Soru : Özel sektörde geçen hizmetlerin Memuriyette kazanılmış hak olarak uygulanması.(7 yıl sigortalı ve 18 yıl öğretmen olarak çalıştım, 3 derece 3 kademeden emekli oldum. Şu an ek göstergem 2200.) Sigortalı geçen hizmetlerimden dolayı 1.dereceye çıkarıldım, fakat ek göstergem 2200 de kaldı. Konuyu gündeme alırsanız minnettar olurum.
Mevzuat ve Değerlendirmeler:
Genel olarak, kişilerin memurluk statüsüne girmeden önce işçilik, esnaflık gibi çalışma süreleri olanlar yoğunluktadır. Bazılarının özel veya kamu sektörü de olsa meslekleriyle ilgili geçmiş hizmetleri olduğu gibi, bazılarının da meslekleriyle ilgili olmayıp sadece çalışılmış hizmetleri olanlar da bulunmaktadır. Dolayısıyla kişiler bu sürelerinin de intibak işlemine tabi tutulmasını talep etmektedirler. Ziyaretçimizin durumundan hareketle intibak işlemlerinde hangi hizmetler nasıl uygulanmaktadır? konusunu değerlendirmekteyiz.
5434 sayılı Kanun kapsamında olan memurun emekli aylık ve ikramiyesinin hesaplanmasında esas alınan intibak işlemlerine yönelik olarak detaylı değerlendirmelerimiz için aşağıdaki adreslerimiz ziyaret edilebilir.
https://www.memurlar.net/haber/1146420/
https://www.memurlar.net/haber/677327/
https://www.memurlar.net/haber/791568/
https://www.memurlar.net/haber/1157205/
https://www.memurlar.net/haber/1153092/
https://www.memurlar.net/haber/1147680/
Belirttiğimiz adreslerimizde detaylı değerlendirdiğimiz bilgiler kapsamında özetle, özel veya kamu sektöründe işçi ve esnaf olarak geçen sürelerin Memuriyet intibak işleminde uygulanmasında kamu veya özel sigortalı süreler ile Bağ-Kurlu süreler, memurluk süreleri ile birleştirilip intibak işlemine, yani derece ve kademe işlemine tabi tutulur. Ancak intibak iki türlüdür. Birincisi memuriyet intibakında yani kazanılmış hak aylığında değerlendirme, ikincisi ise emeklilikte esas derece ve kademede değerlendirmedir.
Özel sektörde sigortalı geçen süreler ile Bağ-Kur da geçen süreler meslekleri ile ilgili olması şartıyla bu sürelerin belirli kısmı (12 yılı geçmemek üzere 3/4'ü, 2/3'ü gibi) Kazanılmış Hak Aylığında dikkate alınmakta, tamamı ise emekli keseneğine esas aylıklarında dikkate alınmaktadır.
Özetle özel veya resmi sigortalı, esnaflık gibi hizmetlerin Kazanılmış Hak Aylıklarında değerlendirilmesi için mutlaka kanunlarla açık olarak belirlenmiş olması gereklidir.
Memurların kamu veya özel sektör veya meslekleri ile ilgili geçen sürelerin kazanılmış hak aylığı intibak işlemlerinde değerlendirilmesini sağlayan hükümleri içeren yasal düzenlemeleri içeren maddeler kısaca şu şekildedir:
-657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ek geçici madde 2 hükmü;
-657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 36 ( C ) fıkrası hükümleri;
-657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek Geçici 58 inci maddesi hükümleri;
-2595 sayılı Kanunun Geçici 9 uncu maddesi;(Bu hüküm 657 sayılı Kanunda yer almaktadır)
-4046 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesi:
-Kendi özel kanunlarında yer alan hükümler uyarınca, sigortalı geçen süreleri, örnek; spor toto, kalkınma bankası, 4 (B) sözleşmeli çalışırken devlet memurluğuna geçenler vb. gibi.
-632 SKHK, 6495 SK, 7433 SK. kapsamında memurluk kadrosuna geçenler,
vb. gibi.
Ayrıca, kamuda geçen her işçilik süresi de kazanılmış hak aylık intibakı işleminde dikkate alınmaz, yukarıda da maddeleri belirttiğimiz gibi mutlaka yasal bir düzenlemenin olması gerekir.
Bağ-Kurlu süreler (meslekleri ile ilgili geçen sürelerin 12 yılı geçmemek üzere ¾ ü kazanılmış hak aylık intibakında değerlendirilir) memurların emekli keseneğine esas aylık derece ve kademelerinde uygulanır.
Ayrıca, özel kurs ve dershanelerde öğretmenlik ve yöneticilik yapmış olup da Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev yapanların bu sürelerinin 12 yılı geçmemek üzere 2/3'ü de kazanılmış hak aylık intibak işlemlerinde değerlendirilmektedir. Bu işlem, Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunun kararına göre yapılmaktadır. (20/10/1995 tarihli ve Esas No:1994/488, Karar No:1995/728)
Sonuç bağlamında, kanunlarla açık olarak belirlenmiş olanlar hariç kamu veya özel sektör işçilik, esnaflık süreleri memurun kazanılmış hak aylık intibak işlemini değiştirmez.
Bu sistemin de, kişilerin özel veya kamu sektöründe veya esnaf statüsünde çalışırken primlerinin ödenmesi, ayrıca memurluk esnasında da bu süreler dikkate alınarak SGK primlerinin hesaplanması, bu sürelerin tamamının çalışanın emeklilik hizmetine eklenmesi ve bu ekleme sonucu aylık tutarının belirlenmesinin bir karşılığı olarak primlerin ödemesinin yapılmasının amaçlandığı şeklinde değerlendirmekte mümkün olabilecektir.
Açıklamalarımız bağlamında sizin için söylenebilecek durum şöyledir:
Sizin 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu kapsamında olduğunuz ve bu kanun kapsamında emekli olduğunuzu anlamaktayız. Dolayısıyla memur emekliliğinde kadro derecesi, kazanılmış hak aylık derecesi ve emekli keseneğine esas aylık derecesi önemli olmaktadır. Sizin durumunuzdan da anladığımız gerek kadro derecenizin, gerekse de kazanılmış hak aylık derecenizin 1 inci dereceye ulaşmadığı ve sadece memurluk hizmetiniz sonucu 3. Derece 3. Kademe intibakına tekabül ettiğiniz anlaşılıyor. Bu durumda hizmetlerinize göre gerek Kurumunuzca gerekse SGK tarafından yapılan işlemlerin doğru olduğunu değerlendirmekteyiz.
Şayet, özel sektör sigortalı süreniz yukarıda da belirttiğimiz gibi özel kurs veya dershanede geçmiş ise intibak işleminizin doğruluğunu kontrol amacıyla SGK na müracaat etmenizi tavsiye edebiliriz. Değil ise yürürlükteki yasal hükümler gereği yapılacak bir işlemin olmayacağını belirtebiliriz.
Sizin de belirttiğiniz gibi, kamu veya özel sektörde geçen sürelerin kazanılmış hak aylık intibak işleminde değerlendirilmesi için mutlaka yasal bir düzenlemenin bulunması gerektiğini de söyleyebiliriz.