2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "C. Sendika kurma hakkı" başlıklı 51'inci maddesinin birinci fıkrasına göre;
" Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir. Hiç kimse bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz."
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "sendika kurma" başlıklı 22'nci maddesine göre; Devlet memurları, Anayasada ve özel kanununda belirtilen hükümler uyarınca sendikalar ve üst kuruluşlar kurabilir ve bunlara üye olabilirler.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun "sendika üyeliğinin kazanılması" başlıklı 14'üncü maddesine göre;
" Sendikalara üye olmak serbesttir.
Kamu görevlileri çalıştıkları işyerinin girdiği hizmet kolunda kurulu bir sendikaya üye olabilirler.
Birden çok sendikaya üye olunamaz. Birden çok sendikaya üyelik halinde sonraki üyelikler geçersizdir.
Aynı tarihli birden fazla üyeliğe ilişkin bildirimler dikkate alınmaz ve bu husus kamu işvereni tarafından ilgiliye ve sendikalara yazılı olarak bildirilir."
Anayasa'nın A. Özel hayatın gizliliği" başlıklı 20'nci maddesinin üçüncü fıkrasına göre; Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu "özel nitelikli kişisel verilerin işlenme şartları" başlıklı 6'ncı maddesinin (1), (3) ve (4) numaralı fıkralarına göre;
" (1) Kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkümiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kişisel veridir.
(3) Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi yasaktır. Ancak bu verilerin işlenmesi;
a) İlgili kişinin açık rızasının olması,
b) Kanunlarda açıkça öngörülmesi,
c) Fiili imkansızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin, kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması,
ç) İlgili kişinin alenileştirdiği kişisel verilere ilişkin ve alenileştirme iradesine uygun olması,
d) Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olması,
e) Sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlarca, kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmetlerinin planlanması, yönetimi ve finansmanı amacıyla gerekli olması,
f) İstihdam, iş sağlığı ve güvenliği, sosyal güvenlik, sosyal hizmetler ve sosyal yardım alanlarındaki hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunlu olması,
g) Siyasi, felsefi, dini veya sendikal amaçlarla kurulan vakıf, dernek ve diğer kar amacı gütmeyen kuruluş ya da oluşumların, tabi oldukları mevzuata ve amaçlarına uygun olmak, faaliyet alanlarıyla sınırlı olmak ve üçüncü kişilere açıklanmamak kaydıyla; mevcut veya eski üyelerine ve mensuplarına veyahut bu kuruluş ve oluşumlarla düzenli olarak temasta olan kişilere yönelik olması,
Halinde mümkündür.
(4) Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde, ayrıca Kurul tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınması şarttır."
İşçiler için verilen bir yargı kararında (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2023/18563, K. 2024/287, T. 11.01.2024); işçinin sendika üyelik bilgisinin kişisel veriler arasında yer aldığını, yetki itirazı davasında işçilerin sendika üyelik durumlarının mahkemeye sunulmasının kişisel verilerin korunması kanuna aykırılık oluşturmayacağı hükme bağlanmıştır. Yine bu kararda; işçinin sendika üyelik bilgisinin 6698 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesinin birinci fıkrasında özel nitelikli kişisel veriler arasında yer aldığı, aynı hükmün ikinci fıkrası gereğince, kural olarak özel nitelikli kişisel verilerin, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesinin yasak olduğunu, bununla birlikte 6698 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince kanunlarda öngörülen hallerde ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın işlenebileceğinden, bu çerçevede değerlendirme yapmak gerektiği belirtilmiştir. Aynı dairenin bir başka kararında (E. 2026/2059, K. 2026/1989, T. 05.03.2026) İşyeri çalışanı işçilere ilişkin sendika üyelik bilgisi kayıtlarının dosyaya ibrazı 6698 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesine aykırılık teşkil etmeyeceği, aynı şekilde yargılamayı gerçekleştiren mahkemece de uyuşmazlığın çözümü amacıyla sendika üyeliklerine ilişkin kayıtların Bakanlıktan getirtilmesinin ve dosya içeriğine dahil edilmesinin 6698 sayılı Kanun'un 6. maddesine aykırılık teşkil etmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "kişisel verilerin kaydedilmesi" başlıklı 135'inci maddesine göre;
(1) Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Kişisel verinin, kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin olması durumunda birinci fıkra uyarınca verilecek ceza yarı oranında artırılır."
Yukarıda yer verilen mevzuat birlikte değerlendirildiğinde, kamu görevlilerinin sendika üyeliklerinin özel nitelikli kişisel veri olduğu açıktır. Sendika üyelik bilgisinin Mahkemeye sunulması 6698 sayılı Kanuna aykırılık oluşturmayacaktır. Bir iş yerinde insan kaynakları birimince çalışanların mali haklarının belirlenebilmesi için sendika üyeliği verisinin alınması ölçülü kabul edilecekken, aynı iş yerinin AR-GE birimince söz konusu verinin alınması ölçülü olarak kabul edilmeyecektir. Çalışana ait sendikalılık bilgisinin özlük dosyasında mevzuat gereği tutulması 6698 sayılı Kanun hükmüdür. Sendika üyeliğinin işleme şartı 6698 sayılı Kanun hükmü olup, sağlık ve cinsel hayat dışındaki kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir.