yangın kenarına paralel olarak
insan ve araçların çalışabileceği uzaklıkta ve şekilde iş makinesi ve insan
gücü ile şerit açılarak müdahalenin açılan bu şeritlerden yapılmasıdır.
2) Karşı ateş: Yangına karşı yangın kullanma
metodudur. Karşı ateş barındırdığı büyük riskler sebebi ile yangın amiri
veya onun görevlendireceği yangın uzmanı tarafından uygulanabilir. Bu
uygulama doğrudan yangının ilerleme istikametinde gerçekleştirilir.
(2) Yangınlara arazi, orman yapısı ve meteorolojik
şartlar nedeniyle müdahale imkanının bulunmaması
durumunda doğrudan ya da dolaylı müdahale metotlarından birinin
uygulanabileceği uygun yerlerde müdahale edilir.
(3) Teknolojik gelişmeler doğrultusunda, Genel
Müdürlük tarafından yeni yangın önleme ve söndürme stratejileri
oluşturularak uygulanabilir.
Askeri
birlikler
MADDE 19-
(1) Mülki idare amirinin talep
etmesi durumunda askeri birlikler imkan kabiliyetleri ölçüsünde nakil,
haberleşme ve söndürme vasıtaları ile birlikte orman yangınlarının
söndürülmesine iştirak ederler. Orman yangınlarına müdahalede kullanılacak
araç, malzeme ve teçhizat tedariki ile bakımı ve idamesine orman idaresince
destek sağlanır. Orman yangınının söndürülmesini müteakip yangın amirinin
uygun görüşü ile askeri birliklerin görevi sonlandırılır.
Hava
araçlarının kullanımı
MADDE 20-
(1) Söndürme faaliyetlerine
katılan hava araçlarına uçuş emniyeti maksatlı takip cihazı ve haberleşme
sistemi takılır.
(2) Yangın söndürme çalışmalarına katılan hava
araçları için ortak telsiz frekansı yangın bölgesinin orman idaresi
tarafından belirlenir.
(3) Yangın söndürme çalışmalarına katılan diğer
kurum ve kuruluşlar ile askeri birliklere ait hava araçları ve özel sektör
ile sivil toplum kuruluşları tarafından kiralanan yerli ve/veya yabancı
tescilli hava araçlarına ve yabancı devletlerden destek amacı ile orman
yangını söndürme çalışmalarına katılan hava araçlarına orman idaresi
gözlemci personel görevlendirebilir.
(4) Yangın söndürme çalışmalarına
katılan diğer kurum ve kuruluşlar ile askeri birliklere ait hava araçları
ve özel sektör veya sivil toplum kuruluşları tarafından kiralanan yerli
ve/veya yabancı tescilli hava araçları ile diğer ülkelerden destek amacıyla
orman yangını söndürme çalışmalarına katılan hava araçları ekiplerinin
akaryakıt, iaşe ve konaklama ihtiyaçlarına ait giderler orman idaresince
karşılanır.
(5) Söndürme faaliyetlerine
katılacak yabancı tescilli hava araçları, ülkemizde kabul işlemleri
tamamlanarak Devlet hava aracı statüsüne geçene kadar sivil hava aracı
olarak kabul edildiğinden, bu hava araçlarının ülkemize giriş-çıkışları ve
Türk hava sahasında sivil hava aracı olarak gerçekleştireceği uçuşlar,
gerekli yükümlülükler sağlanarak Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden uçuş
izni alınması ile gerçekleştirilir. Acil durumlarda yabancı ülkelerden yardım amaçlı olarak gelen hava
araçları bu izin sürecinin kapsamı dışındadır.
(6) Orman Genel Müdürlüğü envanterinde
bulunan veya kiralanan yangın söndürme hava araçları sadece orman yangınlarıyla
mücadele amaçlı kullanılır. Orman yangınları dışındaki meskün mahal,
işyeri, sanayi tesisi ve benzeri alanlarda meydana gelen yangınlarda hava
aracı talepleri malik ya da müstecirler tarafından Valiliklere bildirilir.
Valiliklerce orman idaresi tarafından Ek-1'de yer alan Hava Aracı Talep
Formu ile talepte bulunulması halinde, ilgili bölgede orman yangını çıkma
riskinin düşük olduğu zaman ve dönemlerde hava aracı görevlendirmesi
yapılabilir. Bu amaçla görevlendirilen hava araçlarından Orman Genel
Müdürlüğü envanterinde bulunan hava araçlarının
uçuş masrafları ile kiralık hava araçlarının sözleşmelerinde belirtilen
saat uçuş ücretlerinin uçuş süresi oranınca hesaplanması ile bulunan
masraflar hizmeti alan malik ya da müstecir tarafından Orman Genel
Müdürlüğü hesaplarına yatırılır.
(7) Askeri birlikler ile diğer kurum ve kuruluşlara
ait hava araçlarının ve uçuş ekiplerinin görevlendirilmeleri bağlı
bulundukları idarelerce yapılır. Yangın mahalline intikallerinden itibaren
yangın amirinin koordinesinde görev yapar.
(8) Hava araçlarının denizlerden su almaları
esnasında, gerekli hallerde bölgedeki deniz trafiği geçici olarak ilgili
kurumlarca durdurulur.
Yangın
amiri ve yangın koordinasyonu
MADDE 21-
(1) Orman yangınları, yangın amiri
tarafından sevk ve idare olunur. Büyüme eğiliminde olan orman yangınlarında
yangının koordinasyonu; yangın mahallinde bulunmaları halinde sırasıyla
Orman Yangınlarıyla Mücadele Şube Müdürü, Bölge Müdür Yardımcısı, Bölge
Müdürü, Orman Yangınlarıyla Mücadele Dairesi Başkanı, Genel Müdür
Yardımcısı ve Genel Müdür tarafından yürütülür.
(2) Büyük ya da büyüme eğilimindeki yangınlarda
yangın amirine bağlı görev yapacak cephe amiri görevlendirmeleri
yapılabilir.
(3) Orman yangınının kontrol altına alındığına ve
söndürülmesi çalışmalarının tamamlandığına yangın amiri karar verir.
Yangının kontrol altına alınma bilgisi Genel Müdürlük Yangın Koordinasyon
Merkezine bildirilir. Verilen kararlar orman idaresi tarafından kamuoyuna
duyurulur.
(4) Yangın söndürme faaliyetlerinde görev alanlar
yangın amirinin izni dışında yangın mahallinden ayrılamazlar.
Valilikler
arası koordinasyon
MADDE 22-
(1) Valilikçe, mücavir illere
geçme ihtimali bulunan orman yangınlarında, zamanında tedbir alınması amacı
ile ilgili ilin valiliğine bilgi verilir.
Yerleşim
yerleri ve tarımsal alanların korunması
MADDE 23-
(1) Orman yangınlarının yerleşim
yerlerini ve tarım alanlarını tehdit etmesi veya sirayeti durumunda ilgili
valilik/kaymakamlık tarafından vatandaşların can ve mal güvenliği için gerekli
önlemler alınır.
(2) Orman içi ve bitişiğindeki yerleşim alanlarında
bulunan binaların yangından korunması için alınacak tedbirlerin Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yürürlüğe konulan mevzuat
hükümlerine uygunluğu ilgili idare tarafından denetlenir.
(3) Orman dışında başlayan yangınlar, devamında
yerleşim yerleri veya ormanları tehdit edebileceğinden bu tür yangınların
söndürülmesi ile ilgili tedbirler belediyelerce alınır.
(4) Orman içi veya bitişiğinde bulanan tarım
arazilerinin ormana sınır olan kısımlarında yanıcı maddeler arazinin
kullanıcıları tarafından temizlenir ve/veya sürülerek mineral toprak açığa
çıkarılır.
(5) Orman idaresince orman sayılan alanlar dışında
ormana sirayet etme riski bulunan kırsal alan yangınlarının söndürülmesine
imkanlar ölçüşünde katkı sağlanır.
İaşe,
kıyafet, kişisel koruyucu donanım malzemelerinin temini ve dağıtımı
MADDE 24-
(1) Devlet ormanlarında yangının
söndürülmesine iştirak eden görevliler, gönüllüler, kamu kurum ve
kuruluşları ile askeri birliklerden görevlendirilen personelin iaşe
giderleri söndürme işinin devamı müddetince orman idaresi tarafından
sağlanır. Diğer ormanlarda ise sahiplerince karşılanır.
(2) Orman yangınlarının söndürülmesinde görevli
personel ve orman yangını söndürme gönüllülerine orman idaresince verilen
kişisel koruyucu donanımların yangına müdahale çalışmalarında kullanımları
zorunludur.
(3) Özellikleri Orman Genel Müdürlüğünce belirlenen
kurumsal kıyafet ve gerekli malzeme, orman yangınlarını önleme çalışmaları
kapsamındaki yanıcı madde azaltılması ve orman bakımı gibi teknik
çalışmalarda görev alan personele orman idaresince verilir.
Kolluk
kuvvetleri
MADDE 25-
(1) Jandarma, emniyet ve sahil
güvenlik birimleri, TAMP kapsamında oluşturulan Afet Güvenlik ve Trafik
Grubunun görev ve sorumlulukları kapsamında yangın alanına giriş ve
çıkışları denetler, gerekli güvenlik tedbirlerini alır, trafik akışını
düzenler. Mülki idare amirinin talimatı ile yangın bölgesine, yangını
söndürmekle görevli olanlar ve orman yangınlarıyla mücadele gönüllüleri
haricindeki kişilerin ve araçların girişleri yasaklanır.
(2) Orman yangınlarının yerleşim birimlerini tehdit
etmesi halinde, gerektiğinde o yerleşim birimindeki görevli ve orman
yangınlarıyla mücadele gönüllüleri dışındaki kişilerin tahliyesi mülki
idare amirinin talimatı ile TAMP kapsamında oluşturulan Afet Tahliye ve
Yerleştirme Planlama Grubunca gerçekleştirilir.
Zarar
tazmini ve kanuni haklar
MADDE 26- (1) Gönüllülere,
gerçek ve tüzel kişilere, askeri birliklere, kurum ve kuruluşlara, belediyelere
ait olup yangının söndürülmesi sırasında kullanılması sebebi ile hasara
uğradığı yangın mahallinde tespit edilen ve rapor, tutanak ve benzeri evrak
ile belgelendirilen araç ve gereçlerin zararı yangın öncesi arıza ve eskime
durumları dikkate alınarak devlet ormanlarında orman idaresince, diğer
ormanlarda ise mülk sahiplerince tazmin edilir.
(2) Orman yangını söndürme çalışmalarına katılarak
bu çalışmalar sebebi ile vefat eden görevli ve gönüllülerin kanuni
mirasçıları ile bu görev nedeni ile yaralanan, hastalanan veya engelli hale
gelen görevli ve gönüllüler mevzuat dahilinde alınacak raporlara göre 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık
Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerinden faydalandırılır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Adli iş
ve işlemler
MADDE 27-
(1) Yangınla ilgili bilgi, belge
ve bunlara ait düzenlenen tutanaklar ile varsa deliller ilgili orman
idaresince Cumhuriyet Başsavcılığına iletilerek suç şüphesi bulunanlar
hakkında suç duyurusunda bulunulur.
Tereddütlerin
giderilmesi
MADDE 28-
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanması
ile ilgili tereddütleri gidermeye, uygulamayı düzenlemeye ve alt
düzenleyici işlemler yapmaya Orman Genel Müdürlüğü yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 29-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 30- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.