12 yıllık zorunlu eğitimin süresinin kısaltılıp kısaltılmayacağı tartışması, Manisa'daki okul saldırısının ardından yeniden gündeme geldi. Konuştuğumuz eğitim uzmanları, tartışmanın merkezinde yalnızca güvenliğin değil, zorunlu eğitimin mevcut yapısının öğrenciler üzerindeki etkisinin de bulunduğuna dikkat çekiyor.
"Çocukları zorla okullara hapsediyoruz" diyen uzmanlar, okullardaki krizin yalnızca güvenlik ve polis tedbirleriyle çözülemeyeceğini belirtiyor. Eğitim sisteminin çocukları tek bir akademik hatta zorlaması da tartışılıyor.
Mevcut sistem her öğrenciyi aynı eğitim yolunda ilerletiyor. Oysa her çocuğun aynı kabiliyete ve ilgi alanına sahip olmadığına dikkat çekiliyor. Tarıma, sanata, zanaata veya ticarete yatkın bir genci 12 yıl boyunca aynı akademik sistemde tutmak ve başarıyı yalnızca akademik ölçütlere bağlamak, eğitimde önemli bir kayıp olarak değerlendiriliyor.
Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre 20 gün ve üzeri devamsızlık oranı ilkokullarda yüzde 11,6, ortaokullarda yüzde 14,8 iken genel ortaöğretimde yüzde 27'ye, mesleki ve teknik ortaöğretimde ise yüzde 46,6'ya çıkıyor. Bu tablo, özellikle lise çağında okul ile bağı zayıflayan önemli bir öğrenci kitlesine işaret ediyor.
Eğitim uzmanları, okumaya ve akademik eğitime ilgisi olmayan öğrencilerin yalnızca zorunluluk nedeniyle okulda tutulmasının hem öğretmenleri hem de öğrenmek isteyen öğrencileri olumsuz etkilediğine dikkati çekiyor.
Uzmanlara göre çözüm, öğrencileri sistem dışına itmek değil, farklı eğitim ve kariyer yolları oluşturmak. Bu kapsamda 11. sınıfın sonunda "standart lise diploması" verilmesi, 12. sınıfın ise isteyen öğrenciler için uzmanlaşma yılı olarak yapılandırılması öneriliyor. Doğrudan istihdama yönelmek isteyen öğrenciler için sınavsız geçiş imkanlarının artırılması, okul başarı puanına göre meslek yüksekokulu, ön lisans veya açık öğretim programlarına geçiş sağlanması da öneriler arasında yer alıyor.