Elektronik sigara kullananların büyük bir bölümünün 18 yaş altında olduğunu söyleyen Sağlığa Evet Derneği Başkanı ve Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Elif Dağlı "Çocuklar arasında akciğer zarı patlaması sebebiyle acil servislere başvurularda gözle görülür bir artış var. Amerika ve İngiltere'de sağlık sisteminin başına dert olan bu durum ne yazık ki bizim de kapımıza geldi. Bazı vakalarda acil müdahale ve cerrahi tedavi gerektiren bu hastalığın en önemli sebebi elektronik sigaralar" dedi.
HER 5 GENÇTEN BİRİ DENEMİŞ
Elektronik sigaranın gençler arasındaki yaygınlığına ilişkin dikkat çekici veriler, Gazi Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanelerinde yürütülen araştırmadan geldi. Şubat-Nisan 2026 tarihleri arasında çocuk hastalıkları polikliniklerine başvuran 10-19 yaş arasındaki 488 ergenin incelendiği çalışma, gençlerin elektronik sigarayla erken yaşlarda tanıştığını ortaya koydu.
Araştırmaya katılanların yüzde 21,9'u hayatında en az bir kez elektronik sigara kullandığını, yüzde 12,5'i ise son 30 gün içinde kullandığını bildirdi. Katılımcıların yüzde 43,4'ünün evde sigara dumanına maruz kaldığı, yüzde 35,9'unun yakın arkadaşlarının elektronik sigara kullandığı belirlendi. Gençlerin yüzde 27'si ise sosyal medyada elektronik sigara içeriklerine veya reklamlarına maruz kaldığını belirtti.
'AKCİĞER ZARI PATLAMASI' ARTTI
Araştırmada yaş arttıkça elektronik sigaranın fiziksel açıdan zararsız olduğuna inanma ve ürünü sosyal kabul görmenin bir aracı olarak değerlendirme eğiliminin de arttığı saptandı. Elektronik sigaranın yol açabileceği sağlık sorunları arasında akut akciğer hasarı ve pnömotoraks (akciğer sönmesi) bulunduğunu aktaran Prof. Dr. Dağlı "Pnömotoraks, akciğer ile göğüs duvarı arasındaki boşlukta hava birikmesi sonucu akciğerin kısmen veya tamamen sönmesiyle ortaya çıkabiliyor. Bazı vakalarda acil müdahale ve cerrahi tedavi gerekebiliyor. Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri kesinlikle masum değildir" dedi.
GENÇLER NEDEN KULLANIYOR?
- Kolay ve gizli kullanım: Küçük ve taşınabilir olması ile kalıcı koku bırakmaması, fark edilmeden kullanılmasını kolaylaştırıyor.
- Cazip aromalar: Mango, çilek, nane ve şekerleme gibi tatlar çekiciliği artırıyor. Nitekim CDC'nin 2024 verilerine göre, e-Sigara kullanan ABD'li öğrencilerin yaklaşık %90'ı aromalı ürünleri tercih ediyor.
- Yanlış güvenlik algısı: Birçok genç, elektronik sigarayı geleneksel sigaraya kıyasla zararsız veya daha az zararlı sandığı için başlamaya yöneliyor.
- Akran baskısı: Arkadaş çevresinin etkisi ilk denemedeki en güçlü faktörlerden biri. ABD 2024 verileri de gençlerin en sık gösterdiği nedenlerden birinin arkadaş etkisi olduğunu doğruluyor.
NİKOTİN TUZU TEHLİKESİ
Elektronik sigaraların normal sigaradan daha riskli olduğuna işaret eden Prof. Dr. Dağlı "Duke Üniversitesinin yaptığı bir araştırmaya göre akciğere daha fazla nikotin çekebilmek için nikotin tuz haline getiriliyor. Bunu yaparken bazı asitler kullanılıyor. Normalde sigara dumanıyla akciğere çekebileceğiniz nikotin miktarı bellidir. Ama elektronik sigaralara konulan nikotin tuzu sayesinde 10 kat daha fazla nikotin alabilirsiniz. Bu hem daha çabuk ve daha fazla bağımlı hale getiriyor hem de daha fazla zarar veriyor. Elektronik sigara çocuk istismarıdır. Çocukların üzerinden bir sektörün yükselişidir" dedi.
ELEKTRONİK SİGARA LOBİSİ BOŞ DURMUYOR
Yeni tütün yasasına da değinen Prof. Dr. Dağlı, şu ana kadar yapılan açıklamalarda elektronik sigara konusuna ilişkin bir netlik olmadığına işaret ederek, yeni tütün düzenlemesinin elektronik sigaraların Türkiye'de serbestleştirilmesine zemin hazırlamak amacıyla kullanılabileceği endişesini dile getiriyor.
Elektronik sigaralara yönelik mevcut yasakların devam edeceğine ilişkin açık bir teminat bulunmadığını ifade eden Prof. Dr. Dağlı "Daha önce yabancı sigaraların Türkiye'ye girişinde vergi kaybı yaşandığı gerekçesiyle izin verildi. Tütün endüstrisi şu anda aynı lobiyi elektronik sigaralar için yapıyor. 'Nasıl olsa Türkiye'ye giriyor, o halde serbest olsun vergisi de alınsın' fikri yayılmaya çalışılıyor. Daha önce bunu yaşadık ve sigara kullanımı patladı. Aynı şey şimdi elektronik sigara için yaşanıyor" dedi.