GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN TASARISI TASLAĞI
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Kanunun amacı; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına uygun
olarak belirlenen gelir politikasını uygulamak, vergi toplama maliyetleri ile
idari giderleri en aza indirerek azami ölçüde vergileri ve diğer gelirleri toplamak,
mükelleflerin vergiye uyumunu sağlamak, mükellef haklarını gözeterek yüksek
kalitede hizmet sunmak suretiyle yükümlülüklerini kolayca yerine getirmeleri
için gerekli tedbirleri almak; şeffaflık, hesap verebilirlik, katılımcılık,
verimlilik ve etkililik esaslarına göre hizmet sunmak üzere, Maliye Bakanlığına
bağlı Gelir İdaresi Başkanlığının kurulmasına, teşkilat, görev, yetki ve sorumluluklarına
ilişkin esasları düzenlemektir.
Tanımlar
Madde 2- Bu Kanunda geçen;
a) Bakanlık : Maliye Bakanlığını,
b) Bakan : Maliye Bakanını,
c) Başkanlık : Gelir İdaresi Başkanlığını,
d) Başkan : Gelir İdaresi Başkanını,
e) Başkan yardımcısı : Gelir İdaresi Başkan Yardımcısını,
f) Merkez teşkilatı : Gelir İdaresi Başkanlığının merkez teşkilatını,
g) Taşra teşkilatı : Gelir İdaresi Başkanlığının taşra teşkilatını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Teşkilat, Görev ve Yetkiler
Teşkilat
Madde 3- Başkanlık, merkez ve taşra teşkilatından meydana gelir.
Başkanlığın merkez teşkilatı ana hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimlerinden oluşur.
Başkanlığın merkez teşkilatı ekli (I) sayılı cetvelde gösterilmiştir.
Görev ve yetkiler
Madde 4- Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bakanlık tarafından belirlenen Devlet gelirleri politikasını uygulamak,
b) Mükelleflerin vergiye uyumunu sağlamak ve hizmetlerini yerine getirmek,
c) Mükellef haklarının korunması ve mükellef ile idare ilişkilerinin karşılıklı
güven unsuruna dayanması konusunda gerekli tedbirleri almak, bu konuda uluslararası
gelişmelere paralellik sağlamak,
d) Başkanlığın bir bütün olarak kurumsal gelişimini sağlamak üzere süreç, performans
ve yetkinlik yönetimi esaslarını uygulamak,
e) Görev alanına giren konularda iç ve dış dinamikleri öncü bir anlayışla izlemek
ve bu yöndeki gelişmeleri uygulamalarına yansıtmak,
f) Mükellefleri vergi mevzuatından doğan hakları ve ödevleri konusunda basılı
veya elektronik ortamda bilgilendirmek,
g) Bakanlık tarafından belirlenecek Devlet gelirleri politikasına uygun mevzuat
çalışmalarına yardımcı olmak,
h) Devlet alacaklarının tahsilini sağlamak ve bu konuda gerekli tedbirleri almak,
i) Vergilendirmeyle ilgili bilgileri toplamak ve bilgi işlem faaliyetlerini
yürütmek,
j) Bakanlık Denetim Koordinasyon Kurulunun belirlediği temel politikalar ve
stratejiler doğrultusunda vergi inceleme ve denetimlerini gerçekleştirmek,
k) Mahalli idare gelirlerinin Devlet gelir sistemi ile uyumlu bir şekilde uygulanmasını
sağlayıcı tedbirleri almak,
l) Devlet gelirlerini etkileyen her türlü kanun tasarı ve tekliflerini, vergi
tekniği ve uygulamaları açısından inceleyerek görüş bildirmek,
m) Gelir mevzuatının uygulanmasına ilişkin olarak diğer kurum ve kuruluşlarla
işbirliği yapmak, veri alışverişini gerçekleştirmek,
n) Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar ve diğer devletlerle görev alanına
giren konularda işbirliği yapmak,
o) Silinmesi gereken vergiler ile tahsili zamanaşımına uğrayan hazine alacaklarının
kanunlar gereğince silinmesiyle ilgili işlemleri yapmak,
p) Kanunla verilen diğer görevleri yapmak.
Başkan
Madde 5- Başkan, Başkanlığın en üst amiri olup;
a) Başkanlığı mevzuat hükümlerine, hükümet programına ve Bakanlar Kurulunca
belirlenen politika ve stratejilere uygun olarak yönetir.
b) Başkanlığın görev alanına giren hususlarda politika ve stratejiler geliştirir,
bunlara uygun olarak yıllık amaç ve hedefler oluşturur, performans ölçütleri
belirler, başkanlık bütçesini hazırlar, gerekli yasal ve idari düzenleme çalışmalarını
yapar. Belirlenen stratejiler, amaçlar ve performans ölçütleri doğrultusunda
uygulamayı koordine eder, izler ve değerlendirir.
c) Başkanlığın faaliyetlerini ve işlemlerini denetler, yönetim sistemlerini
gözden geçirir, kurumun yapısı ile yönetim süreçlerinin etkililiğini gözetir
ve yönetimin geliştirilmesini sağlar.
d) Başkanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarının belirlenmesinde
katılımcı bir anlayışla üniversite, meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla
işbirliği konusunda gerekli ortamı oluşturur.
e) Faaliyet alanına giren konularda diğer kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği
ve koordinasyonu sağlar.
Başkan yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden doğrudan Bakana karşı sorumludur.
Başkan yardımcıları
Madde 6- Hizmetlerin yürütülmesinde Başkana yardımcı olmak üzere üç Başkan
Yardımcısı görevlendirilebilir. Başkan yardımcıları Başkana karşı sorumludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ana Hizmet Birimleri
Ana hizmet birimleri
Madde 7- Başkanlığın ana hizmet birimleri şunlardır:
a) Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlıkları,
b) Usul ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı,
c) Tahsilat Daire Başkanlığı,
d) Rehberlik ve Denetim Hizmetleri Daire Başkanlığı,
e) Mali Müşavirlik ve Muhasebe Uygulamaları Daire Başkanlığı,
f) Uygulama ve Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığı,
g) Dış İlişkiler Daire Başkanlığı.
Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlıkları
Madde 8- Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlıklarının görevleri şunlardır:
a) Vergiye gönüllü uyumun ve vergi bilincinin artırılması için gerekli çalışmaları
yapmak,
b) Gelir kanunlarının uygulanmasını düzenleyici işlemlerle yönlendirmek,
c) Vergi düzenlemeleri ile ilgili olarak uygulamadaki sorunlar hakkında görüş
bildirmek ve ortaya çıkan sorunları çözmek, tereddütleri gidermek,
d) Uygulamada mevzuattan kaynaklanan aksaklıkların giderilmesi için önerilerde
bulunmak,
e) Her türlü iletişim araçları veya Başkanlığın birimleri vasıtasıyla basılı
veya elektronik ortamda dağıtacağı çeşitli yayınlarla mükellefleri vergi mevzuatından
doğan hakları ve ödevleri konusunda bilgilendirmek,
f) Mükellefle her türlü iletişimin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi için
gerekli tedbirleri almak,
g) Mükellef şikayetlerini değerlendirmek, karara bağlamak ve şikayetlerle ilgili
gerekli tedbirleri almak,
h) Mükellefin vergi ve diğer yükümlülüklerle ilgili sorularını cevaplamak ve
problemlerini çözmek amacıyla yeterli sayıda görevli bulundurmak ve bununla
ilgili gereken altyapıyı hazırlamak,
i) Mükelleflere kanunların ve diğer ilgili mevzuatın adil ve eşit uygulanması
ile bu konuda personeline gerekli eğitimin verilmesini sağlamak,
j) Vergi beyannameleri ve mükelleflerce kullanılacak formların şekil ve içeriği
konusunda Uygulama ve Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığına görüş bildirmek,
k) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
Bu görevler, dolaysız vergiler, dolaylı vergiler, diğer vergiler ve büyük mükellefler için olmak üzere dört ayrı daire başkanlığı tarafından yürütülür.
Usul ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı
Madde 9- Usul ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Vergi Usul Kanunu hükümlerinin uygulanması ve sorunların çözümü konusunda
ilgili birimlere görüş bildirmek,
b) Vergi Usul Kanunundan doğan idari görevlerin yerine getirilmesini sağlamak,
c) Vergi avukatlığı hizmetlerini geliştirmek ve uygulama birliğini sağlamak,
d) Merkezi uzlaşma komisyonunun sekreterya hizmetlerini yürütmek,
e) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
Tahsilat Daire Başkanlığı
Madde 10- Tahsilat Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Amme alacaklarının süresinde ve kanunlara uygun bir şekilde tahsili için
gerekli tedbirleri almak ve uygulanmasını sağlamak,
b) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulamasında kamu kurum
ve kuruluşları arasında uygulama birliğini sağlamak,
c) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanması ve sorunların
çözümü konusunda ilgili birimlere görüş bildirmek,
d) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre kamu alacaklarının
taksitlendirme, tecil ve terkin işlemlerini yürütmek,
e) Silinmesi gereken vergiler ile tahsili zamanaşımına uğrayan hazine alacaklarının
kanunlar gereğince silinmesine ilişkin işlemleri yapmak,
f) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
Rehberlik ve Denetim Hizmetleri Daire Başkanlığı
Madde 11- Rehberlik ve Denetim Hizmetleri Daire Başkanlığının görevleri
şunlardır:
a) Bakanlık Denetim Koordinasyon Kurulunun belirlediği temel politika ve stratejiler
doğrultusunda Başkanlığın vergi inceleme ve denetim yıllık planını hazırlamak,
b) Vergi inceleme ve denetimine ilişkin yöntem ve teknikleri geliştirmek, standart
ve ilkelerin oluşturulmasını sağlamak, inceleme ve denetim rehberleri hazırlamak,
c) Vergi inceleme ve denetim sonuçlarını izlemek, değerlendirmek ve istatistikler
oluşturmak,
d) Vergi kaçakçılığı ile mücadele etmek ve bu konuda gerekli tedbirleri önermek
ve çalışmaları yapmak
e) Başkanlığın vergi inceleme ve denetim yıllık planına uygun olarak vergi inceleme
ve denetimlerinin gelirler kontrolörleri ve stajyer gelirler kontrolörleri ile
vergi denetmenleri ve yardımcıları tarafından yerine getirilmesini sağlamak,
f) Gelirler kontrolörleri ve stajyer gelirler kontrolörleri ile vergi denetmenleri
ve yardımcılarının Başkanlıkça belirlenecek görev yerlerinde çalıştırılmalarına
ilişkin usul ve esasları belirlemek,
g) Vergi denetimlerinin etkinlik ve verimliliğini artırıcı tedbirleri almak,
bu konudaki görüş ve önerileri Başkana sunmak,
h) Vergi denetim ve incelemelerinde kullanılacak bilgileri tespit ve ilgili
birimlerden temin etmek suretiyle vergi inceleme elemanlarının kullanımına sunmak,
i) İhbar ve şikayetleri değerlendirmek,
j) Görev alanı ile ilgili olarak Başkanlıkça verilecek konularda araştırma ve
incelemeler yapmak, önerilerde bulunmak,
k) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
Mali Müşavirlik ve Muhasebe Uygulamaları Daire Başkanlığı
Madde 12- Mali Müşavirlik ve Muhasebe Uygulamaları Daire Başkanlığının görevleri
şunlardır:
a) Başkanlığın görev alanına giren konularda, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa ilişkin
düzenleyici işlemleri yapmak ve tereddütleri gidermek,
b) Tek düzen hesap planı ve mali tablolara ilişkin düzenleyici işlemleri yapmak
veya yapılmasına katkıda bulunmak,
c) Muhasebe standartlarının belirlenmesine ilişkin çalışmalara katılmak ve görüş
bildirmek,
d) Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun ve Vergi Konseyinin sekreterya hizmetlerini
yürütmek,
e) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
Uygulama ve Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığı
Madde 13- Uygulama ve Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığının görevleri
şunlardır:
a) Vergi mevzuatının uygulanmasına ilişkin olarak Başkanlığın taşra birimleri
arasında koordinasyon ve uygulama birliğini sağlamak,
b) Başkanlığın taşra teşkilatının görev ve çalışma esasları ile ilgili yönetmelik
ve yönergeleri, diğer dairelerle işbirliği yapmak suretiyle hazırlamak ve uygulanmasını
izlemek,
c) Taşra birimlerinin kuruluşuna ilişkin işlemleri yürütmek,
d) İdare ve mükelleflerce kullanılacak belge ve formlar ile vergi beyannamelerini
düzenlemek,
e) Mükellefiyet, vergilendirme, denetim ve risk analizine yönelik her türlü
bilgi, veri ve istatistiği toplamak ve işlemek,
f) Yönetime vergilendirme, denetim, planlama ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele
konularında standart veya anlık sorgulama raporlarını hazırlamak,
g) Kurumsal veri tabanının oluşturulması ve ulusal veri tabanıyla entegrasyonunu
sağlamak,
h) Kurum içi ve mükellefle her türlü iletişimin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi
için gerekli bilgi işlem sistemlerini kurmak, teknolojik gelişmelere uygun bir
şekilde geliştirmek ve bilişim faaliyetlerini yürütmek,
i) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
Dış İlişkiler Daire Başkanlığı
Madde 14- Dış İlişkiler Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Uygulamaya ilişkin uluslararası vergi ilişkilerini yürütmek ve bu kapsamla
sınırlı ikili veya çok taraflı anlaşmalarla ilgili işlemleri yapmak,
b) Devlet gelirlerine etkisi olan her türlü uluslararası anlaşma tekliflerini
vergi tekniği ve uygulamaları açısından inceleyerek görüş bildirmek,
c) Avrupa Birliği ile vergi uygulamasıyla ilgili ilişkileri yürütmek ve Türk
vergi sisteminin Birliğin vergi sistemine uyumuna ilişkin çalışmalara katkı
sağlamak,
d) Uluslararası kuruluşlar ve diğer devletlerle görev alanına giren konularda
işbirliği yapmak ve bu çerçevede eğitim faaliyetlerini yürütmek,
e) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Danışma Birimleri
Danışma birimleri
Madde 15- Başkanlığın danışma birimleri şunlardır:
a) Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı,
b) Hukuk Müşavirliği,
c) Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri.
Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
Madde 16- Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Ulusal kalkınma strateji ve politikaları, yıllık program ve hükümet programı
çerçevesinde Başkanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek,
amaçlarını oluşturmak üzere gerekli çalışmaları yapmak,
b) Başkanlığın görev alanına giren konularda performans ve kalite ölçütleri
geliştirmek izlemek, değerlendirmek, sürekli gelişim önerilerinde bulunmak ve
bu kapsamda verilecek diğer görevleri yerine getirmek,
c) Başkanlık bütçesini stratejik plana ve yıllık hedeflere göre hazırlamak;
Başkanlık faaliyetlerinin bunlara uygunluğunu izlemek ve değerlendirmek,
d) Merkez ve taşra teşkilatının iş ve işlem akışlarını çıkarmak, iş verimliliğini
artırmaya yönelik öneriler geliştirmek,
e) Başkanlığın faaliyetleriyle ilgili bilgi ve verileri toplamak, yönetim, hizmetlerin
geliştirilmesi ve performansa yönelik olarak analiz yapmak, yorumlamak ve yıllık
faaliyet raporlarını hazırlamak,
f) Başkanlık üst yönetiminin iç denetime yönelik işlevinin etkililiğini ve verimliliğini
artırmak için gerekli hazırlıkları yapmak,
g) Başkanlığın görev alanına giren konularda, hizmetleri etkileyecek dış faktörleri
incelemek ve bu konuda gerekli kriz yönetimi planını hazırlamak, kurum içi kapasite
araştırması yapmak, hizmetlerin etkililiğini ve tatmin düzeyini analiz etmek
ve genel araştırmalar yapmak,
h)Yapılacak yeni düzenlemeler ve ihdas edilecek birimler için düzenleyici etki
analizi yapmak,
i) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
Hukuk Müşavirliği
Madde 17- Hukuk Müşavirliği aşağıdaki görevleri yapar:
a) Başkan, Başkanlık birimleri ve bakanlıklar tarafından gönderilen kanun, tüzük
ve yönetmelik tasarıları ile diğer hukuki konular hakkında görüş bildirmek,
b) Başkanlığın menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri
zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına
yardımcı olmak,
c) 8/1/1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adli ve idari davalarda
gerekli bilgileri hazırlamak, taraf olduğu idari davalarda Başkanlığı temsil
etmek veya Başkanlıkça hizmet satın alma yoluyla temsil ettirilen davaları takip
ve koordine etmek,
d) Vergi ve diğer kamu gelirleri ile ilgili kanunların uygulanmasından doğan
ihtilaflardan kaynaklanan davaların yetkili mercilerde vergi avukatları vasıtasıyla
takip ve savunmasının yapılmasını sağlamak,
e) Başkan tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri
Madde 18- Basın ve halkla ilişkiler ve tanıtımla ilgili faaliyetleri planlamak
ve bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamak
ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununa göre yapılacak bilgi edinme başvurularını
etkin, süratli ve doğru bir şekilde sonuçlandırmak üzere bir adet Basın ve Halkla
İlişkiler Müşaviri görevlendirilebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yardımcı Hizmet Birimleri
Yardımcı hizmet birimleri
Madde 19- Başkanlığın yardımcı hizmet birimleri şunlardır:
a) İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı,
b) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı.
İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı
Madde 20- İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Başkanlığın insan gücü politikası ve planlaması konusunda çalışmalar yapmak
ve tekliflerde bulunmak,
b) Başkanlık personelinin atama, nakil, sicil, terfi, ücret, emeklilik ve benzeri
özlük işlemlerini yürütmek,
c) Başkanlık personelinin mesleğe giriş, yeterlik ve görevde yükselme sınavlarına
ilişkin işlemleri yürütmek,
d) Başkanlığın eğitim planını hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek,
e) Personelin görev ve çalışma esasları ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak
ve uygulamak,
f) Görev alanına giren konularda Bakanlığın ilgili birimleri ile işbirliği yapmak,
g) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
Madde 21- Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Başkanlığın ihtiyacı olan her türlü yapım, satın alma, kiralama, bakım ve
onarım, arşiv, sağlık ve benzeri her türlü idari ve mali hizmetlerini yürütmek,
b) Taşınır ve taşınmaz mal kayıtlarını tutmak,
c) Basılı kağıtlar ve malzemenin temini ile yayın faaliyetleriyle ilgili hizmetleri
yürütmek,
d) Başkanlığın sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamak ve yürütmek,
e) Görev alanına giren konularda Bakanlığın ilgili birimleri ile işbirliği yapmak,
f) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
ALTINCI BÖLÜM
Taşra Teşkilatı
Taşra teşkilatı
Madde 22- Başkanlığın taşra teşkilatı, ekli (II) sayılı cetvelde gösterilen
gelir idaresi bölge müdürlüklerinden oluşur.
Bölge müdürlüklerinin kuruluş yerleri, sayıları ve kapsadıkları illere ilişkin
değişiklikler Bakanlar Kurulunca belirlenir. Bunlara bağlı birimlerin çalışma
usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Bölge müdürlüğü
Madde 23- Bölge müdürlüğü; yetki bölgesi dahilinde vergi ve benzeri mali
yükümlülüklerin tarh, tahakkuk, tahsil, terkin, tecil ve muhasebe işlemlerini
yapmak, vergi uygulamalarını geliştirmek ve iyileştirmek, mükelleflere kanunların
uygulanması ile ilgili görüş bildirmek, mükellefi hakları konusunda bilgilendirmek
ve uygulamalarında mükellef haklarını gözetmek, mükellef hizmetleri ile bilgi
işlem, istatistik, bilgi toplama, eğitim, satın alma, kiralama, vergi denetimi,
uzlaşma ve benzeri görevleri ve işlemleri yürütmekle görevli ve yetkilidir.
Bölge Müdürü; bölge müdürlüğünün amiri olup, yetki bölgesindeki işlemlerin mevzuat
hükümlerine göre yürütülmesinden ve izlenmesinden, vergi inceleme ve denetimleri
ile kendisine bağlı birimlerin görevlerini etkin bir şekilde yerine getirmelerinden,
mükelleflere kanunların uygulanmasına ilişkin görüş bildirilmesinden, mükellef
haklarının gözetilmesinden, faaliyetleri hakkında Başkanlığın bilgilendirilmesinden,
kanunlara aykırı hareketi görülenler hakkında takibatta bulunulmasından ve emrine
atanan personelin özlük işlemlerinin yürütülmesinden sorumludur.
Bölge müdürlüğünce yapılacak ödemelere ilişkin harcama yetkisi 5018 sayılı Kamu
Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 31 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar
çerçevesinde Başkanlıkça kısmen veya tamamen bölge müdürüne devredilebilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Yetki ve Sorumluluk
Yöneticilerin sorumlulukları
Madde 24- Başkanlığın her kademedeki yöneticileri görevlerini mevzuata,
stratejik plan ve programlara, performans ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına
uygun olarak yürütmekten üst kademelere karşı sorumludur.
Yetki devri
Madde 25- Başkan ve her kademedeki Başkanlık yöneticileri, sınırlarını açıkça
belirtmek ve yazılı olmak şartıyla, yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir.
Yetki devri uygun araçlarla ilgililere duyurulur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Atama
Madde 26- Başkanlıkta; başkan yardımcıları, daire başkanları ve bölge müdürleri
Bakan tarafından atanır. Diğer personelin atamaları ise Başkan tarafından yapılır.
Başkan bu yetkilerini gerekli gördüğü takdirde alt kademelere devredebilir.
Başkan kadrosuna atanmak için; hukuk, iktisat, maliye, işletme ve yönetim bilimi
alanlarında en az lisans düzeyinde yüksek öğrenim görmüş olup, Başkanlıkta daire
başkanı veya üstü görevlerde en az üç yıl bulunmuş ya da kamuda veya özel sektörde
en az onbeş yıllık üst düzey yöneticilik deneyimine sahip olmak gerekir.
Başkan yardımcısı, daire başkanı ve bölge müdürü kadrolarına atanacakların;
hukuk, iktisat, maliye, işletme ve yönetim bilimi alanlarında lisans düzeyinde
yüksek öğrenime sahip ve Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını doldurmuş,
Başkanlıkta en az üç yıl fiilen çalışmış ya da maliye müfettişi, hesap uzmanı
veya gelirler kontrolörü olması gerekir.
Teknik hizmetler sınıfındaki kadrolara atanacaklarda; görevlerinin gerektirdiği
öğrenim şartı aranır, Başkanlıkta asgari çalışma yılı şartı aranmaz.
Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatında görevlendirilecek personelin atama,
yer değiştirme, görevde yükselme usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Denetim elemanı, uzman personel ve vergi avukatı çalıştırılması
Madde 27- Gelirler kontrolörleri; en az dört yıllık lisans eğitimi veren
hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden
mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe
stajyer gelirler kontrolörü olarak alınırlar ve en az üç yıl çalışmak ve olumlu
sicil almak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik
sınavında başarılı olanlar gelirler kontrolörlüğüne atanırlar. Gelirler kontrolörlerinin
mesleğe alınmaları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Vergi denetmenleri; en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler,
iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden mezun olanlar arasından
yapılacak özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe vergi denetmen yardımcısı
olarak alınırlar, en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla yeterlik
sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar
vergi denetmenliğine atanırlar. Ayrıca, vergi denetmenleri en az üç yıl üst
üste doksan ve üstü sicil puanı almak ve otuzbeş yaşını doldurmamış olmak şartıyla,
açılacak gelirler kontrolörlüğü yeterlik sınavlarından birine katılabilir ve
başarılı olmaları halinde gelirler kontrolörlüğüne atanırlar. Vergi denetmenleri
bölge müdürlüğü emrinde çalıştırılırlar. Vergi denetmenlerinin mesleğe alınmaları
ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Devlet gelir uzmanları, vergi istihbarat uzmanları ve gelir uzmanları; en az
dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme,
iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden mezun olanlar arasından yapılacak
özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe devlet gelir uzman yardımcısı, vergi
istihbarat uzman yardımcısı ve gelir uzman yardımcısı olarak alınırlar, en az
üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak
kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar durumlarına uygun
devlet gelir uzmanlığı, vergi istihbarat uzmanlığı veya gelir uzmanlığına atanırlar.
Devlet gelir uzmanları, vergi istihbarat uzmanları ve gelir uzmanlarının mesleğe
alınmaları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Vergi avukatları; 8/1/1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen temsil yetkisini haiz olup, Başkanlığa bağlı birimlerin taraf olduğu davalarda ilgili birimleri vekil sıfatıyla tüm yargı mercilerinde temsil ederler. Vergi avukatları bölge müdürlüğü emrinde çalıştırılırlar. Vergi avukatlarının çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Kadrolar
Madde 28- Ekli (III) sayılı cetvelde yer alan kadrolar iptal edilerek 190
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki Maliye Bakanlığına ait cetvelden çıkarılmış
ve ekli (IV) sayılı cetvelde yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele Gelir İdaresi Başkanlığı olarak
eklenmiştir.
Atıflar ve yetkiler
Madde 29- Diğer mevzuatta Gelirler Genel Müdürlüğüne yapılmış olan atıflar
Gelir İdaresi Başkanlığına, Gelirler Genel Müdürüne yapılmış atıflar Gelir İdaresi
Başkanına, Bölge Müdürlüğünün kurulduğu yerler bakımından, Başkanlığın görev
alanına giren konularda mülki idare amirlerine, mahallin en büyük memuruna,
defterdara, defterdarlığa ve vergi dairesi başkanına yapılmış atıflar ilgisine
göre bölge müdürüne ve müdürlüğüne; gelir müdürlüğüne, vergi dairesi müdürü
ve müdürlüğüne, mal müdürü ve müdürlüğüne yapılmış atıflar ilgisine göre bölge
müdürlüğü ile ilgili müdürüne; vergi kontrol memuruna yapılmış atıflar ise vergi
denetmenine yapılmış sayılır.
Eklenen hükümler
Madde 30- 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
a) Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı"
bölümünün (c) bendine "Diyanet İşleri Başkanı," ibaresinden sonra
gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkanı,",(f) bendine "Diyanet İşleri
Başkan Yardımcıları ile Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanı," ibaresinden
sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkan Yardımcıları,", ekli (II)
sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "2. Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar
ile Yüksek Öğretim Kuruluşlarında" bölümüne "Devlet Planlama Teşkilatı
Daire Başkanı (Ana Hizmet Birimi)," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir
İdaresi Başkanlığı Daire Başkanı," ve "Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge
Müdürü," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkanlığı
Bölge Müdürü," ibareleri eklenmiş,
b) Ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "1. Başbakanlık ve Bakanlıklarda"
bölümünde yer alan "Gelirler Bölge Müdürü, Vergi Dairesi Başkanı,"
ve "4. Başbakanlık ve Bakanlıklarda" bölümünde yer alan "Bilgi
İşlem Merkezi Müdürü (Maliye Bakanlığı Bölgede), Vergi İstihbarat Müdürü (Maliye
Bakanlığı), Vergi Müdürü (Maliye Bakanlığı)," ibareleri ilgili bölümlerden
çıkarılmıştır.
Madde 31- a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 59 uncu maddesinin birinci fıkrasına "Başbakan Başmüşavirliklerine," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkanı," ibaresi eklenmiş,
b) Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 35/A maddesine "a) Gelir İdaresi Başkanlığı," bendi eklenmiş ve mevcut (a), (b), (c) ve (d) bentleri (b), (c), (d) ve (e) olarak teselsül ettirilmiş,
c) 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanuna ekli (II) sayılı cetvele "Müsteşar ve Yardımcıları (Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri ve Yardımcıları dahil)" ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkanı" ibaresi eklenmiş,
d) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvele "56- Gelir İdaresi Başkanlığı" ibaresi eklenmiştir.
Kaldırılan hükümler
Madde 32- 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin;
a) 2 nci maddesinin (e) bendinde yer alan "uygulamak ve devlet gelirlerini
tahsil etmek," ibaresi,
b) 8 inci maddesinin (d) bendi,
c) 9 uncu maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları,
d) 12 nci maddesi,
e) 34 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi,
f) 43 üncü maddesinin (a) bendinde yer alan "Gelirler,", (b) bendinin
(1) numaralı alt bendindeki "Gelirler Genel Müdürlüğünde Devlet Gelir Uzmanı,",
(2) numaralı alt bendindeki "Gelir Uzmanı,", (4) numaralı alt bendindeki
"Gelirler Genel Müdürlüğü," ve "Devlet Gelir Uzmanlığı,",
(5) numaralı alt bendindeki "Gelir Uzmanı," ibareleri ile (c) bendinin
birinci paragrafı,
g) Ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri,
h) Ek 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası,
i) Ek 12 nci maddesinin birinci fıkrasındaki "gelir" ibaresi,
j) Ekli (I) sayılı cetvelinin "Ana Hizmet Birimleri" bölümünde yer
alan "4- Gelirler Gn. Md." İbaresi,
k) "Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Gelirler Bölge Müdürlüklerinin
Merkezleri ve Kapsadığı İller" başlıklı ekli (3) sayılı cetveli,
ile diğer kanun ve kanun hükmünde kararnamelerin bu Kanuna aykırı hükümleri
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- 1/6/2004 tarihi itibarıyla Bakanlık merkez ve taşra teşkilatına
ait taşınır mallar, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtlardan fiilen Gelirler
Genel Müdürlüğü, gelirler bölge müdürlükleri ve defterdarlık gelir birimlerince
kullanılanlar ve bu idarelerde fiilen görev yapan personel ile Bakanlığa ait
her türlü hak ve yükümlülüklerden Gelirler Genel Müdürlüğünü ilgilendirenler
hiçbir işleme gerek kalmaksızın ilgisine göre Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatına
devredilmiş ve taşınmaz mallar ise tahsis edilmiş sayılır.
Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatı bu Kanun esaslarına göre kısmen veya tamamen
yeniden düzenleninceye kadar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihteki mevcut
kadroların kullanımına devam olunur.
Başkanlığın 2004 mali yılı harcamaları 2004 Mali Yılı Bütçe Kanununun 17 nci
maddesinin (a) fıkrasının (8) numaralı bendine istinaden yeni bir düzenleme
yapılıncaya kadar Bakanlığın 2004 yılı bütçesinde yer alan Gelirler Genel Müdürlüğüne
ait ödeneklerden karşılanır.
Bu Kanunun uygulanmasında teşkilat, personel, kadro, demirbaş devri ile taşınmaz malların tahsisi ve benzeri hususlarda ortaya çıkabilecek sorunları gidermeye Bakan yetkilidir.
Geçici Madde 2- Bu Kanunla yapılan yeni düzenlemeler nedeniyle kadro ve görev unvanı değişmeyenlerden bu Kanunda öngörülen şartları taşıyanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın durumlarına uygun yeni kadrolara atanmış sayılır.
Bu Kanuna göre kadro ve görev unvanları değişen yahut kaldırılan veya gerekli şartları taşımayan personel durumlarına uygun boş kadrolara en geç bir yıl içinde atanır ve atama işlemi yapılıncaya kadar Başkanlıkça ihtiyaç duyulan işlerde görevlendirilebilir. Bunlar, yeni bir kadroya atanıncaya kadar, eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali haklarını almaya devam ederler. Söz konusu personelin, atandıkları yeni kadroların aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali hakları toplamının net tutarının, eski kadrolarına bağlı olarak en son aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali hakları toplamının net tutarından az olması halinde, aradaki fark giderilinceye kadar atandıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.
Geçici Madde 3- Başkanlık kadrolarına, bu Kanunun yayımı tarihinden
itibaren üç yıl içinde yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) Başkan ve başkan yardımcısı kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde
daire başkanı ve üstü görevlerde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da Bakanlıkta
genel müdür yardımcısı veya daha üst görevlerde en az iki yıl bulunmuş veya
Devlet memuriyetinde en az onbeş hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap
uzmanı veya gelirler kontrolörü olmak ya da kamuda veya özel sektörde en az
onbeş yıllık üst düzey yöneticilik deneyimine sahip olmak,
b) Gelir idaresi daire başkanı kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde
daire başkanı görevinde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da Bakanlıkta daire
başkanı veya daha üst görevlerde en az iki yıl bulunmuş veya Devlet memuriyetinde
en az oniki hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler
kontrolörü olmak,
c) Gelir idaresi bölge müdürü kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde
daire başkanı görevinde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da Gelirler Genel Müdürlüğünde
şube müdürü, gelirler bölge müdürü, vergi dairesi başkanı veya defterdarlık
kadrolarında en az üç yıl çalışmış olmak veya Devlet memuriyetinde en az on
hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler kontrolörü
olmak,
d) Müdür ve şube müdürü kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde
şube müdürü, vergi dairesi müdürü, gelir müdürü veya takdir komisyonu başkanı
kadrolarında çalışmış olmak veya Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını
doldurmuş devlet gelir uzmanı olmak.
Bakanlık hazine avukatlarından talepte bulunanlar arasından Başkanlıkça uygun
görülenler vergi avukatlığına atanabilirler.
Başkanlığın merkez veya taşra teşkilatı kadrolarında görev yapan ve son üç yılda
olumlu sicil almış olan personel, yaş şartı hariç Kamu Görevlerine İlk Defa
Atanacaklar Hakkında Yönetmelik ile Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü
Gelir Uzmanlığı Görev, Çalışma ve Atama Yönetmeliğindeki şartları taşımaları
kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren beş yıl içinde açılacak özel
sınavlardan en fazla ikisine girme hakkına sahiptir. Bu sınavı kazananlar gelir
uzman yardımcısı olarak atanırlar.
22/7/1998 tarihi itibariyle vergi denetmeni veya yardımcısı kadrosunda bulunup bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte halen bu kadrolarda çalışanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içerisinde açılacak özel yeterlik sınavlarına en fazla iki kez katılabilirler.
Geçici Madde 4- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, aynı konuları düzenleyen tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Geçici Madde 5- Başkanlığın bölge müdürlüklerinin kurulup faaliyete geçeceği tarihe kadar; 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri uygulanmaya devam olunur ve bu maddelere göre gelirler bölge müdürlükleri ile defterdarlık gelir birimleri faaliyetlerine devam eder. Bu Kanunla kurulan birimlere veya personele verilen görev ve hizmetler, daha önce bu görev ve hizmetleri yapmakta olan birimler veya personel tarafından yapılmaya devam edilir.
Geçici Madde 6- Gelirler bölge müdürlükleri ile defterdarlığa bağlı gelir birimlerinden bu Kanunla kurulan bölge müdürlüklerine devrolan personel, bölge müdürlükleri bütün fonksiyonlarıyla faaliyete geçene kadar 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddelerinde öngörülen görev, yetki ve sorumlulukları kullanırlar.
Geçici Madde 7- Başkanlığın çalışmaları ve uygulamaları ile yönetim sistemini on yıl süreyle stratejik plan ve hedefler açısından gözlemlemek ve istişari tavsiyelerde bulunmak üzere Bakanlık bünyesinde İzleme Komitesi kurulur. Komite Bakanın başkanlığında, bakanlık müsteşarı, gelir idaresi başkanı ve vergi konseyi başkanı; vergi uzmanlığı, makro ekonomi uzmanlığı, yönetim uzmanlığı, bilgi teknolojisi uzmanlığı, insan kaynakları uzmanlığı ve halkla ilişkiler uzmanlığı alanlarında en az onbeş yıl deneyime sahip kamu kesimi dışındaki kişiler arasından Bakan tarafından seçilen birer üye olmak üzere toplam dokuz üyeden oluşur. İzleme komitesinin üyelerinin görev süreleri ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir. İzleme Komitesinin sekreterya hizmetlerini Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı yürütür.
İzleme Komitesinin başkan ve üyelerinden; uhdesinde kamu görevi bulunmayanlara (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ve ayda iki toplantıyı geçmemek üzere, her toplantı günü için damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın Bakanlık bütçesinden huzur hakkı ödenir.
Yürürlük
Madde 33- Bu Kanun yayımını izleyen altıncı ayın sonunda yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 34- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Taslakta yer alan kadrolar ve gerekçeler için tıklayınız.