ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın 39. gününde 15 günlük ateşkes sağlandı.
ABD ile İran arasında son günlerde tırmanan askeri gerilim, son anda devreye giren diplomasi trafiğiyle geçici olarak durduruldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik sert açıklamaları ve olası saldırı beklentisi sonrası, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in girişimiyle taraflar 15 günlük ateşkes konusunda uzlaştı. Ancak Washington ve Tahran'dan gelen açıklamalar, anlaşmanın içeriğine ilişkin ciddi görüş ayrılıkları bulunduğunu gösterdi.
New York Times'ın İranlı Uluslararası Muhabiri Farnaz Fassihi'nin üç İranlı yetkiliye dayandırdığı habere göre; İran, arabulucu Pakistan'ın sunduğu iki haftalık ateşkes teklifine ilk başta mesafeliydi. Ancak Tahran'ın kararı, en önemli küresel müttefiki olan Çin'in son dakika müdahalesiyle değişti.
Çin yönetimi, İran'dan "esneklik göstermesini ve tansiyonu düşürmesini" talep etti. Kritik altyapı tesislerinin vurulmasıyla ortaya çıkacak ekonomik yıkım endişelerinin de artmasıyla birlikte, ateşkes kararı İran'ın yeni Dini Lideri Ayetullah Mücteba Hamaney tarafından resmen onaylandı.
Trump'ın sert açıklamaları sonrası kriz tırmandı
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik yaptığı açıklamada rejim değişikliği vurgusu yaparak tansiyonu yükseltti. Açıklamalarında İran yönetimini doğrudan hedef alan Trump, sürecin "tarihi bir dönüm noktası" olabileceğini ifade etti.
Bu çıkışın ardından Türkiye saatiyle 03.00'te İran'ın enerji altyapısına yönelik bir saldırı düzenlenebileceği beklentisi oluştu.
Pakistan'dan kritik arabuluculuk hamlesi
Saldırı ihtimalinin en yüksek olduğu saatlerde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif
devreye girerek taraflara çağrıda bulundu. Şerif;
- ABD'den askeri operasyonu ertelemesini,
- İran'dan Hürmüz Boğazı'nı açık tutmasını,
- Tüm taraflardan ateşkese gitmesini,
talep etti.
Bu girişim, kısa sürede diplomatik temasların hızlanmasına yol açtı.
ABD: "Şartlı ateşkes ve müzakere süreci"
Trump, Pakistan'ın teklifine olumlu yanıt vererek, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tamamen ve güvenli şekilde açması şartıyla saldırıların iki hafta süreyle askıya alınacağını duyurdu.
ABD tarafı ayrıca İran'dan iletilen 10 maddelik teklifin "müzakere için uygulanabilir bir temel" olduğunu açıkladı. Washington, uzun vadeli bir barış anlaşmasına yakın olunduğunu da vurguladı.
İSRAİL DE ATEŞKESİ KABUL ETTİ
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre İsrail de geçici ateşkesi kabul etti.
Beyaz Saray, ABD ve İran arasında 10 Nisan'da Pakistan'ın başkenti İslamabad'da
başlaması beklenen müzakereler hakkında açıklamada bulundu. Beyaz Saray Sözcüsü
Karoline Leavitt, "Yüz yüze görüşmeler konusunda müzakereler yürütülüyor,
ancak Başkan ya da Beyaz Saray tarafından açıklanana kadar hiçbir şey kesinleşmiş
sayılmaz" dedi.
Müzakerelere ABD tarafından Başkan Yardımcısı James David Vance, Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump'ın damadı Jared Kushner'ın katılması bekleniyor.
İran: "ABD şartlarımızı kabul etti"
Tahran yönetimi ise süreci farklı bir çerçevede değerlendirdi. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi tarafından yapılan açıklamada;
- ABD'nin saldırmazlığı kabul ettiği
- Hürmüz Boğazı üzerindeki İran kontrolünün sürdüğü
- Uranyum zenginleştirmenin kabul edildiği
- Yaptırımların kaldırılacağı
iddia edildi.
Açıklamada ayrıca müzakerelerin İslamabad'da yapılacağı ve en geç 15 gün içinde sürecin netleşeceği belirtildi.
Beyaz Saray'dan yalanlama: "Bu iddialar doğru değil"
ABD yönetimi ve Beyaz Saray, İran'ın açıkladığı 10 maddelik planın kabul edildiği yönündeki iddiaları reddetti. Washington, söz konusu metnin gerçeği yansıtmadığını ve resmi olarak kabul edilmediğini duyurdu.
Ateşkes kırılgan: Farklı anlatılar dikkat çekiyor
Tarafların açıklamaları incelendiğinde; ABD'nin süreci "müzakere aşamasında geçici ateşkes" olarak tanımladığı, İran'ın ise "sahada kazanılan zaferin kabulü" olarak sunduğu görülüyor.
Bu durum, ateşkesin henüz kalıcı bir anlaşmaya dönüşmediğini ve sürecin oldukça hassas ilerlediğini ortaya koyuyor.
PAKİSTAN BAŞBAKANI ŞERİF: ATEŞKES DERHAL BAŞLAYACAK
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, "İran ile ABD'nin müttefikleriyle birlikte,
Lübnan da dahil olmak üzere her cephede geçerliliği an itibariyle başlayan derhal
bir ateşkese vardıklarını duyurmaktan büyük memnuniyet duyuyorum" dedi.
Her iki ülkenin liderine ateşkese vardıkları için en derin şükranlarını sunduğunu ifade eden Şerif, "Tüm anlaşmazlıkları kesin biçimde çözüme kavuşturacak kapsamlı bir anlaşmaya varmak üzere her iki tarafın heyetlerini 10 Nisan 2026 Cuma günü İslamabad'a davet ediyorum" dedi.
Her iki tarafın da olağanüstü bir anlayış sergilediğini aktaran Şerif,"İslamabad Görüşmeleri'nin kalıcı bir barışın sağlanmasında başarıya ulaşmasını içtenlikle umuyor ve önümüzdeki günlerde daha fazla müjdeli haber paylaşmayı arzuluyoruz" dedi.