Türkiye'de tarımda maliyetlerin artması ve genç nüfusun üretimden uzaklaşmasıyla köye dönüşü teşvik edecek yeni modeller aranıyor. Bu modellerden birisi de TÜME Vakfı ve YÖK iş birliğiyle yürütülen model çiftlik projesi.
10 üniversitenin yer aldığı projede Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ), pilot uygulama merkezlerinden biri.
MAKÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Dalgar yapılan çalışma kapsamında, gençlere teknoloji destekli model çiftlikler kurulacağını, maaş verileceğini ve belirli bir sürenin sonunda bu çiftliklerin kendilerine devredileceğini söyledi.
Dalgar, "Hedef, Türkiye genelinde 40 bin çiftlik kurmak; 40 bin genci teknolojiyi kullanarak tarım ve hayvancılık yapan bir noktaya taşımak" dedi.
BEKARA 2, EVLİYE 3 ASGARİ ÜCRET
Tarımda asıl meselenin ürün fiyatı değil, maliyet ve verim olduğunu belirten Dalgar, "Gençleri eğiteceğiz, donatacağız, akredite edeceğiz. Sonra da 'Köyünden bir arazi göster, oraya senin çiftliğini kuralım, sana maaş verelim, ardından da bu çiftliği sana bırakalım' diyeceğiz.
Halihazırda Burdur'da ve bazı köylerde uygulamanın ilk örnekleri başladı. 'Ben bu işi yapacağım' diyen gençlerin köylerine çiftlikler kuruluyor" diye konuştu.
Üniversite bünyesinde halihazırda kullanılan sistemlere dikkat çeken Dalgar, "MAKÜ'deki model çiftliklerde yem itme robotu, gübre temizleme robotu, sağım robotu ve yem karma robotu kullanılıyor. Bunlar sistemlerin verimliliği doğrudan artırıyor.
Hayvan daha sık sağılıyor. Sadece buradan bile verim otomatikman yüzde 20-30 artıyor. Benim ortalama 25 litre süt aldığım çiftlikte, teknolojiyi bilen genç 45 litre alacak. O zaman sütün 20 lira ile 15 lira olması arasında çok da fark kalmıyor. Sorun fiyat değil, önemli olan sizin aldığınız verim" ifadelerini kullandı.
Projede sabit ve yüksek maliyetli yapılar yerine sökülebilir sistemler tercih edileceğini dile getiren Dalgar, "Sera ahır modeli dediğimiz, beton kullanılmadan prefabrik yapılıp sökülebilen sistemler olacak. Tarlayı öldürmeyeceğiz. Gerekirse sökülüp arazi eski haline dönebilecek" şeklinde konuştu.
100 DOLARA VERİMLİ EMBRİYO ÜRETİLECEK
Hayvancılıkta verim artışını hedefleyen en önemli çalışmalardan birinin embriyo üretimi olduğunu belirten MAKÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Dalgar, "Yurt dışından ithal edilen embriyolar 1.000 ila 3.000 dolar arasında değişiyor. Biz bunu 100 dolar gibi çok daha düşük maliyetle üretebiliriz.
Bu hem maliyeti düşürür hem de verimi artırır. Henüz seri üretim aşamasına gelmedik. Çalışmalar sürüyor. Tarımda en büyük gider kalemlerinden biri de yem. Türkiye'nin yıllık yaklaşık 4 milyar dolarlık soya ithalatı var. Bu maliyeti düşürmeden üretimde kalıcı bir iyileşme sağlamak mümkün değil. Alternatif yem bitkileri ve düşük maliyetli üretim modelleri üzerinde çalışmalar yürütüyoruz" dedi.