Kasım 2026'da BM İklim Değişikliği Zirvesi'ne (COP31) ev sahipliği yapacak olan Antalya'da, deniz ve kıyıları korumaya yönelik "Mavi Akdeniz İnisiyatifi" hayata geçirildi. İnisiyatif kapsamında sahillerde dumansız alan uygulaması başlatılırken Kemer Üç Adalar bölgesinde özel koruma alanı kurulması da gündemdeki projeler arasında yer alıyor.
Mavi Akdeniz İnisiyatifi nedir?
Antalya Valiliği koordinasyonunda başlatılan inisiyatif, şehrin denizlerini, kıyılarını ve su kaynaklarını korumayı amaçlayan kapsamlı bir çevre projesi olarak tanımlanıyor. Proje kapsamında deniz yüzeyi ve kıyı dip temizliği, akarsularda bariyer uygulaması, atık alım gemisi kapasitesinin artırılması, tarımsal ve kimyasal atıklarla mücadele, geri dönüşüm altyapısı ve depozito sistemi ile toplumsal farkındalık çalışmaları yer alıyor.
Vali Hulusi Şahin, COP31'in Kasım ayında Antalya'da gerçekleşeceğini hatırlatarak ev sahibi şehir olarak güçlü bir çevre duruşu sergilenmesi gerektiğini vurguladı.
Sahillerde dumansız alan uygulaması
İnisiyatifin proje koordinatörü Ebru Şahin, sahillerde dumansız alan uygulamasının hayata geçirileceğini açıkladı. Şahin, izmaritlerin deniz dibinde de yok olmadığını ve ekosisteme zarar verdiğini belirterek hem çevre korumasını hem de çocukların sigaraya maruz kalmamasını hedeflediklerini ifade etti.
Uygulama ilk aşamada Lara, Belek, Çamyuva ve Beach Park sahillerinde başlayacak. Söz konusu alanlarda sigara kabinleri de kurulması planlanıyor.
Kemer'de özel koruma alanı
Yoğun tekne trafiği ve insan baskısı nedeniyle deniz çayırlarının tahrip olduğu Kemer Üç Adalar bölgesinde özel bir koruma modeli üzerinde çalışıldığı belirtildi. Projenin tamamlanması halinde bölgenin Akdeniz için örnek bir koruma alanına dönüşmesi hedefleniyor.
Plastik tüketimini azaltmak için ise kent genelinde içme suyu istasyonları kurulmaya başlandı, depozito iade makineleri de yaygınlaştırılıyor.
Dünyada plajlarda sigara yasağı yaygınlaşıyor
Plajlarda sigara yasakları son yıllarda birçok ülkede yasal zemine oturdu.
Fransa, 1 Temmuz 2025 itibarıyla çocukların bulunduğu tüm açık alanlarda; parklar, plajlar, bahçeler, okul önleri ve spor alanlarında sigara içmeyi yasakladı. Düzenleme, Cumhurbaşkanı Macron'un 2032'ye kadar "tütünsüz nesil" hedefinin bir parçası olarak hayata geçirildi. Yasağı ihlal edenlere 90 ila 135 avro arasında para cezası uygulanıyor. Fransa, plaj sigara yasağını ülke genelinde uygulayan tek Avrupa ülkesi konumunda.
İspanya'da ise plajlar, bar ve restoran terasları, stadyumlar ve çocuk oyun alanlarını kapsayan kapsamlı bir tütün yasağı taslağı hazırlandı. Geleneksel sigaraların yanı sıra elektronik sigara ve nargileyi de kapsayacak olan düzenleme henüz parlamento onayını bekliyor.
Kanarya Adaları, Güney Fransa ve Sardinya'da plajlarda sigara yasağı çok daha önce yürürlüğe girmişti. Bu bölgelerde ihlaller için 30 ila 2.000 avro arasında para cezası uygulanıyor.
Avustralya'da ise uygulama kapsamlı bir nitelik taşıyor; plajlar, parklar ve toplu taşıma gibi kamuya açık alanların tamamında sigara içmek yasak.
Tütün yasasına da plaj maddesi
Sağlık Bakanlığı'nın hazırladığı tütün yasa taslağında da plajlar sigara kullanımının sınırlandırılacağı alanlar arasında yer alıyor. Taslakta 1 Ocak 2040'tan itibaren Türkiye'de tütün ürünleri satışının tamamen kaldırılması da öngörülüyor.