Demiryolu yolcu taşımacılığında kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında işletilecek hatlar yeniden belirlendi.
Yeni Cumhurbaşkanı Kararı ile daha önce 52 hattan oluşan kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki liste değiştirildi. Yeni listede toplam 47 demiryolu hattı yer aldı.
En dikkat çekici değişiklik ise 5 Yüksek Hızlı Tren (YHT) hattının kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki listeden çıkarılması oldu.
5 YHT hattı listeden çıkarıldı
31 Ocak 2025 tarihli ve 9502 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında belirlenen hatlar arasında 5 YHT hattı bulunuyordu. Bunlar:
- Ankara-Eskişehir
- Ankara-Karaman
- Ankara-Konya
- Ankara-Sivas
- Eskişehir-Söğütlüçeşme
Yeni kararla bu 5 hat, kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında yolcu taşımacılığı yapılacak hatlar listesinden çıkarıldı.
Bu değişiklik, söz konusu YHT seferlerinin kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Düzenleme, bu hatların kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında desteklenecek hatlar listesindeki statüsünü değiştiriyor.
Ana hatların tamamı korundu
Yeni listede daha önce kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında bulunan 13 ana hattın tamamı yer aldı.
Bunlar şu şekilde:
Ankara-Basmane
Ankara-Halkalı
Ankara-Kars
Ankara-Kurtalan
Ankara-Malatya
Ankara-Tatvan
Basmane-Eskişehir
Denizli-Eskişehir
Elazığ-Adana
Isparta-Basmane
Konya-Adana
Konya-Basmane
Sivas-Samsun
Böylece ana hatlar bakımından kamu hizmeti yükümlülüğünde bir değişiklik yapılmadı.
Bölgesel hatlarda dikkat çeken değişiklik
Bölgesel hatların sayısı da korunurken, Gaziantep-Nizip hattının yerine Gaziantep-Karkamış hattı yeni listede yer aldı.
Bu değişiklikle birlikte yeni kamu hizmeti yükümlülüğü listesi 13 ana hat ve 34 bölgesel hat olmak üzere toplam 47 hattan oluştu.
Kamu hizmeti yükümlülüğü ne anlama geliyor?
Kamu hizmeti yükümlülüğü, ticari şartlarda yeterli ekonomik getirisi bulunmadığı için işletmecinin tek başına sürdürmek istemeyebileceği, ancak ulaşım açısından kamu yararı taşıyan demiryolu yolcu taşımacılığı hizmetlerinin devlet tarafından desteklenerek devam ettirilmesini sağlayan mekanizma.
Mevzuata göre belirli bir hatta ticari şartlarda verilemeyen yolcu taşımacılığı hizmetinin, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bütçesinden ayrılan ödenek çerçevesinde ve sözleşmeye dayalı olarak desteklenmesi mümkün.
Bu nedenle bir hattın kamu hizmeti yükümlülüğü listesinden çıkarılması, o hatta tren seferlerinin sona erdiği anlamına gelmiyor. Ancak ilgili hattın bu özel kamu hizmeti destek mekanizması kapsamındaki durumunun değiştiği anlamına geliyor.
Mevzuatta ayrıca kamu hizmeti sözleşmesi devam ederken bir hattın Cumhurbaşkanı Kararı ile genel kamu hizmeti yükümlülüğü listesinden çıkarılması halinde, ilgili sözleşmede iş eksilişine gidilmesinin esas olduğu düzenleniyor.
52 hattan 47 hatta
Böylece 2025 yılında belirlenen 52 hatlık liste, yeni kararla 47 hatta düşürülmüş oldu.
En önemli değişiklik, Ankara-Eskişehir, Ankara-Karaman, Ankara-Konya, Ankara-Sivas ve Eskişehir-Söğütlüçeşme YHT hatlarının kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamından çıkarılması oldu.
Yeni düzenleme ile ana hatların tamamı korunurken, bölgesel hatlarda da Gaziantep-Nizip yerine Gaziantep-Karkamış hattı kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamına alındı.