Tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifi TBMM'de kabul
edildi. Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme, sorumlulara TMSF takibi
geliyor.
"Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi",
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda 22 Ekim 2026 akşamı kabul
edilerek yasalaştı. Dokuz maddelik düzenleme, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK)
17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve tasfiyesi henüz
tamamlanmamış fonları kapsıyor. Kanun, Cumhurbaşkanının onayı ve Resmi Gazete'de
yayımlanmasıyla yürürlüğe girecek.
Kanun hangi fonları kapsıyor?
Düzenleme, SPK'nın 17 Eylül 2026'da tasfiyesine karar verdiği fonlardan, kanunun
yayımlandığı tarihte tasfiyesi tamamlanmamış olanları kapsıyor. Kanunun amacı
dört başlıkta özetleniyor:
. bu fonların adil ve şeffaf biçimde tasfiyesi,
. fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılması,
. zararın sorumlulardan tahsil edilmesi,
. geri kazanılan tutarların pay sahiplerine ödenmesi.
Kanun, diğer yatırım fonları için genel ya da sürekli bir tasfiye ve sorumluluk
rejimi oluşturmuyor.
Tasfiye nasıl yürütülecek?
Tasfiye, SPK'nın gözetim ve denetiminde, tasfiyeyle görevli kuruluşlar tarafından
yürütülecek. Sürecin aşamaları, değerleme esasları, ara ve nihai ödemeler ile
dağıtım sırasını belirleme yetkisi SPK'ya verildi.
Borsadaki fiyatın varlığın gerçek değerini yansıtmadığı ya da tasfiyeyi geciktireceği
durumlarda SPK farklı satış yöntemlerine karar verebilecek. Bu yöntemler arasında
geri alım, toptan satış, özel işlem bildirimi ve geçici fiyat marjı bulunuyor.
Varlıkların borsa dışında satışına da onay verilebilecek. Bu yolla varlık alan
yatırımcılara belirli bir süre borsada satış yasağı getirilebilecek.
Fon pay sahipliği, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak
fon ve hesap bazında belirlenecek. MKK, Takasbank, Borsa İstanbul ve bankalar
istenen bilgileri gecikmeden vermek zorunda olacak. Bu kurumlar gizlilik hükümlerini
gerekçe göstererek bilgi vermekten kaçınamayacak.
Yatırımcılara ne kadar ödeme yapılacak?
SPK'nın belirleyeceği fonlarda yatırımcılara ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım
tutarı 1 milyon liranın altında olanlara bu tutarın tamamı, üstünde olanlara
ise en fazla 1 milyon lira ödenecek. Ara ödeme, para piyasası fonları dışında,
yatırımcının hesabındaki payların bir önceki gün sonu değerini aşamayacak.
Nakdin yetmemesi durumunda SPK iki yöntemden birini ya da ikisini birlikte uygulayabilecek.
Ödemeye net yatırım tutarı en düşük yatırımcıdan başlanabilecek ya da herkese
uygulanacak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenebilecek. Ara ödeme karşılığında
pay iadesi yapılmayacak; paylar nihai ödemede iade edilecek.
Net yatırım tutarı nasıl hesaplanacak?
Dağıtılabilir nakit, tasfiye öncesindeki fon fiyatı üzerinden hesaplanan toplam
tutarı karşılamazsa ödemeler net yatırım tutarına göre yapılacak. Bu tutarı
MKK hesaplayacak.
Hesaplamada yatırımcının fona yaptığı her giriş ve aldığı her çıkış, tasfiye
tarihine kadar güncellenecek. Güncellemede Türkiye İstatistik Kurumunun tüketici
fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) değişimlerinin
aritmetik ortalaması kullanılacak. Çıkışlar ilk giren ilk çıkar esasına göre
girişlerden düşülecek.
Satış talimatı verip parasını alamayanlar ne olacak?
Genel Kurulda kabul edilen AK Parti önergesiyle bu yatırımcıların durumu kanuna
eklendi. 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS'a iletilen ancak fonun temerrüdü ya
da fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmeyen talimatların sahipleri "fon
pay sahibi" sayılacak. Payları TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabında (PBLK)
bulunan bu yatırımcılar, diğer pay sahipleriyle birlikte tasfiye hükümlerine
tabi olacak.
SPK 22 Ekim'de yaptığı açıklamada, satış talimatı vermenin takasın tamamlandığı
anlamına gelmediğini belirtti. Kurul, PBLK kaydı olanların 455 bin 758 pay sahibi
arasında bulunduğunu ve eşit koşullarda değerlendirileceğini bildirdi. Muhalefet
ise düzenlemenin takas kesinliğini düzenleyen Sermaye Piyasası Kanunu'nun 79'uncu
maddesine aykırı olduğunu savundu.
Erken çıkıp kar edenlerden ne istenecek?
Tasfiye tarihine kadar paylarını iade ederek ödeme alanlar için de bir düzenleme
yapıldı. Bu kişiler, TÜFE ile Yİ-ÜFE ortalamasının üzerinde elde ettikleri getiriyi
SPK'nın ilan edeceği hesaplara isteğe bağlı olarak iade edebilecek.
Aynı imkan, fon portföyündeki ve piyasa dolandırıcılığı soruşturmasına konu
paylardan kazanç sağlayanlara da tanındı. Bu kişiler enflasyon üzerindeki kazancı
"genel hisse iade hesabına" yatırabilecek.
Fonlarla birlikte piyasa dolandırıcılığı, bilgi suistimali veya piyasa bozucu
eylemde bulunduğu SPK tarafından belirlenen kişilere ise tasfiyeden ve geri
kazanım hesabından hiçbir ödeme yapılmayacak.
Zarardan kim sorumlu olacak?
Fon malvarlığından hukuka aykırı ya da gerçek ekonomik amacı olmayan işlemlerle
çıkarılan değerler fon zararı sayılacak. Bu işlemler arasında kredi, teminat,
repo ve muvazaalı alım satımlar gibi yollarla ilişkili taraflara aktarılan değerler
de bulunuyor.
Zarardan öncelikle portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Şirketten tahsil
edilemeyen kısım için SPK'nın belirleyeceği gerçek ve tüzel kişiler şahsen sorumlu
tutulacak. Görevden ayrılmış olmak bu sorumluluğu ortadan kaldırmayacak.
SPK, her fon için zarar tutarını ve sorumluları Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna
(TMSF) bildirecek. TMSF, alacakları Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun'a göre takip edecek. Bu kapsamda açılacak davalarda İstanbul idare mahkemeleri
yetkili olacak.