Hayır; memurlar tam yılı doldurmayan hizmet süreleri için emekli ikramiyesi alamıyor. 5434 sayılı Kanun'un 89. maddesi, ikramiyeyi yalnızca "her tam fiili hizmet yılı" için öngörüyor. Bu yüzden hizmet süresinin bir yıla ulaşması için 1 gün bile eksik olsa, o süre ikramiye hesabında yok sayılıyor. Aynı süre ise emekli aylığı hesabına ekleniyor. memurlar.net emeklilik editörü, bu durumun çelişkili olduğunu belirterek emekli ikramiyesinin de kıdem tazminatı gibi gün hesabıyla ödenmesi için yasal değişiklik yapılması gerektiğini değerlendiriyor.
5434 sayılı Kanun'un 89. maddesi emekli ikramiyesini nasıl düzenliyor?
Emekli ikramiyesi, memurların emekli aylığı bağlandığında hak kazandığı bir ödeme. Ödemenin dayanağı 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun 89. maddesi. Madde, emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanan ya da toptan ödeme yapılan asker ve sivil tüm iştirakçilere ikramiye verileceğini düzenliyor. Hesaplamanın ölçüsü ise şöyle belirleniyor: "her tam fiili hizmet yılı için aylık bağlamaya esas tutarın bir aylığı emekli ikramiyesi olarak verilir."
Emekli ikramiyesi, memurun görev aylığına bağlı bir ödeme değil. Ödeme, aylık bağlamaya esas tutar, yani memurun çalışırken Sosyal Güvenlik Kurumu kesintilerine tabi tutulan tutar üzerinden yapılıyor. İkramiye, görevden ayrılınan tarihteki emeklilik keseneğine esas aylık tutarı üzerinden ve her tam fiili hizmet yılıyla sınırlı olarak hesaplanıyor.
Bu kural yalnızca 5434 sayılı Kanun kapsamındaki memurlar için geçerli değil. 5510 sayılı Kanun kapsamındakilerin emekli ikramiyesi de 5510 sayılı Kanun'un ek 82. maddesine göre, 5434 sayılı Kanun'un 89. maddesiyle aynı şekilde hesaplanıyor. Dolayısıyla tam yıldan az sürelere ikramiye ödenmemesi her iki grup için de geçerli.
Eksik kalan süre emekli aylığına ekleniyor, ikramiyeye neden eklenmiyor?
Konunun anlaşılması için 5434 sayılı Kanun'un üç maddesine birlikte bakmak gerekiyor: 41. madde, ek 70. madde ve 89. madde. 41. madde, emekli aylığı bağlanırken 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'ndaki gösterge ve ek göstergelerin esas alınacağını düzenliyor. Bu unsurlar memur maaş katsayısıyla çarpılıyor ve toplam hizmet süresi üzerinden aylık hesaplanıyor. Maddenin önemli noktası, bir tam yıldan az sürelerin de aylık tutarına eklenmesi.
Ek 70. madde ise aylık ve emekli ikramiyesi hesabında taban aylık katsayısının, kıdem aylığı gösterge rakamının ve ek gösterge aralığına göre belirlenen yüzde oranlarının prim kesintilerine dahil edileceğini belirliyor. Yani memur, tam yılı doldurmayan süreler için de her ay prim kesintisine tabi tutuluyor. Buna rağmen 89. madde, ikramiyeyi yalnızca tam yıllara bağladığı için küsurat süreler ikramiye hesabının dışında kalıyor.
Emekli ikramiyesi gün hesabıyla ödenmeli mi?
memurlar.net emeklilik editörüne göre memurların çalıştığı ve prim kesintisi ödendiği sürelere ikramiye verilmemesi normal görünmüyor. Editör, 1 yıldan az sürelerin aylık hesabına katılıp ikramiye hesabına katılmamasının yasal bir düzenlemeye dayansa da çelişkili bir durum ortaya çıkardığını vurguluyor. İşçilere ödenen kıdem tazminatı ile memurlara ödenen emekli ikramiyesinin usul ve esaslarının farklı olması da bu sonucu doğuruyor.
Editör, emekli ikramiyesinde daha önce 30 yılla sınırlı olan üst tavanın kanun değişikliğiyle kaldırıldığını hatırlatıyor. Aynı şekilde tam yıldan az sürelerin de ikramiye hesabına alınmasının doğru olacağını değerlendiriyor. Editöre göre kıdem tazminatı nasıl gün hesabıyla ödeniyorsa emekli ikramiyesi de gün hesabıyla ödenmeli ve bunun için yasal değişiklik yapılması gerekiyor.