Hız mı, kalite mi? Ankara İstinaf ceza dairelerinde çarpıcı tablo

Adalet Bakanı Akın Gürlek'in 2025 yılı istatistiklerine ilişkin açıklamasının ardından gözler bölge adliye mahkemelerinin ayrıntılı performans verilerine çevrildi. Ankara BAM'ın faaliyet raporu, ceza yargısındaki gerçek tabloyu üç boyutuyla - iş yükü, karar kalitesi ve Yargıtay süreci - ortaya koyuyor.

Aşağıdaki ana değerlendirme öncesinde şu hususların bilinmesi gerekiyor:

2025 yılında 28 ceza dairesine toplam 93.367 yeni dosya geldi, 78.442 dosya karara bağlandı. Genel temizlenme oranı %84,01, reel çalışma oranı ise %60,14 olarak gerçekleşti. Ancak bu ortalamanın ardında daireden daireye derin farklılıklar var. Bir uçta neredeyse sıfır birikim ve %99 reel çalışma oranıyla çalışan daireler, diğer uçta birikimini bir türlü eritemeyen, verdiği kararların yüzde kırkı Yargıtay'da bozulan daireler.

Öte yandan Yargıtay'da 14.354 ceza dosyası sonuçlanmayı bekliyor. Bu rakam, hukuk dairelerindeki 9.396 dosyanın neredeyse iki katı. Ceza yargısında istinaf kararı çıkmış olmak, vatandaş açısından sürecin bitmesi anlamına çoğu zaman gelmiyor.

Zirvedekiler: Neredeyse Sıfır Birikim, Yüksek Kalite

24. Ceza Dairesi (Uyuşturucu Madde), 2025 yılının tartışmasız birincisi. Reel çalışma oranı %99,97 - yani elindeki her dosyayı neredeyse tam kapasite karara bağlamış. Devreden dosya yalnızca 3... Temizlenme oranı %100'ün üzerinde, iki yıl üst üste aynı performans. Bozma oranı ise yalnızca %8,1.

Ancak bir çelişki var: 1.528 dosya Yargıtay'da bekliyor. Bu yüksek rakam, dairenin kalitesini değil uyuşturucu davalarında sanıkların temyiz yoluna çok sık başvurduğunu yansıtıyor. Daire hem hızlı hem doğru çalışıyor; bekleme Yargıtay kapasitesinden kaynaklanıyor.

13. Ceza Dairesi (Hırsızlık/Yağma/Konut Dokunulmazlığı), reel çalışma oranı %98 ile ikinci sırada. 304 dosyalık minimal devreden yük ve %110 temizlenme oranıyla birikim fiilen sıfırlanmış. 1.487 dosya Yargıtay'da bekliyor; bu da mülkiyet suçlarında sanık ve müdahillerin temyize yoğun başvurduğunu gösteriyor.

14. ve 28. Ceza Daireleri de (her ikisi de Hırsızlık/Yağma), %86-94 bandındaki reel çalışma oranlarıyla güçlü performans sergiliyor. 28. Daire özellikle dikkat çekici: Geçen yıl yalnızca %62,13 olan temizlenme oranı bu yıl %109,45'e fırlamış. Bu sıçramanın ardında ne olduğu belgelenmeli, örnek olarak gösterilmeli...

Cinsel Suçlar ve Terör Daireleri: Kaliteli ve İstikrarlı

17. Ceza Dairesi (Cinsel Saldırı), hem reel çalışma oranı (%83,29) hem de kalite açısından öne çıkıyor. Temizlenme oranı %100'ün üzerinde, iki yıl üst üste istikrarlı. Bozma oranı %16,3 - cinsel suç davalarının duygusal ve delil yüklü yapısı düşünüldüğünde bu oran makul.

27. Ceza Dairesi de (Cinsel Saldırı) benzer bir profil çiziyor; %75 reel oran ve %95 temizlenme oranıyla dengeli. Ancak bozma oranı %38,7 ile 17. Daire'nin çok üzerinde. Aynı dava türünde iki daire arasındaki bu belirgin kalite farkı incelenmeli.

4. ve 22. Ceza Daireleri (Anayasal Suçlar/Terör), siyasi açıdan hassas davaları yürütüyor. 4. Daire'de 813, 22. Daire'de 820 dosya Yargıtay'da bekliyor. Terör davalarında temyiz başvurusu oranı yüksek; bu yapısal bir özellik. Bozma oranları %19-25 bandında - bu tür davaların hukuki karmaşıklığı gözetildiğinde değerlendirilmeli.

Taksirle Öldürme-Yaralama Davalarında Yargıtay görüş değiştirdi

Ceza yargısının en çarpıcı bozma tablolarını trafik ve taksir davaları çiziyor.

26. Ceza Dairesi (Taksirle Öldürme/Yaralama/Tazminat), bozma oranı %40,1 ile tüm ceza dairelerinin en yüksek değerinde. Her iki karardan biri Yargıtay'da bozuluyor. Reel çalışma oranı %57,48, 2.117 dosyalık devreden yük var. Ancak kararların Yargıtay'da bozulmasının ana nedeni, Anayasa Mahkemesinin hak ihlali kararına uygun olarak Yargıtay dairesinin görüş değiştirmesinden kaynaklanıyor. Özellikle cinsel suçlarda subuta giderken mahkemenin vicdani kanaatı çok önemli olduğundan aynı delillerin Yargıtay ve İstinaf dairesi tarafından farklı değerlendirilmesi söz konusu olabilmekte bozma bu nedenle oransal olarak fazla görünebilmektedir.

12. Ceza Dairesi (Taksirle Öldürme/Yaralama/Tazminat), bozma oranı %39,2 ile hemen arkasında. Trafik kazası ve taksir davalarında bilirkişi incelemesi, olay yeri tespiti ve kusur belirlemesindeki güçlükler hem istinaf hem Yargıtay aşamasında ciddi anlaşmazlıklara yol açıyor. Yine bu daire özelinde de, kararların Yargıtay'da bozulmasının ana nedeni, Anayasa Mahkemesinin hak ihlali kararına uygun olarak Yargıtay dairesinin görüş değiştirmesinden kaynaklanıyor. Özellikle cinsel suçlarda subuta giderken mahkemenin vicdani kanaatı çok önemli olduğundan aynı delillerin Yargıtay ve İstinaf dairesi tarafından farklı değerlendirilmesi söz konusu olabilmekte bozma bu nedenle oransal olarak fazla görünebilmektedir.

Bu iki dairenin Yargıtay'da bekleyen dosya sayısı görece düşük (168 ve 255) - yani Yargıtay bu davaları hızla sonuçlandırıyor.

Dolandırıcılık ve Sahtecilik Daireleri: Kalite Öne Çıkıyor, Birikim Sorun

Beş daire dolandırıcılık, sahtecilik ve vergi usul suçlarını paylaşıyor. Bu grupta kalite ve kapasite açısından çarpıcı farklılıklar var.

21. Ceza Dairesi, bu grubun öne çıkan ismi. Bozma oranı yalnızca %0,4 - tüm ceza dairelerinin en düşük değeri. 481 temyiz dosyasının 467'si onama veya düzelterek onama almış. Kararlarının kalitesi tartışmasız. Ancak 1.374 dosya Yargıtay'da bekliyor; bu, dolandırıcılık davalarında sanıkların temyize yoğun başvurduğunu gösteriyor.

10. Ceza Dairesi ise aynı grupta tam zıt bir tablo çiziyor. Bozma oranı %30,3 ile grubun en yükseği. Üstelik temizlenme oranı geçen yıl %101'den bu yıl %79'a gerilemiş; birikim yeniden büyümeye başlamış.

11, 19 ve 25. Ceza Daireleri de aynı dava türünde, benzer biçimde zorlanıyor. Sahtecilik ve dolandırıcılık davalarının 390-660 günlük uzun ortalama süreleri bu grubun yapısal handikabı.

Uyuşturucu Daireleri: Hız Farklı, Yargıtay Yükü Ortak

Üç daire uyuşturucu davalarını yürütüyor. 24. Daire'nin olağanüstü performansı yukarıda ele alındı. Diğer ikisi farklı bir tablo çiziyor.

3. Ceza Dairesi, reel çalışma oranı %61 ile orta düzeyde. Temizlenme oranı %84,91 - birikim artmaya devam ediyor. Bozma oranı %10,1 ile makul. Ama en çarpıcı rakam şu: 1.575 dosya Yargıtay'da bekliyor. Tüm ceza daireleri içinde en yüksek Yargıtay bekleme rakamı. Uyuşturucu davalarında Yargıtay'ın yükü son derece ağır.

18. Ceza Dairesi, bozma oranı %5,4 ile uyuşturucu daireleri içinde en kaliteli kararı veriyor. 500 dosya Yargıtay'da bekliyor. Reel oran %57,34 ile geliştirilebilir düzeyde.

6. Ceza Dairesi, göçmen kaçakçılığı, hakaret, nefret ve ayrımcılık ile kötü muamele gibi hem hukuki hem insani açıdan son derece ağır dava türlerini yürütüyor. 2025 yılında önceki yıllardan devreden 4.030 dosyayla birlikte toplam 8.655 dosyalık devasa bir iş yüküyle karşı karşıya kalan daire, tüm bu baskıya rağmen 4.719 karar üreterek temizlenme oranını yüzde 102'nin üzerinde tutmayı başardı. Dairenin asıl başarısı ise Yargıtay verilerinde gizli: Temyize taşınan kararların yüzde 83'ü onaylanırken bozma oranı yalnızca yüzde 3,4'te kaldı; bu oran, Ankara BAM ceza dairelerinin en iyi Yargıtay sicillerinden biri. Binlerce dosyanın gölgesinde çalışan 6. Ceza Dairesi, hız ve kaliteyi bir arada tutmasıyla 2025 yılının sessiz başarı hikayelerinden birini yazdı.

Öne Çıkan Daireler: 8 ve 9. Ceza Daireleri

8. Ceza Dairesi (İşkence/Hakkı Olmayan Yere Tecavüz/Genel Güvenlik), Yargıtay kalitesi açısından dikkat çekiyor. Sonuçlanan 13 temyiz dosyasının tamamı onama veya düzelterek onama almış - bozma sıfır. Örneklem küçük ama sonuç çarpıcı. Reel çalışma oranı %71,87 ile iyi düzeyde.

9. Ceza Dairesi (Adliyeye Karşı Suçlar/Özel Ceza Kanunları), temizlenme oranı tam %100. Reel çalışma oranı %71,41. Trend olumlu - geçen yıl %94'ten bu yıl %100'e çıkmış. Bozma oranı %20,8 ile izlenmeye değer; adliyeye karşı suçlarda Yargıtay standardının yüksekliği bu oranı açıklıyor olabilir.

Yük Altında Ezilen Daireler: 7, 16 ve 25. Ceza Daireleri

7. Ceza Dairesi (Kaçakçılık/Bankacılık Suçları), reel çalışma oranı %34,92 ile yeni kurulan daireler dışında ceza dairelerinin en düşük değerinde. 2.113 dosyalık devreden yük, gelen dosyayı aşıyor. Temizlenme oranı %73,65 ile geçen yıla göre gerileyen daire. Kaçakçılık davalarının 420-810 gün gibi uzun sürmesi yapısal nedenin başında geliyor.

16. Ceza Dairesi (Tehdit/Şantaj), 4.590 dosyalık devreden yükle boğuşuyor. Reel çalışma oranı %43,62 ile düşük. Tehdit davalarının 400-428 gün gibi uzun sürmesi ve yüksek gelen dosya sayısı (4.866) bu birikimin temel nedeni.

25. Ceza Dairesi (Sahtecilik/Dolandırıcılık), reel çalışma oranı %36,93. Temizlenme oranı geçen yıl %88'den bu yıl %65'e gerilemiş. 2.303 dosyalık devreden yük devam ediyor.

Kasten Öldürme Daireleri: Yavaş Ama Kaliteli

1. ve 2. Ceza Daireleri, kasten öldürme ve ağır yaralama davalarını yürütüyor. Bu dava türleri doğası gereği uzun ve karmaşık: Delil incelemesi, adli tıp raporları, tanık beyanları davaları ağırlaştırıyor.

1. Ceza Dairesi, bozma oranı %5,7 ile kasten öldürme daireleri arasında kaliteli karar veriyor. Onama oranı %86. Reel çalışma oranı %65. 216 dosya Yargıtay'da bekliyor.

2. Ceza Dairesi, temizlenme oranı %62 ile geçen yıla göre (79) belirgin gerileme yaşadı. Reel çalışma oranı %48,56 ile sınırda. Bozma oranı %11,7 - kararlar kaliteli. Sorun iş yükünü kaldıramamak.

Kasten öldürme davalarının ortalama 74-186 gün sürmesi, dava türünün ağırlığı gözetildiğinde aslında görece makul. Bu dairelerde asıl sorun performans değil, yeterli personel desteğinin sağlanması.

Yeni Kurulan Daireler: 29, 30, 31. Daireler

01 Eylül 2025'te faaliyete geçen 29, 30 ve 31. Ceza Daireleri, yıllık kıyaslama açısından analiz dışı tutulmalı. Ancak bu dairelerin açılmış olması, ceza iş yükündeki artışın kurumsal yanıtı olarak kayda değer.

Yalnızca dört aylık faaliyetle 29. Daire'de 1.191, 31. Daire'de 1.713 karar çıkmış olması, yeni dairelerin hızla tempoya girdiğini gösteriyor. Tam yıl verisiyle bu daireler 2026 analizinde değerlendirilebilir.

Bu haber, Ankara BAM Adalet Komisyonu Başkanlığı'nın resmi 2025 Yılı Faaliyet Raporu verileri esas alınarak hazırlanmıştır. 29, 30 ve 31. Ceza Daireleri 01.09.2025'te faaliyete geçtiğinden bu daireler karşılaştırmalı analizin dışında tutulmuştur.