ABD Başkanı Donald Trump'ın 9 Ekim'de Beyaz Saray Sözcüsü görevine atadığı Katie Zacharia'nın görevine 5 gün sonra son verildi. Amerikan basınında yer alan ve bir Beyaz Saray yetkilisine dayandırılan haberlere göre, 12 Ekim'de göreve başlayan Zacharia'nın bugün görevden alındığı bildirildi. Ayrılığın resmi gerekçesine ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.
Bazı haberlerde Zacharia'nın görevden alındığı, bazılarında ise görevinden ayrılma sürecine girdiği belirtildi. Beyaz Saray'daki ilk günlerinden itibaren mesleki geçmişi ve basın karşısındaki performansı nedeniyle eleştirilen Zacharia'nın görevden ayrılması, Trump yönetiminin iletişim kadrosunda yaşanan sorunları yeniden gündeme taşıdı. Eski Beyaz Saray Sözcüsü Caroline Leavitt'in yerine getirilen Zacharia'nın görevden alınmasına ilişkin haberler, Trump'ın kendisine görevini yeniden düşünmesini tavsiye ettiği açıklamasının ardından geldi.
Trump: "Ben onun yerinde olsam yeniden düşünürdüm"
Zacharia'nın görevden ayrılmasından kısa süre önce gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, yeni basın sözcüsünün medya tarafından haksız şekilde eleştirildiğini savundu. Zacharia'nın basın tarafından çok sert muameleye maruz bırakıldığını belirten Trump, kendisine bu görevi sürdürmek zorunda olmadığını söylediğini aktardı. Trump, "Katie'ye bence kendisine çok haksız davranıldığını söyledim. Basın ona çok sert davrandı. Ona bütün bunları yaşamak zorunda olmadığını söyledim. Ben onun yerinde olsam bu görevi yeniden düşünürdüm" ifadelerini kullandı.
Trump'ın açıklaması, Zacharia'nın görevden ayrılacağına ilişkin ilk güçlü işaret olarak değerlendirildi. Kısa süre sonra Amerikan basınında Zacharia'nın görevden alındığı yönünde haberler yayınlandı.
İlk basın toplantısı 15 dakikadan kısa sürdü
Zacharia'nın görevine ilişkin ilk büyük tartışma, 13 Ekim Salı günü Beyaz Saray'da düzenlediği ilk basın toplantısında yaşandı. Beyaz Saray'ın basın toplantısı salonunda gazetecilerin karşısına çıkan Zacharia, 15 dakikadan kısa süren toplantıda yalnızca üç gazetecinin sorusunu cevapladı. Toplantının büyük bölümünde hazırlanan açıklamaları okuyan Zacharia'nın sorular karşısındaki performansı ve toplantıyı kısa sürede sonlandırması eleştirilere neden oldu. Zacharia, daha sonra yaptığı açıklamada ilk toplantısına hazırlanmak için yeterli zaman bulamadığını belirterek, brifing belgelerinin kendisine çok geç ulaştırıldığını savundu. Zacharia, toplantıyı kısa tutmasının planlı olduğunu, Trump'ın da aynı gün gazetecilerin sorularını cevaplayacağını söyledi.
Avukatlık sınavını geçemediği ortaya çıktı
Zacharia hakkındaki en ciddi tartışma ise mesleki geçmişinin incelenmesiyle başladı. Trump, Zacharia'nın atamasını duyururken kendisini avukat olarak tanıttı. Zacharia da daha önceki televizyon programlarında ve kamuoyuna açık açıklamalarında avukatlık yaptığını ifade etti. Ancak yapılan incelemelerde Zacharia'nın ABD'nin herhangi bir eyaletinde avukatlık ruhsatına sahip olduğunu gösteren bir kayda ulaşılamadı. California eyaletindeki Pepperdine Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 2011 yılında mezun olan Zacharia'nın burada aynı yıl girdiği avukatlık sınavını geçemediği ortaya çıktı. Zacharia, dün verdiği röportajda sınavı geçemediğini doğrularken, daha sonra sınava yeniden girmediğini de kabul etti. Çin'e taşınma hazırlığı yaptığı dönemde sınav sonucunun kendisi için önem taşımadığını savunan Zacharia, hukuk diplomasına sahip olduğunu ve uluslararası ticari işlemler alanında çalıştığını belirtti.
Çin'de avukatlık yaptığı iddiası tartışmalara neden oldu
Zacharia'nın Çin'deki mesleki geçmişine ilişkin açıklamaları da dikkat çekti. Zacharia, 2011-2013 yılları arasında Pekin'deki "Zhong Lun" hukuk firmasında çalıştığını ve uluslararası ticari işlemler alanında faaliyet yürüttüğünü söyledi ancak Çin'de avukatlık yapabilmek için de mesleki yeterlilik şartları bulunuyor. Zacharia'nın Çin'de çalışması doğrulanabilir bir mesleki geçmiş oluştururken, bu durumun kendisine Çin hukukuna göre avukatlık yetkisi verdiğini gösteren bir kayıt ortaya konulamadı. Zacharia ise kendisini avukat olarak tanıtmasının yanlış olmadığını savunarak, hukuk diploması ve uluslararası hukuk alanındaki deneyiminin bu tanımı kullanmak için yeterli olduğunu ileri sürdü.
Zacharia hakkında California Eyalet Barosu'na şikayette bulunuldu
Mesleki yeterliliğine ilişkin tartışmaların büyümesi üzerine Zacharia hakkında California Eyalet Barosu'na şikayette bulunuldu. Şikayette, avukatlık ruhsatına sahip olmadığı halde kendisini avukat olarak tanıtmasının ve daha önce üstlendiği hukukla bağlantılı görevlerin eyalet yasalarına aykırılık oluşturup oluşturmadığının araştırılması istendi. Zacharia'nın daha önce Trump'ın Özel Temsilcisi Richard Grenell'in kurduğu "Fix California" (California'yı İyileştir) adlı kuruluşta hukuk müşaviri unvanıyla görev yapması da inceleme taleplerinde gündeme getirildi. Zacharia ise avukatlık ruhsatına sahip olduğunu iddia etmediğini, hukuk eğitimi nedeniyle hukuki değerlendirmeler yapabildiğini savundu.
"Çin nasıl bir sonraki büyük güç olabilir, daha düzgün tuvaletleri bile yok"
Zacharia'nın görevden ayrılmasından önce Çin hakkında yaptığı açıklamalar da dikkat çekti. Dün verdiği röportajda daha önce Çin'de yaşadığı döneme değinen Zacharia, ülkenin ABD'nin yerini alabilecek küresel bir güç olarak gösterilmesini küçümseyen ifadeler kullandı. 2016 yılında Çin'den döndüğünde ABD'nin küresel liderliğinin sona erdiği ve Çin'in yükselen süper güç olduğu yönünde değerlendirmeler yapıldığını anlatan Zacharia, "Çin nasıl dünyanın bir sonraki büyük gücü olabilir? Daha doğru düzgün tuvaletleri bile yok" dedi.
Çin'in altyapısını hedef alan bu sözler, Washington ile Pekin arasındaki ilişkilerin hassas olduğu bir dönemde uluslararası gündeme taşındı. Zacharia'nın daha önce Çin'de yaşamış ve ülkedeki büyük hukuk firmalarından birinde çalışmış olması da açıklamalarının neden olduğu tartışmaları büyüttü.
Trump'ın avukatlık gerçeğini sonradan öğrendiği iddia edildi
Zacharia'nın görevden ayrılmasının perde arkasına ilişkin haberlerde, Trump'ın yeni sözcüsünün avukatlık geçmişi hakkında yeterli bilgi sahibi olmadığı öne sürüldü. Trump'ın Zacharia'yı göreve atarken avukat olarak tanıttığı, ancak daha sonra avukatlık sınavını geçemediğini öğrenmesinin Beyaz Saray'da rahatsızlığa neden olduğu iddia edildi. Zacharia'nın ilk basın toplantısındaki performansının da Trump'ın beklentilerini karşılamadığı ileri sürüldü.
Öte yandan Zacharia'nın kısa görev süresinde Beyaz Saray'ın mevcut iletişim kadrosuyla çalışma biçimi konusunda anlaşmazlıklar yaşadığı, bazı çalışanların yeni sözcünün kendi ekibini oluşturmak istediği düşüncesiyle rahatsızlık duyduğu öne sürüldü. Zacharia ise kendisine yöneltilen bu iddiaları reddetti.
Çin'deki mevcut düzenlemeler kapsamında yabancı ülke vatandaşları, Çin'in ulusal hukuk mesleği yeterlilik sınavına giremiyor.