Yatırım fonlarına yönelik soruşturmanın ardından başlatılan olağanüstü tasfiye sürecinde ikinci ara ödemeler 12 Kasım itibarıyla hesaplara geçti. Ancak ödemelerin tamamlanmadığı, 84 bin 737 kişinin net yatırım tutarının (NYT) bir kısmını ya da tamamını henüz alamadığı ortaya çıktı. Bu yatırımcılar şimdi üçüncü ve "son taksit" olarak duyurulan ara ödemeyi bekliyor.
Cevdet Yılmaz: "Ara ödeme bitmedi"
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, dün gece TRT'de katıldığı canlı yayında sürecin bilançosunu paylaştı. Yılmaz'ın verdiği rakamlara göre:
Olağanüstü tasfiyedeki fonlara yapılan ara ödemelerin toplamı 92,9 milyar TL (nakit ve ayni toplamı).
Tüm tasfiyelerde 119 fonda 161 milyar TL ödeme yapıldı; bunun 16 milyar TL'si ayni olarak gerçekleşti.
371 bin 21 kişi net yatırım tutarını ya da portföy değerini aldı ve bu kişiler için ara ödemeler tamamlandı. Bu yatırımcılar bundan sonra nihai tasfiyeyi bekleyecek.
84 bin 737 kişinin ara ödemesi tamamlanmadı. Yılmaz, bu grubun bir kısmının önümüzdeki 1-2 hafta içinde son taksit olarak yeniden ödeme alacağını söyledi.
10 bin 771 kişi ise hiçbir ödeme almadı. Yılmaz bu grubu, net yatırım tutarı sıfır ya da eksi olanlar, çok az sayıda yatırımcısı bulunan kapalı fonlar ve "manipülasyon yapmış olanlar" şeklinde tanımladı.
Gönüllü iadelerin toplamı 33 milyar TL'yi aştı.
Yılmaz'ın tablosu, ara ödemenin bir defada değil üç dalga halinde yürüdüğünü ortaya koyuyor: ilk ara ödeme, 12 Kasım'da yapılan ikinci ödeme ve önümüzdeki iki hafta içinde yapılacağı söylenen son taksit.
1 milyon TL denildi, 250 bin TL yatırıldı
Yatırımcı tepkisinin merkezinde ise ödenen tutarların duyurulan üst sınırla örtüşmemesi var. Ara ödemelerin 1 milyon TL'ye kadar yapılacağı açıklanmış ve düzenleme Resmi Gazete'de yayımlanmıştı. Buna karşın 12 Kasım'daki ikinci dalgada, başta TLY olmak üzere birçok fonda yatırımcı hesaplarına 250 bin TL düzeyinde ödeme geçtiği, sosyal medyada yatırımcıların paylaştığı dekontlardan derlenen bilgilere göre tespit edildi.
Yani 1 milyon TL'lik tavan, çok sayıda yatırımcı için hala uzak bir rakam. Üst sınırın tamamına ulaşabilmek, Yılmaz'ın "son taksit" dediği üçüncü ödemeye bağlı görünüyor.
"Zamana yayma stratejisi yanlış"
Ekonomist İris Cibre, sürecin hızına ilişkin eleştirisini şu sözlerle dile getirdi:
"Ara ödemelerin, 1 milyon TL'ye kadar yapılacağının açıklanmasının ve Resmi Gazete'de yayınlanmasının ardından geçen 2 haftadan fazla sürenin ardından, hala 1 milyon TL'ler tamamlanmadı. Tüm tasfiye ise 6 ayda tamamlanacaktı. Fon krizinden beri 2 ay geçti bile ve daha 1 milyonlar tamamlanmadı. Zamana yayma stratejisi yanlış."
Cibre, çözüm olarak şeffaflığı işaret ediyor: "Fonlarda var olan varlıklar açıklanmalı, insanlar net durumunu anlamalı. Süreç çok yavaş ilerletiliyor."
Yatırımcının asıl talebi: varlık envanteri
Fonlara para yatıran yatırımcıların ortak talebi de bu noktada toplanıyor. Yatırımcılar, taksit taksit ilerleyen ödeme takviminden çok, fonların elinde fiilen ne kadar varlık bulunduğunun açıklanmasını istiyor. Çünkü ara ödemeler net yatırım tutarı üzerinden yapılıyor; nihai tasfiyede kimin ne kadar alabileceğini belirleyecek olan ise fonların mevcut varlık büyüklüğü.
Ara ödemesi tamamlanan 371 bin kişi için bile süreç bitmiş değil: onlar da nihai tasfiyeyi bekleyecek. Dolayısıyla "ne kadarını geri alacağım?" sorusunun cevabı, fon bazında varlık envanteri açıklanmadığı sürece belirsiz kalmaya devam ediyor.
Önümüzdeki iki hafta, hem 84 bin 737 kişinin bekleyişinin hem de sürecin hızına yönelik eleştirilerin sınavı olacak.