Merkez Bankası'nın Kasım ayı Piyasa Katılımcıları Anketi açıklandı. Reel sektör ve finansal sektör temsilcilerinden oluşan 70 katılımcının yanıtladığı anket, Banka'nın enflasyon patikası ile piyasanın beklediği patika arasındaki açığın iki yıla yayıldığını ortaya koydu.
Merkez Bankası 12 Kasım'da açıkladığı yılın son Enflasyon Raporu'nda 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28'den yüzde 29,5'e, 2027 tahminini ise yüzde 15'ten yüzde 21'e yükseltmişti. Ankette ise piyasanın aynı yıllar için beklentisi yüzde 30,04 ve yüzde 23,57.
Yani Merkez Bankası tahminlerini belirgin biçimde yukarı çekmiş olmasına rağmen piyasa hala daha yukarıda duruyor.
Bu yıl yarım puan, gelecek yıl 2,5 puan
2026 için aradaki fark 0,54 puan. Yılın yalnızca iki ayı kaldığı ve dört aylık veri kesinleştiği için bu aşamada büyük bir sapma zaten beklenmiyor; hesabın büyük bölümü tamamlanmış durumda.
Asıl ayrışma 2027'de. Merkez Bankası'nın yüzde 21'lik tahminine karşılık piyasa yüzde 23,57 bekliyor; fark 2,57 puan.
Bu rakamın bir özelliği daha var. Merkez Bankası raporda yüzde 21'i yalnızca tahmin olarak değil, 2027 için ara hedef olarak da ilan etti. Dolayısıyla ankette ortaya çıkan tablo, ara hedefin piyasa tarafından şimdilik benimsenmediğini gösteriyor.
Katılımcıların 12 ay sonrası beklentisi de yükseldi; bir önceki anket döneminde yüzde 23,89 iken bu dönemde yüzde 24,04 oldu.
Anket rapordan önce yapıldı
Burada haberin doğru okunması için kritik bir ayrıntı var. Anket 9-11 Kasım tarihleri arasında uygulandı, Enflasyon Raporu ise 12 Kasım'da açıklandı.
Yani katılımcılar yanıt verirken Merkez Bankası'nın yeni tahminlerini görmemişti. Ortaya çıkan fark, piyasanın rapora verdiği bir tepki değil; rapordan bağımsız oluşmuş bir beklenti farkı... Bu da aralık ayı anketini önemli hale getiriyor. Aralık anketi, rapor yayımlandıktan sonra uygulanacak ilk anket olacak ve piyasanın yeni patikayı ne ölçüde benimsediğini asıl o zaman ölçmek mümkün olacak. Makasın daralması, Merkez Bankası'nın iletişiminin karşılık bulduğu anlamına gelecek; korunması ya da açılması ise tersi.
Uzun vadede makas çok daha geniş
Ayrışma yalnızca önümüzdeki iki yılla sınırlı değil. Ankette 24 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 18,02, 5 yıl sonrası beklenti ise yüzde 12,15 olarak ölçüldü.
Merkez Bankası'nın orta vadede ulaşmayı hedeflediği düzey ise yüzde 5. Yani piyasa, beş yıllık vadede bile Banka'nın hedefinin yaklaşık 7 puan üzerinde bir enflasyon bekliyor.
Merkez Bankası raporlarında enflasyon beklentilerinin tahmin ve ara hedeflerin üzerinde seyretmesini, dezenflasyon sürecinin önündeki başlıca güçlüklerden biri olarak tanımlıyor. Beklentilerin yüksek kalması, fiyatlama davranışının geçmiş enflasyona göre şekillenmesini sürdürüyor ve özellikle kira ile eğitim gibi kalemlerde ataleti besliyor.
Kur beklentisindeki sıçrama
Anketin en çok hareket eden kalemi döviz kuru oldu. Yıl sonu dolar kuru beklentisi 51,55 liradan 51,61 liraya çıkarak neredeyse sabit kalırken, 12 ay sonrası beklenti 59,26 liradan 60,77 liraya yükseldi.
Bir ayda 1,5 liraya yakın bu artış, enflasyon beklentilerindeki yukarı hareketle aynı yönde. Kur beklentisi, ithalat fiyatları kanalıyla enflasyon beklentisini besleyen başlıca kalemlerden biri.
Merkez Bankası da raporda 2026 tahminini yukarı çekerken gerekçeler arasında TL cinsi ithalat fiyatları varsayımındaki artışı saymıştı.
Faiz beklentisi
Katılımcılar aralık ayı Para Politikası Kurulu toplantısı için politika faizinin yüzde 35,00 düzeyinde olmasını bekliyor. Cari ay sonu gecelik faiz beklentisi ise yüzde 36,00'dan yüzde 35,91'e geriledi.
12 ay sonrası politika faizi beklentisi yüzde 28,90, gelecek yıl sonu beklentisi yüzde 28,19 düzeyinde.
Bu rakamlar, piyasanın önümüzdeki yıl boyunca kademeli bir faiz indirimi öngördüğünü gösteriyor. Ancak 2027 sonunda yüzde 28,19'luk bir faiz ile yüzde 23,57'lik enflasyon beklentisi bir arada okunduğunda, piyasanın yıl boyunca pozitif reel faizin korunacağını varsaydığı anlaşılıyor.
Büyüme beklentilerinde değişiklik olmadı; katılımcılar 2026 için yüzde 2,9, 2027 için yüzde 3,9 büyüme bekliyor. Cari işlemler açığı beklentisi 2026 için 46,1 milyar dolar, 2027 için 43,9 milyar dolar.
MB Anketine memur ve emekli zammı
Beklentilerdeki bu fark soyut bir tartışma değil; ocak ayında yapılacak memur ve emekli zammının hesabını doğrudan etkiliyor.
Ankette kasım için yüzde 1,09, aralık için yüzde 0,84 enflasyon bekleniyor. Bu patika gerçekleşirse yılın ikinci yarısındaki enflasyon yüzde 10,38 olacak; SSK ve Bağ-Kur emeklisi bu oranda zam alacak. Memur ve memur emeklisinde ise temmuzdaki yüzde 7'lik artışın üzerinde kalan yüzde 3,16'lık enflasyon farkına ocak için kararlaştırılan yüzde 5 eklenecek ve zam yüzde 8,32 olacak.
Merkez Bankası'nın 12 Kasım'da ilan ettiği son enflasyon raporundaki yüzde 29,5'lik tahmini tutarsa aynı oranlar yüzde 9,96 ve yüzde 7,91'e geriliyor. En düşük emekli aylığı açısından iki senaryo arasındaki fark yaklaşık 100 lira.
Zam oranları, aralık ayı enflasyonunun açıklanacağı 4 Ocak 2027 Pazartesi günü kesinleşecek.