Türkiye'de et fiyatları uzun süredir tartışma konusu olmaya devam ediyor. Dünyaya göre et fiyatlarının pahalılığı tartışması sürerken, önemli olan alım gücü olunca Türkiye'deki gıda sepeti de konuya dahil oluyor.
Ülkelerin alım gücü ve fiyatlarına yönelik verilerin yer aldığı Numbeo'dan derlenen fiyatlarla Türkiye'nin alışveriş sepeti ve et fiyatlarında alım gücü karşılaştırmasında tablo net oldu.
Temel beslenme gereksinimlerine göre belirlenen alışveriş listesi şu ürünlerden oluşuyor:
- -Süt (Normal, 1 litre)
- -Taze Beyaz Ekmek (500 gram)
- -Beyaz Pirinç (1 kg)
- -Yumurta (12 adet, büyük boy)
- -Yerel Peynir (1 kg)
- -Tavuk Fileto (1 kg)
- -Dana But veya Eşdeğeri Kırmızı Et (1 kg)
- -Elma (1 kg)
- -Muz (1 kg)
- -Portakal (1 kg)
- -Domates (1 kg)
- -Patates (1 kg)
- -Soğan (1 kg)
- -Marul (1 adet)
Bu ürünlerin ülkelerdeki fiyatlarının dolar karşılığından tablo şu şekilde oluyor:
Alışveriş listesinin toplamına bakıldığında en pahalı ülke ABD oluyor. Onu İtalya, Almanya ve Yunanistan takip ediyor. Ancak pahalılıkla alım gücü ilişkisi aynı şekilde ilerlemiyor.
Asgari ücretin alım gücü
Ülkelerin asgari ücret düzeylerine bakıldığındaysa pahalılık algısı, alım gücüyle değişiyor. Bu alışveriş sepetinin ülkelerde uygulanan asgari ücretle kaç kez alınabildiğine bakıldığında da durum bu şekilde görünüyor:
Et fiyatları ayrışıyor
Tabloda et fiyatlarının çoğu ülkede en pahalı ürün olduğu dikkat çekerken, peynir de onu izliyor. Sadece et fiyatlarına bakıldığında tablo farklılaşıyor.
Asgari ücretlilerin et ürünlerine erişiminde alım gücü de tabloya şu şekilde yansıyor:
TÜİK'e göre et fiyatları nasıl değişti?
TÜİK'in enflasyon verilerinin detayında yer alan "harcama gruplarına göre" endeks sonuçlarına bakıldığında son 1 yılda enflasyon yüzde 30,89 olurken, gıda ana grubunda yüzde 28,31 görünüyor. Et, alt kalemine bakıldığında bu oran yüzde 30,15 olarak gerçekleşiyor.
TÜİK'in Nisan 2022'de son olarak açıkladığı fiyat verileri üzerinden endeksler oranlandığında, günümüzde dana eti kilosunun 508,6 TL olarak hesaplanıyor. (Nisan 2022'de 111,53 TL olan dana etinde 2025 Aralık verilerine göre artış yüzde 356 oranında oluyor.)