Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından 91 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'nın (PISA) 2025 sonuçları açıklandı.
15 yaş grubundaki öğrencilerin fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarındaki performanslarını değerlendiren araştırmaya Türkiye, 2003 yılından bu yana katılıyor.
PISA 2025 uygulaması Türkiye'de 14 Nisan-16 Mayıs 2025 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmaya 12 bölgeden 56 ilde bulunan 203 okuldan 7 bin 702 öğrenci katıldı.
Türkiye üç alanda da sıralamasını yükseltti
PISA 2025 sonuçlarına göre Türkiye, 2022 yılına kıyasla üç alanda da sıralamasını önemli ölçüde yükseltti.
| Alan | OECD ülkeleri arasında 2022 | OECD ülkeleri arasında 2025 | Değişim | Tüm ülkeler arasında 2022 | Tüm ülkeler arasında 2025 | Değişim |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Fen bilimleri | 29 | 14 | +15 | 34 | 19 | +15 |
| Okuma becerileri | 30 | 13 | +17 | 36 | 18 | +18 |
| Matematik | 32 | 23 | +9 | 39 | 28 | +11 |
Türkiye, fen bilimlerinde 2022'de 81 ülke arasında 34. sıradayken 2025'te 91 ülke arasında 19. sıraya yükseldi.
Okuma becerilerinde 36. sıradan 18. sıraya çıkan Türkiye, matematikte ise 39. sıradan 28. sıraya yükseldi.
Fen bilimlerinde Türkiye OECD ortalamasını geçti
PISA 2025'in ağırlıklı alanı fen bilimleri oldu. Türkiye'nin fen bilimleri puanı 2022'ye göre 18 puan artarak 494'e yükseldi.
PISA 2025'te OECD ülkeleri ortalaması 482, tüm ülkelerin ortalaması ise 443 puan olarak gerçekleşti. Türkiye, 494 puanla her iki ortalamanın da üzerinde yer aldı.
Türkiye ayrıca fen bilimlerinde üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranında da OECD ortalamasını geçti. Bu öğrencilerin oranı 2022'de yüzde 4 iken 2025'te yüzde 7,4'e yükseldi. OECD ortalaması ise yüzde 7,2 oldu.
Okuma becerilerinde 18 basamaklık yükseliş
Türkiye'nin okuma becerileri alanındaki puanı 2022'ye göre 16 puan artarak 472'ye çıktı.
PISA 2025'te OECD ortalaması 461, tüm ülkelerin ortalaması ise 420 puan oldu. Böylece Türkiye, okuma becerilerinde OECD ortalamasının 11 puan üzerine çıktı.
Türkiye, 2022'de tüm ülkeler arasında 36. sırada bulunurken 2025'te 18. sıraya yükseldi. OECD ülkeleri arasında ise 30. sıradan 13. sıraya çıktı.
Okuma becerilerinde üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı da yüzde 1,9'dan yüzde 4,2'ye yükseldi.
Matematikte OECD ortalaması yakalandı
Türkiye'nin matematik puanı 2022'ye kıyasla 9 puan artarak 462'ye yükseldi.
PISA 2025'te OECD matematik ortalaması 463 puan olurken Türkiye 462 puanla OECD ortalamasını yakaladı. Türkiye'nin puanı, tüm ülkelerin 429 puanlık ortalamasının ise 33 puan üzerinde gerçekleşti.
Türkiye, matematikte 2022'de tüm ülkeler arasında 39. sırada yer alırken 2025'te 28. sıraya yükseldi. OECD ülkeleri arasında ise 32. sıradan 23. sıraya çıktı.
Türkiye'nin uzun vadeli performansı da yükseldi
Türkiye'nin PISA'ya ilk katıldığı 2003 yılı ile 2025 sonuçları karşılaştırıldığında üç alanda da puanlarını artırdığı görüldü.
- Türkiye'nin puanı 2003-2025 döneminde:
- Fen bilimlerinde: 434'ten 494'e yükseldi.
- Okuma becerilerinde: 441'den 472'ye yükseldi.
- Matematikte: 423'ten 462'ye yükseldi.
Ülke sayısındaki artış nedeniyle uzun vadeli karşılaştırmalarda göreli sıralama dikkate alındığında Türkiye, üç alanda da konumunu yüzde 50'nin üzerinde iyileştirdi.
Türkiye üç alanda da performansını artıran tek OECD ülkesi oldu
PISA sonuçlarına göre Türkiye, son 10 yıllık dönemde fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında puanını artıran tek OECD üyesi ülke oldu.
Türkiye ayrıca 2022 sonuçlarına göre üç alanda da puanını en fazla artıran OECD ülkesi olarak öne çıktı.
Türkiye'de üç alanda hem asgari performans düzeyine ulaşan hem de üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranlarının da arttığı belirtildi. Her üç alanda üst ve asgari performans gösteren öğrencilerin oranının PISA tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştığı kaydedildi.
Öğrenme ortamlarında da iyileşme kaydedildi
PISA 2025 Türkiye Raporu'nda, Türkiye'deki fiziksel ve sosyal öğrenme ortamlarına ilişkin göstergelerdeki iyileşmenin OECD ortalamasından daha yüksek olduğu belirtildi.
Raporda ayrıca Türkiye'de eğitim personelinin yeterliliği ve niteliğindeki iyileşmenin de OECD ortalamasının üzerinde gerçekleştiği ifade edildi.
Bu sonuçların, Türkiye'nin eğitim sisteminde son yıllarda gerçekleştirilen çalışmaların öğrenci performanslarına ve öğrenme ortamlarına yansıdığını gösterdiği değerlendirildi.