Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, asgari ücrete kadar olan ücretlerin vergi dışı bırakılmasıyla 2027'de çalışanların gelirine 1 trilyon 460 milyar lira katkı sağlanacağını açıkladı. Bu tutar, devletin asgari ücret vergi istisnası nedeniyle tahsil etmekten vazgeçeceği gelirin tahmini. 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nde ve gerekçesinde asgari ücret artışına ilişkin bir oran veya tutar bulunmuyor. Yeni asgari ücreti, Asgari Ücret Tespit Komisyonu belirleyecek.
Bütçedeki 1,46 trilyon lira nereden çıktı?
Rakam, Yılmaz'ın 16 Ekim 2026'daki 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Bağlama Töreni'nde yaptığı konuşmada yer aldı. Yılmaz, 2022'den bu yana asgari ücrete kadar olan ücretlerin vergi dışı bırakıldığını hatırlattı. Bu uygulamayla 2027'de 1 trilyon 460 milyar lira katkı sağlanacağını söyledi.
Yılmaz'a göre doğal gaz ve elektrik destekleri ile asgari ücret istisnası birlikte değerlendirildiğinde 2027'deki sosyal harcama tutarı 3 trilyon 406 milyar liraya ulaşıyor. Bu tutar bütçenin yüzde 12,5'ine karşılık geliyor.
Bütçe teklifinin "Vergi Harcamalarının Kanuni Dayanaklarına İlişkin Liste" bölümünde asgari ücret istisnası, Gelir Vergisi Kanunu'nun 23. maddesinin 18. bendi olarak yer alıyor. Teklifte kalem bazında tutar verilmiyor. Gelir Vergisi Kanunu'ndan kaynaklanan vergi harcamalarının toplamı 2027 için 2 trilyon 299,95 milyar lira olarak tahmin ediliyor.
Vergi istisnası tutarı asgari ücret zammını gösterir mi?
Teklife göre vergi harcamaları "vazgeçilen gelir" yöntemiyle tahmin ediliyor. Yani 1,46 trilyon lira, bütçeden çalışanlara ayrılan bir ödenek değil; istisna olmasaydı tahsil edilecek gelir vergisi ve damga vergisinin tahmini.
Bu tahmin, bütçe hazırlanırken varsayılan ücret düzeyine, istisnadan yararlanan çalışan sayısına ve gelir vergisi tarifesine göre değişiyor. Bu nedenle istisna tutarındaki artış ile asgari ücret artışı aynı oranda gerçekleşmiyor.
Basına yansıyan rakamlara göre istisna tutarı 2026 bütçesinde bir önceki yıla göre yüzde 34,75 artmıştı. Asgari ücret ise 2026'da yüzde 27 arttı. Bütçe gerekçesindeki tabloya göre brüt asgari ücret 2025'te 26.005,50 lira iken 2026'da 33.030 liraya çıktı.
Asgari ücret istisnasından kimler yararlanıyor?
Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/18. maddesine göre istisna, yalnızca asgari ücretle çalışanlara değil, tüm ücretlilere uygulanıyor. Her çalışanın ücretinin asgari ücrete karşılık gelen kısmı gelir vergisinden istisna tutuluyor. İstisnanın tutarı, brüt asgari ücretten işçi sigorta primi ve işsizlik sigortası primi düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanıyor.
Bütçe gerekçesine göre ücret gelirlerinin aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısmı damga vergisinden de istisna. Memurlar dahil tüm ücretliler bu istisnadan yararlanıyor. Bu nedenle 1,46 trilyon liralık tutar, yalnızca asgari ücretlilerin değil tüm ücretlilerin vergi istisnasının toplamını gösteriyor.
2026'da asgari ücret ne kadar?
Bütçe gerekçesindeki tabloya göre 2026'da brüt asgari ücret 33.030 lira. İşçi sigorta primi ve işsizlik sigortası primi düşüldükten sonra net asgari ücret 28.075,50 lira.
2026 için işverenlere asgari ücret desteği de uygulanıyor. Gerekçeye göre 7573 sayılı Kanun'la getirilen düzenlemeyle şartları sağlayan işyerlerinde, sigortalıların prim gün sayısının 42,33 lirayla çarpımı kadar tutar işverenin primlerinden düşülüyor. Bu tutar İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanıyor.
2027 asgari ücreti nasıl belirlenecek?
Asgari ücret, işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirleniyor. Komisyonun 2027 için yapacağı görüşmelerin takvimi henüz açıklanmadı.
Bütçe gerekçesinde yer alan Orta Vadeli Program'a göre yıllık enflasyonun 2026 sonunda yüzde 28,4'e, 2027 sonunda yüzde 21,0'a gerilemesi öngörülüyor. Bütçe belgelerinde 2027 asgari ücretine ilişkin bir varsayım ise açıklanmıyor.
Asgari ücret için dolaşımdaki yüzde 33,7 ve yüzde 25,95 gibi oranlar, istisna tutarlarındaki değişimden türetilen tahminler. Bu oranlar resmi bir belgeye veya açıklamaya dayanmıyor.