Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde kapsamlı değişiklik yapıldı. Değişiklikle okullardaki sınavlar okul geneli ve ülke geneli olmak üzere iki kategoriye ayrıldı; il ve ilçe geneli ortak yazılı sınavlara ilişkin hükümler metinden çıkarıldı. Yönetmeliğe ayrıca ulusal ve uluslararası izleme araştırmaları için ayrı bir bölüm eklendi. Düzenleme, 14 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Ülke geneli ortak yazılı sınav tanımlandı
Yönetmeliğe "ülke geMilli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde değişiklik yapıldı. Ülke geneli ortak yazılı sınav geldi, il geneli ortak sınav kalktı.neli ortak yazılı sınav" tanımı eklendi. Tanıma göre bu sınavlar, Bakanlıkça belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde öğrencilerin öğrenme düzeylerini ortak ölçütler doğrultusunda belirlemek amacıyla ülke genelinde yapılacak.
Sınavın hangi sınıf düzeylerinde ve hangi derslerden yapılacağı öğretim yılı başında ilan edilecek. Bu sınavlar için konu soru dağılım tablosu Genel Müdürlük tarafından hazırlanarak öğrencilere duyurulacak. Sınavların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesine ilişkin iş ve işlemler de Genel Müdürlükçe belirlenecek.
Bakanlıkça ortak yapılması kararlaştırılan sınavların dışında kalan sınavlar ise okul geneli ortak yazılı sınav olarak yapılacak. Okul geneli ortak yazılı sınav, aynı ders ve sınıf düzeyindeki öğrenciler için okul genelinde yapılan sınav olarak tanımlandı.
İl ve ilçe geneli ortak sınav hükümleri çıkarıldı
Ölçme Değerlendirme Merkezi müdürlüklerinin görevleri arasında yer alan "il ve il/ilçe genelinde yapılacak ortak yazılı sınavları koordine etmek ve sonuçlarını değerlendirmek" hükmü, "ülke geneli ortak yazılı sınavları koordine etmek ve sonuçlarını değerlendirmek" şeklinde değiştirildi.
Merkezlerin görevleri arasındaki il ve ilçe geneli ortak yazılı sınav sorularını hazırlamaya ilişkin bent ise yürürlükten kaldırıldı. Tanımlar maddesinde yer alan İlçe Milli Eğitim Müdürleri Kurulu ile ilçe sınıf/alan zümrelerine ilişkin tanımlar da metinden çıkarıldı.
Okul öncesi ve ilkokulda sınav yapılamayacak
Yönetmeliğin genel esaslar maddesi yeniden yazıldı. Yeni metinde, okul öncesi ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamayacağı açıkça belirtildi. Bu kademelerde ölçme ve değerlendirmenin temel amacının öğrencinin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişim düzeylerinin süreç içinde izlenmesi ve desteklenmesi olduğu kaydedildi.
Maddeye göre ölçme ve değerlendirme sonuçları; öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama, karşılaştırma ya da kıyaslama yapmak amacıyla kullanılamayacak. Kaynaştırma yoluyla eğitimine devam eden öğrenciler için bireyselleştirilmiş eğitim programı esas alınacak.
Aynı maddeye göre ölçme ve değerlendirme faaliyetleri, Bakanlıkça uygun görülen dijital sistem ve araçlarla kısmen veya tamamen elektronik ortamda yürütülebilecek. Soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerini desteklemek amacıyla Bakanlıkça uygun görülen yapay zeka araçları kullanılabilecek.
Sınavlarda sorular açık uçlu olacak
Sınav uygulama esaslarında da değişikliğe gidildi. Ülke geneli ortak yazılı sınavlar hariç, okullarda yapılan tüm sınavlar cevaplarını öğrencilerin oluşturduğu ve farklı bilişsel düzeylerde öğrenme çıktılarını ölçen maddelerden oluşan yazılı yoklama şeklinde yapılacak.
Okullardaki sınavlar Bakanlıkça belirlenen takvim doğrultusunda gerçekleştirilecek; sınav tarihleri öğretim yılı başında okullarca e-Okul üzerinden ilan edilecek. Mücbir sebeplerle sınavların belirtilen tarihlerde yapılamaması durumunda tarihleri valilikler değiştirebilecek. Mesleki ve teknik ortaöğretimde yoğunlaştırılmış eğitim programı uygulanan sınıflar, işletmelerde mesleki eğitime öğrenci gönderilen sınıflar ve mesleki eğitim merkezlerinde tarihler okul ve kurumlarca belirlenecek.
Okullarda yapılacak ortak yazılı sınavların soruları konu soru dağılım tablosuna göre hazırlanacak ve bu tablolar her dönem için Bakanlıkça yayımlanacak. Bakanlıkça yayımlanmayan sınıf ve derslerin tabloları, Ölçme Değerlendirme Merkezi Müdürlüğünün görüşü alınarak il sınıf ve alan zümrelerince oluşturulacak. Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinin sınavları yazılı ve uygulamalı olarak yapılacak; ülke geneli ortak yazılı sınav yapılması durumunda uygulamalı kısım okul tarafından yapılacak ve iki sınav birlikte değerlendirilecek.
İzleme araştırmaları tek bölümde toplandı
Yönetmeliğe "Ulusal ve Uluslararası İzleme Araştırmaları" başlıklı yeni bir bölüm eklendi. Daha önce ayrı maddelerde düzenlenen Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE), dört beceride Türkçe dil sınavı, okul tabanlı izleme, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) ve Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) maddeleri yürürlükten kaldırılarak bu bölümde toplandı.
Yeni düzenlemeye göre ABİDE, ili temsil edecek örneklem üzerinden iki yıllık döngüler halinde uygulanacak. Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme Araştırması ve okuryazarlık becerilerine yönelik izleme araştırmaları ülkeyi temsil edecek örneklem üzerinden yine iki yıllık döngülerle yapılacak. Okul Tabanlı İzleme Araştırması ise Genel Müdürlükçe belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde her yıl uygulanacak.
PISA ve TIMSS uygulamalarında ulusal rapor, uluslararası raporla eş zamanlı olarak yayımlanacak. Öğrenci başarısını etkileyen etmenlerin belirlenmesi için anket ve ölçekler uygulanabilecek; Bakanlıkça uygun görülmesi halinde farklı uluslararası araştırmalara da katılınabilecek.