Anayasa Mahkemesi, kamu görevlisine hakaret edilmesi durumunda uygulanan ağırlaştırılmış ceza ile bu suçun mağdurun şikayeti aranmaksızın resen soruşturulmasını öngören düzenlemelerin Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmetti. Karar, 4 Mayıs 2026 tarihli ve 33243 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.
Kamu Görevlisine Hakaret Davası Ne Hakkındaydı?
Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesi, görülmekte olduğu bir hakaret davasında iki kanun hükmünü Anayasa'ya aykırı bularak iptal talebiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. İtirazın konusunu iki ayrı düzenleme oluşturuyordu:
Birincisi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi: Bu hükme göre hakaret suçunun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi halinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
İkincisi, TCK'nın 131. maddesinin 1. fıkrasındaki "kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç" ibaresi: Bu düzenleme, hakaret suçunun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi halinde mağdurun şikayeti aranmaksızın soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesine imkan tanımaktadır.
İtiraz eden mahkeme; söz konusu kuralların ifade özgürlüğü üzerinde caydırıcı etki doğurduğunu, kamu görevlilerine diğer kişilere kıyasla orantısız koruma sağladığını, eşitlik ve adil yargılanma hakkını zedelediğini ileri sürmüştü.
Anayasa Mahkemesi Kamu Görevlisine Hakaret Konusunda Ne Dedi?
Anayasa Mahkemesi, Başkan Kadir Özkaya başkanlığında gerçekleştirilen inceleme sonucunda her iki düzenlemenin de Anayasa'ya aykırı olmadığına oyçokluğuyla karar vererek itirazları reddetti. Karar 25 Aralık 2025 tarihinde verildi.
Mahkeme, ağırlaştırılmış cezaya ilişkin kuralı değerlendirirken öncelikle kuralın şekli anlamda bir kanun hükmü olduğunu ve erişilebilirlik ile öngörülebilirlik bakımından kanunilik şartını taşıdığını saptadı. Suçun oluşması için kamu görevlisinin sırf sıfatından dolayı değil, görevinden dolayı hakaret edilmesi gerektiğine dikkat çeken Mahkeme, bu nedensellik bağının kuralla açıkça ortaya konulduğunu vurguladı.
İfade özgürlüğüyle çatışma iddiasına gelince Mahkeme, Anayasa'nın 26. maddesinin ifade özgürlüğüne milli güvenlik, kamu düzeni, başkalarının şöhret ve hakları gibi amaçlarla sınırlama getirilebileceğini öngördüğünü hatırlattı. Kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle hedef alınmasını cezai yaptırıma bağlamanın bu kişilerin şeref ve itibarını koruduğunu, kamu hizmetinin etkin ve verimli yürütülmesine katkı sunduğunu belirtti. Cezanın alt sınırının bir yıl olarak belirlenmesinin suç ile yaptırım arasındaki adil dengeyi bozmadığını, basamaklı ve seçenekli ceza sistemi ile istinaf ve temyiz yollarının kural kapsamında güvenceli bir uygulama ortamı sağladığını ifade etti.
Resen soruşturmaya ilişkin kuralı değerlendirirken Mahkeme; kamu görevlilerine yönelik hakaret suçunda yalnızca mağdurun değil kamunun da hukuki menfaatinin söz konusu olduğunu, bu durumun suçun doğrudan takibini meşru kıldığını vurguladı. Şikayet şartının kaldırılmasının kanun koyucunun suç politikasına ilişkin takdir yetkisi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğine, kuralın kamu yararı dışında bir amaca hizmet ettiğinin açıkça saptanamadığına hükmetti. Ayrıca kuralın tüm kamu görevlilerine eşit biçimde uygulanması nedeniyle kanun önünde eşitlik ilkesiyle de çelişmediğini tespit etti.
Karara Karşı Oy Kullanıldı
Karara Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan, üyeler Engin Yıldırım, Yusuf Şevki Hakyemez, Yıldız Seferinoğlu, Selahaddin Menteş ve Kenan Yaşar karşı oy kullandı. Azınlık görüşüne göre söz konusu düzenlemeler; kamu görevlilerine özel ve güçlendirilmiş bir ceza hukuku koruması tanıyarak ifade özgürlüğü üzerinde caydırıcı etki yaratmakta, Anayasa'nın 13. maddesindeki ölçülülük ilkesini ihlal etmekte ve demokratik toplum düzeninin gerekleriyle bağdaşmamaktadır. Muhalefet görüşünde ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadına da atıfta bulunularak kamu gücü kullanan kişilerin eleştiriye daha açık olması gerektiği, bu kişilere tanınan ayrıcalıklı ceza korumasının kamusal tartışma alanını daralttığı vurgulandı.
Kamu Görevlisine Hakaret suçuyla İlgili maddeler yürürlükte kalacak!
Karar, mevcut yasal düzenlemelerin yürürlükte kalmaya devam edeceği anlamına gelmektedir. Buna göre;
- Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret edilmesi halinde cezanın alt sınırı 1 yıl hapis olmaya devam edecek,
- Bu suçun soruşturulması ve kovuşturulması için mağdurun şikayeti aranmayacak, savcılık resen harekete geçebilecektir.
4 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan kararı görmek için tıklayın.