Anasayfa

Fuat Oktay'dan F-35 ve S-400 değerlendirmesi: 3 Ocak'a kadar çözüm mümkün

TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, F-35 ve S-400 konusunda Türkiye, ABD ve Rusya arasındaki görüşmelerde mesafe alındığını belirterek 3 Ocak'a kadar hızlı bir çözüm çıkabileceğini söyledi.

Haber Giriş : 2026-11-22T14:32, Son Güncelleme 2026-11-22T14:42
BMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara milletvekili Fuat Oktay, Kanal 7 Genel Yayın Yönetmeni ve Haber 7 Yazarı Mehmet Acet'in sunduğu Başkent Kulisi programında önemli açıklamalarda bulundu.

Oktay, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi marjında ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ilk kez "stratejik istikrar diyaloğu" formatında gerçekleştirdiği toplantının uluslararası kamuoyundaki yansımalarını ele aldı.

Kendisini süper güç olarak tanımlayan ülkeler bir araya geldiğinde ilk akla gelenin nüfuz paylaşımı olduğuna işaret eden Oktay, Washington Post ve bazı uluslararası medya organlarının bu buluşmayı "büyüklerin nüfuz paylaşımı" şeklinde yorumladığını hatırlattı. Zirvenin 1945'teki Yalta Konferansı ile kıyaslanmasının bazen abartılı biçimde dile getirildiğini ancak bunun normal karşılanması gerektiğini söyleyen Oktay, 1980'lerin sonundaki Gorbaçov-Reagan görüşmelerini örnek gösterdi.

O yıllarda doktora eğitimi için ABD'de bulunduğunu ve gelişmeleri içeriden yakından takip ettiğini anlatan Oktay, "Gorbaçov ve Reagan'ın buluşmasına baktığınızda Reagan'ın farklı yaklaşımı, Gorbaçov'un da cevaben farklı yaklaşımıyla ortam daha sıcaktı. Formaliteleri, bürokratların getirdiklerini bırakıp yeni bir dünya düzeni konuşma ve inisiyatif alma havası vardı. Washington D.C. sokaklarında dolaştıklarını, kafelerde oturup vatandaşlara gülücükler dağıttıklarını hatırlıyorum. Ardından Glasnost ile Sovyetlerin dağılması, Berlin Duvarı'nın yıkılması ve bugün Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi olarak ifade ettiğimiz bölgenin bağımsızlığına kavuştuğu dönem geldi." dedi.

Oktay, 1945 Yalta Konferansı'nda çekilen fotoğrafla Şıncın'daki görüntüyü şu sözlerle kıyasladı:

"Yalta'daki üçlü resimde ABD Başkanı Roosevelt ile İngiltere Başbakanı Churchill son derece samimi konuşuyor, Stalin ise kenarda ciddi ve biraz ayrışmış duruyor. O fotoğraf, sıcak savaştan çıkılıp yeni bir güçler dengesinin kurulduğu ve Türkiye'nin de yoğun şekilde içinde bulunduğu Soğuk Savaş döneminin başlangıcını gösteriyordu. Şimdi Şıncın'da da Yalta ile kıyaslanan bir üçlü resim paylaşıldı. Orada da Şi ve Putin'in yakın ve samimi şekilde görüştükleri, Trump'ın ise kenarda daha ciddi durduğu bir tablo var."

"BU RESİM YENİDEN BİR PAYLAŞIMIN İFADESİ"

Tek kutuplu dünyadan çok kutuplu bir yapıya geçildiğini ve yeniden bir kutuplaşma dönemine girildiğini belirten Oktay, Türkiye'nin uzun yıllardır "Dünya beşten büyüktür" çıkışıyla yeni ve adil bir düzen çağrısı yaptığını hatırlattı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı kastederek "Burada bir kişi eksik aslında." sözünü anımsatan Oktay, "Bizim bahsettiğimiz daha adaletli, çifte standardı olmayan bir düzen arayışıdır. Halbuki bu resim öyle bir arayışın değil, yeniden bir paylaşımın ifadesi." diye konuştu.

EKONOMİK AĞIRLIK VE NÜKLEER CAYDIRICILIK

APEC Zirvesi'nin aslında çok sayıda ülkenin katıldığı ekonomik bir platform olduğunu hatırlatan Oktay, dünya ekonomisindeki rakamlara dikkat çekti. Küresel gayrisafi yurt içi hasılanın 128 trilyon dolar seviyesinde bulunduğunu aktaran Oktay, "ABD ve Çin'in toplam gayrisafi yurt içi hasılası yaklaşık 55 trilyon dolarla bunun yüzde 40'ına yaklaşıyor. Rusya'ya baktığımızda ise 2,5 ila 2,7 trilyon dolarlık bir ekonomiyle ciddi bir ekonomik ağırlığı yok. Bu üç ülkeyi farklı kılan asıl unsur nükleer güçleri, nükleer caydırıcılığa ve bunu kullanabilme kapasitesine sahip olmalarıdır." değerlendirmesinde bulundu.

Oktay, dünyaya düzen ve adalet getirmeyi iddia eden bu ülkelerin aslında nükleer tehdit dahil küresel istikrarsızlığı beslediğine dikkati çekerek, nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik Yeni START müzakerelerine ilişkin rakamları paylaştı.

Yeni START kapsamında nükleer başlıkların 1550'nin, füze fırlatma sistemlerinin 700'ün ve ağır bombardıman uçaklarının 800'ün altına indirilmesinin hedeflendiğini aktaran Oktay, Çin'in de bu sürece dahil edilmeye çalışıldığını bildirdi. Mevcut nükleer başlık sayısının ABD'de 3 bin 700, Rusya'da 4 bin 400 ve Çin'de 620 seviyesinde olduğunu belirten Oktay, "Çin, aradaki ciddi farkı göstererek önce kendi seviyesini yükseltmek istercesine bir tavır sergiliyor. Şu aşamada sonuca ulaşmak zor görünse de böyle istikrarsız bir dönemde masaya oturulması bile anlamlı." ifadelerini kullandı.

"RUSYA'NIN BU RESİMDE DAİMİ KALABİLMESİ SORU İŞARETİ"

Şıncın'daki üçlü zirveden Yalta benzeri yeni bir dünya düzeni çıkmasının çok zor olduğunu savunan Oktay, Rusya'nın bu denklemdeki geleceğine ilişkin çekincelerini dile getirdi. Oktay, "Rusya bu resmin içerisinde daimi kalabilir mi, soru işareti. Ukrayna ile devam eden mücadelede 5 yıla yaklaşan süreçte sonuç alamamasının getirdiği tablo ve içeride yaşanan ciddi ekonomik güçlükler, sarsıntılar var. Ancak nükleer güçten kaynaklanan bir boyutu da bulunuyor." şeklinde konuştu.

"AVRUPA'YA GÜNAYDIN DİYELİM"

Avrupa'nın üçlü zirveye gösterdiği tepkiyi de değerlendiren Oktay, şu ifadeleri kullandı:

"Avrupa isyan ediyor, 'Benim olmadığım bir masada yeni dünya düzeni zor.' diyor. Aslında biz de Avrupa'ya günaydın diyelim. Avrupa, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra dünya düzenini başkalarının olmadığı ortamlarda kuran kıtaydı. Fransa ve Almanya'nın başını çektiği, Rusya ve İtalya'nın yer aldığı, Japonya'nın dahil olmaya çalıştığı ancak Osmanlı İmparatorluğu'nun dışarıda bırakılıp parçalanmasına sebebiyet verildiği bir dönemdi. Şimdi Avrupa aynı durumdan kendisi şikayet ediyor."

"MEVCUT DÜNYA DÜZENİ ÇÖKMÜŞTÜR"

Türkiye'nin yeni küresel sistem konusundaki duruşunun net olduğunu aktaran Oktay, mevcut dünya düzeninin çöktüğünü ve yeni bir düzen arayışının kaçınılmaz olduğunu kaydetti. Oktay, "Ancak bu yeni düzen, süper güçlerin kendilerine yeniden hizmet etmesi için tasarlanmış bir yapı olmamalı. Coğrafi anlamda, inançlar ve milletler boyutunda daha kapsayıcı olmalı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki 5 ülkenin iki dudağı arasında olmayan, veto hakkının ve çifte standardın bulunmadığı, güçlünün değil haklının yanında olan bir dünya düzeni kurulmalı. Bırakın Avrupa'yı, koca bir Afrika kıtasının ve Orta Doğu'nun olmadığı böyle bir üçlünün yeni bir düzen kurma şansı çok zor." dedi.

Oktay, Rus siyaset bilimci ve stratejist Aleksander Dugin'in dünyayı üç ülke arasında paylaştıran harita paylaşımına ilişkin bir soruya ise "O Aleksander Dugin'in biraz hayal dünyası. Onun ötesinde ciddiye alınacak bir şey olduğunu görmüyorum." cevabını verdi.

Oktay, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'ndan küresel güvenlik mimarisine, ABD'deki ara seçimlerin ardından Donald Trump'ın karşı karşıya kaldığı siyasi tablodan KAAN motorları, CAATSA yaptırımları ve F-35 sürecine kadar dış politikanın öne çıkan başlıklarını anlattı.

Dünyanın artık iki veya üç kutuplu değil, çok merkezli bir yapıya evrildiğini belirten Oktay, Türkiye'nin uzun süredir "bölgesel sahiplenme" ilkesini savunduğunu ve sorunların bölgesel dinamiklerle çözülmesi için yoğun çaba harcadığını söyledi. Dışarıdan müdahale eden aktörlerin sorunları çözmek yerine daha büyük krizler bırakarak ayrıldığını kaydeden Oktay, dünyanın en sıkıntılı coğrafyasının Ortadoğu olduğunu ve buradaki sorunların temelinde İsrail'in bulunduğunu ifade etti.

"BÖLGEDEKİ SORUNLARIMIZI KENDİMİZİN ÇÖZECEĞİ BİRLİKTELİKLER ARIYORUZ"

İsrail'in yayılmacı politikalarının ve soykırımlarının arkasındaki güçlerin belli olduğunu dile getiren Oktay, bu aktörlerin kuracağı bir düzenin dünyaya adalet getiremeyeceğini söyledi. Oktay, Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye arasında hayata geçirilen Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın amacını şu sözlerle anlattı:

"Bizim buradaki arayışımız, bölgedeki kendi sorunlarımızı kendimizin çözeceği birliktelikler; yani güven temelli ittifakların oluşturulması. Mekke Ortak Savunma Anlaşması bu anlamda Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye ile başlayan, 'En azından birbirimize güvenmeye başlayalım' yaklaşımıdır. Bunu tersinden okursanız, birbirinin çıkarlarına saldırmazlık paktıdır. Doğrudan okursanız, herhangi bir ülkeye olabilecek saldırıya üçünün birden karşılık vermesi anlamında bir ittifaktır."

Bu sürecin devam edeceğini belirten Oktay, hemen ardından Katar ile de ikili savunma anlaşması imzalandığını hatırlattı. Türkiye'nin Katar'da halihazırda askeri üsleri bulunduğunu, yeni anlaşmayla iş birliğinin daha sistematik bir yapıya kavuştuğunu aktaran Oktay, Mekke İttifakı'nın genişlemeye açık olduğunu vurguladı. Anlaşmanın herhangi bir ülkeye veya yapıya karşı değil, tamamen bölgenin güvenliğini sağlamaya dönük savunma odaklı bir girişim olduğunu kaydetti.

"YEMEN ÜZERİNDEN BANA BİR ŞEY SÖYLEMEYE ÇALIŞMAYIN"

Anlaşmanın TBMM Dışişleri Komisyonu ve Genel Kurul'daki görüşmeleri sırasında "Yemen'e mi gidiyoruz, asker mi gönderiyoruz?" şeklinde eleştirilerin ve Yemen türküleri üzerinden yapılan göndermelerin gündeme geldiğini aktaran Oktay, bu tartışmalara kendi aile geçmişinden verdiği cevabı paylaştı:

"Ben de orada bir cevap verdim; Yemen üzerinden bana bir şey söylemeye çalışmayın, çünkü ben öz dayısı Yemen'de kalmış bir ailenin evladıyım. Benim öz dayım orada kalanlardan. Mekke Anlaşması böyle bir şey getirmiyor. Anlaşma, NATO'nun 5. maddesine benzer şekilde, öncesinde birçok karşılıklı değerlendirmeyi beraberinde getiriyor. Yani doğrudan herhangi bir yere gideceksiniz olayı yok. Savunma amaçlı olarak buna istihbarat, eğitim, stratejik destek, tatbikatlar ve savunma sanayii boyutunda silah ile mühimmat desteği dahildir. Asker gönderme en son aşamadır ki o da üç tarafın mutabık kaldığı bir çerçevededir, aksi takdirde mümkün değildir."

KÜRESEL GÜVENLİK ARAYIŞI VE NATO'NUN GÜNEY KANADI

Dünyada bugün ekonomiden de önce gelen birincil önceliğin güvenlik arayışı olduğunu ifade eden Oktay, ABD ve İsrail'in İran'la yaptığı savaşın hem bölgeyi hem de küresel dengeleri sarstığını söyledi. Körfez ülkelerinde ciddi bir güvenlik arayışı oluştuğuna dikkati çeken Oktay, İsrail'in Filistin'deki soykırımının yanı sıra Suriye, Lübnan, Irak ve İran'a yönelik saldırgan politikalarının güvenliği ilk sıraya taşıdığını belirtti.

Rusya-Ukrayna savaşının Avrupa'daki güvenlik ihtiyacını büyüttüğünü, Pasifik'te ise Tayvan ve Filipinler merkezli gerilimlerin öne çıktığını dile getiren Oktay, "Avrupa şimdi siyasi çalkantılarla ve öğrenci hareketleriyle iç karışıklıklar yaşıyor. Transatlantik ilişkilerdeki sıkıntılar nedeniyle Avrupa güvenlik mimarisi de yeniden arayışta. Dolayısıyla mevcut tablo ülkeleri farklı birlikteliklere zorluyor. Türkiye de bu anlamda öncülük eden ülkelerden biri." diye konuştu.

Mekke Ortak Savunma İttifakı'nın NATO'ya alternatif olarak görülmemesi gerektiğini belirten Oktay, şunları kaydetti:

"Biz NATO'nun güney kanadıyız. Suriye, Irak, İran, Lübnan ve hatta Rusya-Ukrayna NATO sınırı değildir. Ama siz buradaki güvenliği sağlamadan NATO topraklarının güvenliğini sağlama şansınız yok. Buna baktığınızda aslında tamamlayıcı bir boyutu vardır. Nasıl ki Avrupa güvenlik mimarisi arayışı NATO'ya alternatif değilse, NATO şemsiyesinin devamını isterken kendi güvenliğini geliştirecek ilave adımlar atıyorsa, biz de bunu yapıyoruz."

ABD'DEKİ SEÇİMLER VE "TOPAL ÖRDEK" DÖNEMİ

ABD'de yapılan seçimlerde Başkan Donald Trump'ın hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde ciddi bir yenilgi aldığını ve Demokratların 3 Ocak 2027'de çoğunluğu devralacağını hatırlatan Oktay, bu tablonun Türkiye-ABD ilişkilerine ve küresel siyasete yansımalarının olacağını söyledi.

Türkiye'nin dış politika yaklaşımının ülkelerin iç siyasi dengelerinden ziyade doğrudan devletle kurulan ilişkilere dayandığını belirten Oktay, parlamento ziyaretlerinde Demokratlarla ve Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkanı olacak isimle yaptığı görüşmelerde de bunu açıkça dile getirdiğini aktardı. Oktay, muhatabına, "Türkiye'nin ilişkisi ABD iledir. Sizin içerideki siyasi rekabetiniz sizi ilgilendirir. Türkiye'nin içerisindeki siyasi yapının ne olduğu da sizi ilgilendirmez." dediğini aktardı.

Kongre'nin her iki kanadını kaybeden Trump'ın "topal ördek" konumuna düştüğünü kaydeden Oktay, "İkinci döneminde arkasında artık Meclis gücü yok. İstediği kanunları çıkaramayacak, istediği bütçeyi alamayacak, ticaret savaşlarındaki vergi artırma ve indirme yetkilerini ya da dışarıda istediği şekilde savaş başlatıp bitirme yetkisini kullanamayacak." ifadelerini kullandı.

İran'daki savaşta Kongre'den yetki alınmadığını, ABD Başkanı'nın "bu savaş değil savunma ve operasyondur" diyerek sistemdeki boşluğu kullandığını hatırlatan Oktay, 3 Ocak'ta göreve başlayacak yeni Kongre ile bu yetkilerin kısılacağını belirtti.

Trump'ın önünde iki temel seçenek bulunduğunu dile getiren Oktay, ilk seçeneğin bütçe kısıtları nedeniyle Kongre ile uzlaşma arayışına girerek ticaret savaşları ve İran gibi konularda daha dikkatli hareket etmek olduğunu söyledi. İkinci ihtimalin ise dış politikada daha sert bir çizgiye yönelmek olduğunu belirten Oktay, "Trump'ın şahsi karakterini dikkate aldığımızda geriye bir 'Trump hikayesi' bırakmak istiyor. Birinci döneminde savaşları bitirecek bir Trump derken daha fazla savaşın içinde olan bir Trump hikayesi çıktı. Bu durum onu dışarıda daha saldırgan bir dış politikaya yönlendirebilir ancak arkasında bütçe desteği ve Kongre onayı olmadan bunu sınırsız yapamayacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

ABD'DE AZİL SÜREÇLERİ VE SENATO'DAKİ 67 OY ŞARTI

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkında hazırlanan sekiz maddelik azil teklifinin Temsilciler Meclisinde Yargı Komitesine gönderilmesini ve Washington'daki siyasi gerilimi de ele alan Oktay, azil süreçlerinin 3 Ocak'tan sonra daha da yoğunlaşacağını söyledi. Hegseth'in girişimi "sabotaj" olarak nitelediği, Trump ve Meclis Başkanı Mike Johnson'ın destek verdiği süreçte Pentagon sözcüsü ise kararı "tam zafer" diye tanımlamıştı.

Azil mekanizmasının işleyişine değinen Oktay, Temsilciler Meclisinde ezici çoğunluğu elde eden Demokratların süreci kolayca başlatabileceğini ancak yargılamanın yapıldığı Senato'da suçlu bulunma kararı için üçte iki çoğunluk, yani 67 oy gerektiğini hatırlattı. Demokratların bu sayıya tek başına ulaşamayacağını ve Cumhuriyetçilerin desteğine ihtiyaç duyacağını belirten Oktay, "Bir sonraki seçimde Cumhuriyetçiler mevcut politikalar yüzünden kendi koltuklarını tehlikede görürse, birinci Trump döneminin sonunda gördüğümüz farklılaşma yeniden yaşanabilir. 67'ye ulaşma ihtimali şu an itibarıyla uzak ama hiç de imkansız değil." dedi.

"KAAN MOTORLARI İÇİN ŞU AN BİR RİSK GÖZÜKMÜYOR"

Türkiye'nin beşinci nesil milli muharip uçağı KAAN için ABD'den 700 milyon dolarlık F110 motor tedarikine onay beklediği süreç ile CAATSA yaptırımları ve F-35 başlığını değerlendiren Oktay, KAAN motorlarının ne CAATSA yaptırımlarına ne de ABD savunma bütçesi yasası NDAA'daki maddelere takıldığını belirtti.

Söz konusu motor tedarikinin Kongre'den onay aldığını, bakanlıklar arasındaki görüşmelerin yapıldığını ve sürecin devam ettiğini aktaran Oktay, yeni Kongre'nin ilerleyen dönemlerde ilave motor taleplerinde raporlama gibi mekanizmalarla engel çıkarıp çıkarmayacağı sorusuna şu cevabı verdi:

"Takoz olabilirler mi, bu her zaman mümkündür ama şu anda KAAN motorları için bir risk gözükmüyor, olmamasını da arzu ederiz. Bu tür engeller aslında Türkiye'yi teşvik eder. 2029'da, 2030'da devreye alacağımız yerli motoru çok daha erken almamızı sağlar. Bunu Amerika da görüyor. Trump çok net görüyor ama Kongre'ye anlatmakta sıkıntı çekiyor."

F-35 VE S-400'DE 3 OCAK FIRSATI

F-35 programına yeniden dahil olma veya uçakların tedariki sürecinin KAAN motorlarına kıyasla daha zorlu olabileceğini ifade eden Oktay, NDAA (National Defense Authorization Act) yasasında Türkiye topraklarında S-400 bulunmaması şartının yer aldığını ve bu konuda Kongre'ye bildirim yapılarak yeniden oylama gerektiğini hatırlattı. Demokratların hakim olduğu yeni Kongre'de bu sürecin daha zorlayıcı olabileceğini kaydeden Oktay, 3 Ocak'a kadar yaklaşık bir buçuk aylık bir zaman dilimi bulunduğuna dikkati çekti.

S-400'lerin başka bir ülkeye verilmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını belirten Oktay, Türkiye, ABD ve Rusya arasında yürütülen görüşmelerde ciddi mesafe alındığını söyledi. Oktay, 3 Ocak'a kadar bir çözüm çıkıp çıkmayacağına ilişkin, "Eğer Trump'ın ve idarenin yaklaşımı gerçekten çok netse, 3 Ocak'a kadar çok daha farklı bir çözüm hızlı bir şekilde çıkabilir. Teknik olarak mümkün bu. Ama Trump'ın şu anki yoğunluğuna baktığınızda bu birincil derecede gündemine gelebilir mi, orada bazı soru işaretleri olabilir." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye ile ABD arasında devlet başkanları ve hükümetler düzeyindeki ilişkilerde bir sorun yaşanmayacağını ve temasların daha hızlı devam edeceğini ifade eden Oktay, Kongre boyutunda ise TBMM'ye daha fazla görev düştüğünü söyledi. Mevcut ve yeni Dışişleri Komisyonu başkanlarıyla halihazırda irtibatta olduklarını belirten Oktay, bu görüşmeleri daha ileri bir boyuta taşıyacaklarını kaydetti.

Oktay, ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminin artık tamamen Kongre ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Parlamenter diplomasiye bu süreçte daha fazla görev düştüğünü aktaran Oktay, kabinedeki bakanlara da ABD ile ilişkilerde farklı bir boyuta geçilmesi yönünde ısrarla telkinde bulunduklarını kaydetti.

Mütekabiliyet uygulamasına geçişin yüz yıllık alışkanlıklar nedeniyle zaman aldığını dile getiren Oktay, şu değerlendirmede bulundu:

"Güçlü ilişkiler kuruyoruz biz Kongre'de. Ama Kongre'den herhangi bir senatör veya bir milletvekili, Temsilciler Meclisinden bile, Türkiye'ye geldiğinde sıradan tüm bakanlarla rahat görüşebiliyor. Bu olmamalı. Nasıl ki buradan giden bir milletvekili oraya gittiğinde tüm bakanlarla veya devlet başkanıyla görüşmüyorsa, buradaki görüşmelerin de aynı rahatlıkta olmaması gerekiyor. Yine görüşülür bunlar ama iki Kongre ve parlamentonun, Türkiye Büyük Millet Meclisinin karşılıklı doğrudan birbirini muhatap almasıyla alakalı bizim parlamenter diplomasinin gücünü çok ciddi derecede artıracaktır."

"SAVAŞI BİTİRDİĞİNİZDE İSRAİL DİYE BİR ŞEY KALMAZ"

Suriye'deki gelişmelere ve İsrail'in bölge politikalarına değinen Oktay, Terörsüz Türkiye projesinin hem Avrupa hem de ABD ile ilişkilerde Türkiye'nin elini çok güçlendirdiğini vurguladı. Bir önceki dönemde İsrail'in, terör örgütü PKK'nın Suriye uzantısı SDG'nin kendisini tasfiye etmesini istemediğini hatırlatan Oktay, "Diğer alttan hemen Suriye'nin güneyinden Dera ve Kuneytra boyutundan bir Davut Koridoru'yla aslında Türkiye'yle komşu olmaya çalışan bir İsrail vardı. Ama Türkiye'yle komşu olmaya çalışan İsrail'den ziyade Suriye'yi yok eden bir İsrail'di." diye konuştu.

SDG'nin, Terörsüz Türkiye projesinin uzantısı olarak kendisini feshetme kararının İsrail'i hayal kırıklığına uğrattığını ifade eden Oktay, Tel Aviv yönetiminin bu yöndeki çabalarının bitmeyeceğini söyledi. Oktay, İsrail'in Suriye'ye yönelik savaş senaryolarına ilişkin, "Dolayısıyla İsrail'in savaş senaryosu her yere vardır, hiç bitmez zaten. İsrail'i var eden şey savaştır. Savaşı bitirdiğinizde İsrail diye bir şey kalmaz. Yani varoluş sebebi savaş ve çatışma." ifadelerini kullandı.

Birinci ve ikinci Trump dönemlerinde Kongre ile CENTCOM yaklaşımlarının çok farklı olduğuna değinen Oktay, İsrail'in eski düzene dönmek isteyeceğini, Türkiye'nin bu konuda müteyakkız olması ve çalışmaya devam etmesi gerektiğini kaydetti.

ABD KONGRESİ'NDE İSRAİL TEPKİSİ VE MAGA SORGULAMASI

ABD Kongresi'ne yaptıkları son ziyaretlerde dikkat çekici bir değişim gözlemlediklerini aktaran Oktay, "Bir önceki ziyaretimizde her bir senatörün veya Temsilciler Meclisi üyesinin kapısında İsrail bayrağını gördüğümüz bir Kongre'de, ikinci gittiğimizde hemen hemen bir veya iki tanesi hariç hiçbirinin kapısında yoktu." dedi.

Kamuoyu nezdinde İsrail'in Gazze ve Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik soykırımları, katliamları ve çevrede oluşturduğu istikrarsızlığın ciddi bir tepki doğurduğunu belirten Oktay, Trump'ı iktidara taşıyan "Amerika Öncelikli" MAGA projesinin İran savaşıyla birlikte sorgulanmaya başladığını anlattı.

Amerikan halkının önceliklerine dikkat çeken Oktay, şunları kaydetti:

"Sen 'Amerika öncelikli' dedin ama neredeyse 'İsrail öncelikli' şekilde bütün dünyayı ateşe attık gibi bir tablo oluştu. Amerikalıyı ilgilendiren konu ne? Aracıyla benzin istasyonuna gittiğinde galon fiyatı nedir, ona bakar. Eğer orada artış varsa ona müsaade etmez. İkincisi vergileri, hayat pahalılığı ve bir başkası da asker boyutunda can kaybıdır. Washington'daki İsrail Büyükelçisi daha bu hafta medyada, 'İran savaşı bitmeden askerleriniz Amerika'ya dönmeyecektir' şeklinde konuştu. Bir başka ülkenin büyükelçisinin ABD adına, hem de kendi kamuoyu nezdinde böyle bir şeyi ifade ediyor olması ABD halkı tarafından da kabul edilmemesi gereken bir durum. Demokratlar da önceki Demokratlar olmayabilir."

Oktay, Türkiye'nin bölgesel ittifaklar konusunda aldığı inisiyatifin hem bölgesel hem de küresel istikrara katkı vereceğini ve ülkenin önemini daha da artıracağını söyledi.

SCHENGEN VİZESİNDE KALAN 6 MADDE MECLİS'E GELİYOR

Son bir yıldır parlamenter diplomasi kapsamında Avrupa ülkelerinde Schengen vizesi sorununu yoğun biçimde gündemde tuttuklarını belirten Oktay, vize meselesinin öğrenciler, iş insanları, vatandaşlar ve turistler için ciddi bir sıkıntıya dönüştüğünü ifade etti.

Almanya başta olmak üzere Fransa, İtalya, İspanya ve Baltık ülkeleriyle ikili ilişkilerin çok iyi düzeyde olduğunu, Brüksel'den de yakın zamanda kalabalık bir heyetin Türkiye'ye geldiğini hatırlatan Oktay, ancak AB ile kurumsal zeminde karşı karşıya gelindiğinde ülkelerin tutumunun otomatik olarak değiştiğini söyledi. Oktay, AB tarafının başvuruların yüzde 80'e yakın oranda olumlu karşılandığını öne sürdüğünü ancak vatandaşların yaşadığı randevu ve vize sorunlarının ortada olduğunu kaydetti.

Avrupa Birliği ile demokratikleşme, insan hakları ve yargı gibi başlıkları "dedikodu veya dertleşme boyutunda" değil, fasılları açarak yapısal biçimde konuşmak istediklerini dile getiren Oktay, 2013'te imzalanan Vize Serbestisi Diyaloğu Anlaşması'ndaki 72 maddeden 66'sının karşılandığını hatırlattı.

Kalan 6 madde arasında geçmişte soğuk bakılan terörle mücadele yasalarının AB ile uyumlu hale getirilmesi ve terör tanımının daraltılması konusuna değinen Oktay, şöyle devam etti:

"Siz Türkiye'nin içerisinde yaşadığı coğrafyayı bilmediğiniz için, o zaman hatırlayın DEAŞ'ı, FETÖ'sü, PKK'sı, PYD'si, DHKP-C'si bir sürü örgüt vardı. Cumhurbaşkanımızın 'topunuz gelin' söylemini hatırlarsınız. Böyle bir ortamda ve çevresinin ateş çemberi olduğu bir ortamda bizim terör tanımını ve kapsamını daraltmamız mümkün değil demiştik. Şimdi Terörsüz Türkiye projesiyle birlikte artık bunu konuşabilir hale geldik. Buyurun bunu konuşalım ve Schengen vizesinin önünü açalım diyoruz."

Diğer maddeler arasında kişisel verilerin korunması (KVKK) uyumu, geri kabul anlaşmasının uygulanması, adli iş birliği ve yolsuzlukla ilgili düzenlemelerin bulunduğunu aktaran Oktay, henüz kesin bir anlaşma sağlandığını söylemek için erken olduğunu belirtti. Hükümetin bu 6 maddeyle ilgili uyumlaştırma çalışmasının yakında TBMM'ye geleceğini bildiren Oktay, sürecin işleyişini şöyle özetledi:

"Hükümetler nezdindeki görüşmeler çerçevesinde Avrupa Konseyinin 6 hususun yerine getirildiğini belirterek Schengen engelinin kaldırılmasına yönelik tasarıyı Avrupa Parlamentosuna getirmesi gerekiyor. Avrupa Parlamentosu bu 6 başlığı inceleyip tartışıp oylar. Onayladıktan sonra bu defa da Konseyde üçte iki nitelikli çoğunlukla onaylanması gerekiyor."

Avrupa Parlamentosundaki Türkiye aleyhtarlığı nedeniyle sürecin kolay olmadığını ve konuların teknik değil siyasi ele alındığını belirten Oktay, Schengen'de sonuç alınmasının Avrupa güvenlik mimarisi, savunma sanayii ve ekonomik iş birliği açısından Avrupa'nın da lehine olacağını söyledi.

"KIZILELMA TÜRKİYE'NİN ANA GÜNDEMİ OLMALIYDI"

Savunma sanayiindeki gelişmelerin dış politikayı daha bağımsız hale getirdiğini ve Türkiye'ye yönelik ambargoların kalkmasını sağladığını vurgulayan Oktay, Kanada örneğini verdi. Birkaç yıl önce kamera vermeyen Kanada'nın bugün Başbakanı ve büyük bir heyetle Türkiye'ye gelerek savunma sanayii dahil stratejik ortaklık anlaşması imzaladığını hatırlatan Oktay, geçen hafta üç Kızılelma'nın Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girmesine ayrı bir parantez açtı.

Oktay, Kızılelma'nın 20-30 yıl önce hayal dahi edilemeyecek bir gelişme olduğunu belirterek, "Dünyada ilk uygulama. Amerika'nın ve birkaç ülkenin bu tür projeleri var ama envantere giren hiçbir uçak yok. İnsansız bir jet, ilk defa havadan havaya mücadele veren ve F-35 boyutundaki bir kabiliyetten bahsediyoruz. Bunu yapabilen ve ilk defa envantere giren bir uçak Türkiye'nin ana gündemi olmalıydı. Günlerce, belki haftalarca konuşulması gerekirdi. Savunma sanayiinde buna emek veren mühendislere motivasyon anlamında bu çok kıymetliydi. Ne yazık ki basit bir haberle geçiliverdi." dedi.

Nuri Demirağ ve Vecihi Hürkuş'un 100 yıl sonra bugün hala konuşulduğunu hatırlatan Oktay, Kızılelma'nın da 100 yıl sonra konuşulacak kalıcı bir tarih olduğunu dile getirdi.

TEI'YE YERLİ MOTOR MESAJI

Savunma sanayiinde önü tıkayan asıl konunun motorların bir an önce çıkması olduğunu söyleyen Oktay, TUSAŞ Motor Sanayii AŞ'ye (TEI) kamuoyu önünde çağrıda bulundu.

Oktay, "Buradan TEI'ye de doğrudan mesaj vereyim; yerli motorlarla alakalı artık yarın değil, bugün bir an önce çıksın istiyoruz ki A, B, C ülkeleriyle veya parlamentolarıyla şart şu muydu, bu muydu konuşmayı bırakalım, orada da iş birliklerine odaklanalım. Kızılelma ve KAAN ile ilgili İspanya'nın açıklamalarını görüyorsunuz. Türkiye'ye yönelişler artarak devam edecek inşallah." diye konuştu.

Memurlar.Net