Sayıştay Başkanlığının TBMM'ye sunduğu 2025 yılı denetim raporlarında, altı üniversitede ortak bir teşkilat uygulaması bulgu konusu yapıldı. Bu üniversitelerde, öğrencilerin sosyal ve akademik sorunlarıyla ilgilenmek ya da araştırma faaliyetlerini koordine etmek amacıyla senatonun kabul ettiği yönergelerle "Öğrenci Dekanlığı" ve "Araştırma Dekanlığı" birimleri kuruldu. Bu birimlere rektör onayıyla dekan atandı, Atatürk ve Yıldız Teknik'te ayrıca dekan yardımcıları görevlendirildi. Ankara, Bursa Teknik, Düzce ve Erciyes'te her iki dekanlık da kurulurken Atatürk ve Yıldız Teknik'te yalnızca Öğrenci Dekanlığı kuruldu. Yıldız Teknik'teki uygulama 2017'ye, Atatürk'teki ise 2021'e dayanıyor. Sayıştay, 2547 sayılı Kanun'a göre fakülte, enstitü ve yüksekokulların ancak kanunla kurulabileceğini ve dekan atama yetkisinin Yükseköğretim Kurulunda olduğunu hatırlattı. Senatonun görevleri arasında dekanlık kurmanın bulunmadığını da vurguladı. Üniversiteler bu birimlerin eğitim fakültelerinden farklı bir misyonu olduğunu, dekanların ek ödeme almadığını ve benzer uygulamaların başka üniversitelerde de bulunduğunu savundu. Sayıştay bu açıklamaları kabul etmedi ve uygulamanın mevzuata aykırı olduğu sonucuna vardı.
Kanun: Fakülte kanunla kurulur, dekanı YÖK atar
Sayıştay, konunun hukuki çerçevesini 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun üç maddesiyle ortaya koydu.
5'inci madde (Ana ilkeler): Birinci fıkrasının (f) bendine göre üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokullar, Cumhurbaşkanınca yapılan yükseköğretim planlaması çerçevesinde kanunla kuruluyor.
16'ncı madde (Fakülte organları): (a) fıkrasına göre fakültenin ve birimlerinin temsilcisi olan dekan, rektörün önereceği üniversite içinden veya dışından üç profesör arasından Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süreyle seçiliyor ve normal usulle atanıyor.
14'üncü madde (Senato): (b) fıkrasında senatonun görevleri sayılıyor. Atatürk Üniversitesi raporunda belirtildiğine göre bu görevler arasında dekanlık kurma veya kaldırma yetkisi bulunmuyor.
Sayıştay, 16'ncı maddeden şu sonucu çıkardı: Bu düzenleme, "kanunla kurulan fakültelere dekan atama yetkisinin Yükseköğretim Kurulunda olduğunu" açıkça gösteriyor.
Altı üniversitede ne yapıldı?
Sayıştay'ın tespitlerine göre altı üniversitedeki uygulama şöyle:
Ankara Üniversitesi: Senatonun kabul ettiği "Araştırma Dekanlığı Görev Yetki ve Çalışma Usulleri Yönergesi" ile "Öğrenci Dekanlığı Görev ve Çalışma Usulleri Yönergesi"ne göre iki birim oluşturuldu. Rektör onayıyla bir Araştırma Dekanı ve bir Öğrenci Dekanı atandı.
Bursa Teknik Üniversitesi: Aynı adlı iki yönergeyle Öğrenci Dekanlığı ve Araştırma Dekanlığı kuruldu, rektör onayıyla iki dekan atandı.
Düzce Üniversitesi: "Öğrenci Dekanlığı Teşkilat, Görev ve Çalışma Usulleri Yönergesi" ile "Araştırma Dekanlığı Teşkilat, Görev ve Çalışma Usulleri Yönergesi"ne göre iki birim kuruldu, rektör onayıyla iki dekan atandı.
Erciyes Üniversitesi: Senatonun kabul ettiği iki yönergeyle Öğrenci İşleri Dekanlığı ve Araştırma Dekanlığı kuruldu, rektör onayıyla iki dekan atandı.
Atatürk Üniversitesi: Senatonun 13 Ağustos 2021 tarihli toplantısında alınan 146 sayılı kararla Öğrenci İşleri Dekanlığı kuruldu. Bu dekanlığa dekan ve dekan yardımcıları görevlendirildi.
Yıldız Teknik Üniversitesi: Senatonun 12 Ocak 2017 tarihli toplantısında alınan 9 sayılı kararla Öğrenci Dekanlığı kuruldu. Bu dekanlığa da dekan ve dekan yardımcıları görevlendirildi.
Üniversitelerin savunması: Ek ödeme yok, farklı bir misyon var
Ankara, Bursa Teknik ve Erciyes üniversiteleri Sayıştay'a neredeyse aynı ifadelerle cevap verdi. Raporlarda aktarıldığına göre bu üniversiteler şu gerekçeleri ileri sürdü:
Benzer uygulamalar farklı üniversitelerde de bulunuyor.
Bu dekanlıklar, üniversitedeki eğitim fakültelerinden temel hedefler ve faaliyet alanları bakımından çok farklı misyonlar üstleniyor.
Görev alan dekanlar bu görevi gönüllülük esasıyla yürütüyor.
Dekanlar bu görevden dolayı herhangi bir ilave haktan yararlanmıyor ve ek ödeme almıyor.
Bu birimlerin yapılanması, yetkileri, özlük hakları ve atama usulü kanunla kurulan fakültelerden tamamen farklı.
Düzce Üniversitesi farklı bir savunma yaptı. Bu birimlere tahsis edilmiş bir bütçe, ödenek tanımı ve mali işlem bulunmadığını belirtti. Yöneticilerin görevlerini "dekan" değil "koordinatör" unvanıyla yürüttüğünü, kendilerine dekanlık unvanıyla kadro ihdası, bütçe, ödenek veya harcama yetkisi verilmediğini savundu.
Yıldız Teknik Üniversitesi ise Öğrenci Dekanlığı'nın öğrencilerin akademik, sosyal, kişisel ve kültürel gelişimini desteklemek ve sorunlarına etkin çözümler sunmak amacıyla kurulduğunu bildirdi. Dekanın Üniversite Yönetim Kurulu'nda ve Senato'da oy hakkı bulunmadığını belirtti. Bu görevden dolayı dekanlara ek ödeme ve idari görev ödeneği yapılmadığını, ders yükü muafiyeti de uygulanmadığını ekledi.
Atatürk Üniversitesi de Öğrenci Dekanlığı'nın öğrencilerin eğitim, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarıyla ilgili olarak üniversite birimleri arasında koordinasyon sağlamak için kurulduğunu belirtti. Amacın öğrenci sorunlarını izlemek ve çözüm önerilerini yönetimle paylaşmak olduğunu, uygulamanın başka üniversitelerde de bulunduğunu bildirdi.
Sayıştay: Ek ödeme olmaması aykırılığı ortadan kaldırmıyor
Sayıştay, ek ödeme yapılmadığı ve görevin gönüllü yürütüldüğü yönündeki savunmaların sonucu değiştirmediğini belirtti. Ankara, Bursa Teknik, Düzce ve Erciyes raporlarında aynı ifade yer aldı: Üniversitelerin açıklamalarına rağmen "mevzuatın yukarıda belirtilen ilkelerine aykırı bir görevlendirme mevcuttur."
Atatürk Üniversitesi raporunda Sayıştay bir adım daha ileri giderek bu birimlerin mevcut yapıyla çakıştığını vurguladı:
"Sonuç olarak, öğrenci dekanlığı kurulması yoluyla ulaşılması istenen amaç ve hedefler hali hazırda üniversitenin ilgili akademik ve idari birimleri tarafından yürütülen hizmetler yoluyla da sağlanabilmektedir. Bu haliyle görev çakışması olarak değerlendirilecek şekilde Üniversite senatosunun kararı ile dekanlık kurulması ve bu dekanlığa görevlendirmeler yapılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir."
Sayıştay, altı üniversite için de şu sonuca vardı: Senato kararıyla dekanlık kurulması ve bu dekanlıklara rektör onayıyla görevlendirme yapılması mevzuata aykırı