Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı ile çocukların oyun hakkının korunması, oyun kültürünün gelecek kuşaklara aktarılması ve oyunun eğitim süreçlerinde daha etkin kullanılması hedefleniyor.
Belge, okul öncesinden ortaöğretime kadar tüm eğitim kademelerinin yanı sıra okul dışındaki öğrenme ortamlarını da kapsıyor. "Hayat boyu oyun" anlayışı doğrultusunda yetişkinler ve ileri yaş grupları da politika çerçevesine dahil ediliyor.
Belgede; oyun hakkını güvence altına almak, oyun kültürünü yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak, oyun yoluyla erdemli insan hedefine katkı sağlamak, oyunu eğitimin merkezine yerleştirmek, çocuklar için nitelikli ve güvenli bir dijital oyun iklimi oluşturmak ve paydaş sorumluluklarını belirlemek olmak üzere 6 hedef belirlendi.
Teneffüs süreleri korunacak
Eylem planında çocukların oyun için ayırdığı zaman ve mekanın korunması gereken bir kamusal kaynak olarak değerlendirilmesi öngörülüyor.
Bu kapsamda teneffüs ve doğal oyun için ayrılan süre kısaltılmayacak. Teneffüsler, çocukların bütüncül gelişimini destekleyen bir öğrenme zamanı olarak ele alınacak.
Mevcut teneffüs uygulamaları çocukların oyun ve dinlenme hakkı açısından değerlendirilecek. İhtiyaç görülmesi halinde mevzuat değişikliği önerileri hazırlanacak.
Okul bahçeleri yeniden düzenlenecek
Okul bahçeleri ve oyun alanlarının güvenli, erişilebilir ve farklı oyun türlerine imkan sağlayacak şekilde düzenlenmesi hedefleniyor.
Bu doğrultuda çocukların üstün yararını gözeten bir oyun alanı tasarım rehberi hazırlanacak. Geleneksel oyun zemin çizgilerinin yanı sıra "konuşan duvarlar" ve etkileşimli fiziki alanların yaygınlaştırılması planlanıyor.
Ayrıca okul bahçelerinin çevre dostu, yeşil ve sürdürülebilir alanlara dönüştürülmesi amacıyla pilot uygulamalar gerçekleştirilecek.
Özel gereksinimli ve eğitime erişimi sınırlı çocukların akranlarıyla birlikte oynayabilmesine yönelik erişilebilir oyun alanı standartları da belirlenecek.
Ulusal Oyun Envanteri oluşturulacak
Geleneksel çocuk oyunlarının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla Ulusal Oyun Envanteri oluşturulacak.
İl milli eğitim müdürlüklerinin koordinasyonunda saha çalışmaları yapılacak ve hazırlanan envanter dijital platform üzerinden erişime açılacak. UNESCO somut olmayan kültürel miras kapsamında değerlendirilebilecek oyunlar da belirlenerek başvuru dosyaları hazırlanacak.
Geleneksel çocuk oyunları şenliklerinin ülke genelinde düzenli hale getirilmesi ve Türk dünyasının ortak oyun envanterinin oluşturulması da planlanıyor.
Oyun, eğitimin merkezine alınacak
Öğretim programlarında doğal oyun, rehberli oyun, eğitsel oyun ve oyunlaştırılmış öğrenme ayrı ayrı tanımlanacak ve her biri için süre ayrılması öngörülüyor.
Öğretmenlerin oyun pedagojisi konusundaki yeterliklerinin artırılması amacıyla mesleki gelişim programları hazırlanacak. "Oyunsever öğretmen" anlayışı doğrultusunda formatör öğretmenler yetiştirilecek.
Kriz ve afet dönemlerinde oyunun psikososyal destek amacıyla kullanımına yönelik içerikler de güncellenecek. Rehber öğretmenlere oyun yoluyla psikososyal destek eğitimi verilmesi planlanıyor.
Yerli dijital oyun içerikleri desteklenecek
Çocukların yaş ve gelişim özelliklerine uygun, güvenli ve nitelikli dijital oyun içerikleri için ölçütler oluşturulacak.
Sosyal etkileşimi ve birlikte oynamayı destekleyen eğitsel dijital oyunların geliştirilmesi hedeflenirken, Türk kültürüne ait karakter, mekan, anlatı ve değerlerden beslenen yerli dijital oyun içerikleri de desteklenecek.
Ulusal Oyun Envanteri'nin dijital oyun geliştiricilerinin kullanımına açılması ve geleneksel oyunlar temalı dijital oyun tasarım yarışmaları düzenlenmesi planlanıyor.
Aileler ve yerel yönetimler de sürece dahil edilecek
Aile eğitim programlarına oyun modülü eklenmesi ve okul-aile iş birliğiyle oyun etkinliklerinin yaygınlaştırılması öngörülüyor.
Yerel yönetimlerle iş birliği yapılarak mahalle ölçeğinde oyun sokakları oluşturulması ve çocuk dostu şehir yaklaşımı doğrultusunda güvenli, erişilebilir oyun alanlarının artırılması hedefleniyor.
Ayrıca çalışmaların kurumlar arası koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla Ulusal Oyun Koordinasyon Kurulu kurulacak. Kurulun yılda en az iki kez toplanarak yıllık değerlendirme raporu yayımlaması planlanıyor.
90 eylem adımı uygulanacak
Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı kapsamında toplam 90 eylem adımı belirlendi.
Bu eylemlerin 25'inin kısa vadede, 53'ünün orta vadede, 12'sinin ise uzun vadede hayata geçirilmesi öngörülüyor.