"Yeğitek Okul Sorumlusu Görevlendirme Esasları" başlıklı makalemizde;
"Sorun neden kaynaklanmaktadır?
Sorun Milli Eğitim Bakanlığı yetkililerinin bir resmi yazı, genelge kılavuz vb haber konumuzdaki gibi "YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esaslarını" hazırlar iken temel hukuk kuralları ile temel mevzuata uygunluk kontrolü yapmamalarından kaynaklanmaktadır. Genellikle ben yaptım oldu uygulaması yıllardır uygulana gelmektedir.
Çünkü; 439 sayılı Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri İle İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri İle Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanunla öğretmenlerin aylık karşılığı girecekleri ders saatleri sayısı ve ek ders karşılı alacakları ücretler düzenlenmiş ve Kanunun açıklaması olan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararla bu hususlar detaylandırılmıştır.
Bu iki genel mevzuat olan Kanunda ve açıklaması olan Ek Dersle İlgili Kararda yer almayan bir husus esaslarla düzenlenemez, değiştirilemez. Çünkü Kanunda değişiklik veya düzenleme yapma yeniden kanun çıkarma yetkisi TBMM'ne aittir. Ek Dersle İlgili Kararda ise Kanuna uygun olarak değişiklik veya düzenleme yapma yetkisi Cumhurbaşkanı ve Bakanlar kurulundadır.
Halbuki YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esaslarının 11. maddesindeki "... YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere, ayrıca asli görevi için öngörülen ek ders ücreti ödenmez." hükümlerinin hukuki bir dayanağı bulunmamakta ve genel mevzuat olan 439 sayılı Kanun ve açıklaması olan ek dersle ilgili kararın öğretmenlere ek ders ödenmesini düzenleyen hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.
YEĞİTEK, "öğretmenlere, ayrıca asli görevi için öngörülen ek ders ücreti ödenmez." uygulamasını normlar hiyerarşisinde kanunların ve Yönetmeliklerin altında olan, sadece kanunları ve yönetmelikleri açıklamak ve detaylandırmak için çıkardığı Kılavuzlar, Genelgeler, Resmi Yazılar, Esaslar ve Talimatlar ile uygulamaya sokamaz.
T.C. Anayasasının 124. maddesinde de belirtildiği gibi; bakanlıklar kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilmektedir. Normlar hiyerarşisinde Anayasa, yasaların ve yönetmeliklerin altında yer alan genelgelerin, esasların yasal düzenlemeleri genişletmek ve değiştirmek gibi bir işlevleri yoktur.
Norm hiyerarşisi içinde daha üst nitelikte norm olan Anayasa, yasalar ve yönetmeliklere uygunluğu zorunlu bulunan esasların, genelgelerin-yazıların üst normunda bulunmayan "öğretmenlere, ayrıca asli görevi için öngörülen ek ders ücreti ödenmez." uygulamasını, Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği, öğretmen atama ve yer değiştirme yönetmeliğini baypas yaparak protokolle uygulanır hale getiremez." demiştik.
Ardından "MEB YEĞİTEK merkezinde görevlendirilen öğretmenler aylık karşılığı derse giriyorlar mı?" başlıklı makalemizde "MEB YEĞİTEK merkezinde ve diğer genel müdürlükler ile başkanlıklarda Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine ilişkin Karar'ın 16'ncı maddesinin 2.fıkrası kapsamında haftada 18 saat ek ders ücreti ile görevlendirilen öğretmenler aylık karşılığı derse ve zorunlu ek derse giriyorlar mı? Girmiyorlarsa aynı maddeye göre görevlendirilen "YEĞİTEK Okul Sorumlusu" neden aylık karşılığı derse ve zorunlu ek derse girmek zorunda bırakılıyor?" diye sormuştuk.
Ardından "YEGİTEK Okul Sorumlusu tam zamanlı mı yoksa kısmi zamanlı mı görevlendirilebiliyor?" makalemizde "Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 30.09.2025 tarih ve 142429716 sayılı yazılarıyla YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esaslarının 11. maddesindeki "... YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere, ayrıca asli görevi için öngörülen ek ders ücreti ödenmez." hükümlerine göre YEGİTEK Okul Sorumlusunun ek ders ücreti alıp alamayacağını açıkladı. Peki YEGİTEK Okul Sorumlusu "tam zamanlı" mı? Yoksa "kısmi zamanlı" mı? Görevlendirilebiliyor. YEGİTEK nerede hata yapıyor? dosyamızda tüm sorulara cevap veriyor ve çözüm yollarını söylüyoruz." açıklamasında bulunmuştuk.
Akabinde "YEĞİTEK OKUL SORUMLUSU" OLARAK GÖREV YAPACAK SÜPERMEN ÖĞRETMEN ARAMAKTADIR" başlığı altında;
"YEĞİTEK Okul Sorumlusu" olarak görevlendirilen öğretmenlere hangi ücretler ödenmeyecektir?
Diyelim ki "YEĞİTEK Okul Sorumlusu" olarak geçici görevlendirilen öğretmen hem de okulunda 21 saat derse giriyor.
- 6 saat ek ders ücreti ödenmeyecektir.
- Öğrenci sosyal kişilik hizmetleri ( kulüp/rehberlik) ücreti ödenmeyecektir.
- Aylık ve ücret karşılığı okuttukları her 10 saat için ders dışı hazırlıktan alacağı (DDH) 2 saat ek ders ücreti ücreti ödenmeyecektir.
- İlgili mevzuatına göre nöbet tutmak zorunda olduğu için 3 saat nöbet ücreti ödenmeyecektir.
"YEĞİTEK Okul Sorumlusu" olarak görevlendirilen Öğretmenlere ödenmeyecek ek ders ücreti kalemlerini artırabiliriz.
Kısacası YEGİTEK "YEĞİTEK Okul Sorumlusu" olarak hem okuldaki öğretmenlik görevlerini "angarya" olarak yerine getirecek hem de "YEĞİTEK Okul Sorumlusu" olarak görev yapacak "Süpermen Öğretmen" aramaktadır." diyerek MEB Personel Genel Müdürlüğü'ne çağrıda bulunmuştuk;
"SORUNU MEB PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇÖZER" başlığı altında yapmış olduğumuz çağrıda;
"İlginçtir ki; MEB Personel Genel Müdürlüğü'de bu işe durun, yanlış yapıyorsunuz dememektedir.
YEGİTEK HARİCİ TÜM GENEL MÜDÜRLÜKLERDE GEÇİCİ GÖREVLENDİRİLEN ÖĞRETMENLERE DERS GÖREVİ VERİLMEMEKTEDİR
Aslında MEB Personel Genel Müdürlüğüne şu soruyu sormak gerekmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 16'ncı maddesinin 2. fıkrası kapsamında; İşyeri Sağlık Ve Güvenlik Birimi (İSGB) Koordinatör İş Güvenliği Uzmanı, İlçe İSG Büro Yöneticisi, İSG Bürosu İş Güvenliği Uzmanı, İş Güvenliği Uzmanı (İGU), Periyodik Kontrol Uzmanı (PKU), İlk Yardım Eğitim Merkezi (İYEM) Mesul Müdürü Ve İlk Yardım Eğitmeni, Milli Eğitim Bakanlığı Arama Kurtarma Birimi (MEB AKUB) Ekip Lideri, Okul Sağlığı Hizmetleri Sorumlusu, Enerji Yöneticisi olarak ilgili mevzuatı uyarınca İl ve İlçe İSG Birimlerinde tam zamanlı olarak geçici görevlendirilen öğretmenlere ilgili mevzuatı uyarında aylık ve zorunlu olarak ek ders görevi verilebilir mi?
BU SORUNUN CEVABI ELBETTE Kİ "VERİLEMEZ" OLACAKTIR." demiştik.
MEB PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NDEN BİR SES ÇIKMAYINCA KONUYA SON NOKTAYI DANIŞTAY KOYDU.
Danıştay İkinci Dairesinin Esas No: 2025/4362 ve 09/06/2026 tarihli Yürütmeyi Durdurma Kararında;
"III. DAVA KONUSU ESASLAR'IN 11. MADDESİ YÖNÜNDEN:
Dava konusu Esaslar'ın 11. maddesinde; "Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 16'ncı maddesinin ikinci fıkrası kapsamında ek ders ücretinden yararlandırılmak üzere YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere, ayrıca asli görevi için öngörülen ek ders ücreti ödenmez." hükmüne yer verilmiştir.
Hukukun temel ilkelerinden biri olan normlar hiyerarşisine göre, hukuk kuralları arasında astlık üstlük ilişkisi bulunmaktadır. Her norm, geçerliliğini kendisinden üstte yer alan hukuk kuralından almakta olup, alt normların üst normlara aykırı hükümler içermesi mümkün değildir. Bu nedenle, alt düzenleyici işlemlerle üst normlarda tanınan hakların daraltılması veya sınırlandırılması ya da üst normlarda öngörülmeyen yeni yükümlülüklerin getirilmesi hukuka uygunluk taşımamaktadır.
Dava konusu Esaslar"ın 11. maddesi ile YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere ödenecek ek ders ücretinin kapsam ve miktarı belirlenmekte; söz konusu öğretmenlerin, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar (Karar)'ın 16/2. Maddesi kapsamında ek ders ücretinden yararlandırılmaları halinde, asli görevleri için öngörülen ek ders ücretinin ödenmeyeceği hüküm altına alınmaktadır.
Karar'ın 16/2. maddesi; ilgili mevzuatı uyarınca verilen görevleri yapmak üzere Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında ya da diğer kurumlarda görevlendirilen yönetici ve öğretmenlerin, fiilen görev yapmak kaydıyla, göreve başladıkları tarihten itibaren haftada 18 saat ek ders görevi yapmış sayılacağını ve buna ilişkin ek ders ücretlerinin kadrolarının bulunduğu kurumca ödeneceğini, bu kapsamda ek ders ücretinden yararlanan personele ayrıca asli görevi için öngörülen ek ders ücretinin ödenmeyeceğini kurala bağlamakta olup; bu içeriğiyle, asli görevin fiilen yerine getirilmediği tam zamanlı geçici görevlendirmeler bakımından uygulanabilecek istisnai bir düzenleme niteliğindedir.
Buna karşılık, Esaslar'da yer alan düzenlemeler incelendiğinde, YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlerin, mevzuatı gereği yürütmek zorunda oldukları asli ders görevlerini tamamladıktan sonra kalan zamanda bu görevi yürüteceklerinin ifade edildiği görülmektedir. Dolayısıyla bu öğretmenler, bir yandan asli öğretmenlik görevlerini fiilen sürdürmekte, diğer yandan ise ilave bir idari ve teknik sorumluluk üstlenmektedir.
Yukarıda "İlgili Mevzuat" kısmında görüldüğü üzere, öğretmenlerin hak, ödev ve sorumlulukları ile ders yükümlülükleri, ek ders görevleri ve bunlara ilişkin ücretlendirme esasları; 657 sayılı Kanun, 439 sayılı Kanun, 7528 sayılı Kanun, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar başta olmak üzere üst hukuk normlarıyla ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Anılan düzenlemelerde, ek ders ücretine esas görevlerin kapsamı, bu görevlerin hangi usul ve esaslara göre verileceği, hangi görevlerin aylık karşılığı ders görevi kapsamında değerlendirileceği ve mükerrer ödeme yapılmamasına ilişkin ilkeler açıkça belirlenmiştir. Özellikle Karar'ın 16/2. maddesi, belirli görevlendirmeler bakımından istisnai bir düzenleme getirmekte olup, bunun dışında genel hükümlerin uygulanacağı açıktır.
Ek ders ücretinin kapsam ve esaslarının belirlenmesi, öğretmenlerin mali haklarını doğrudan etkileyen ve kamu harcamaları üzerinde sonuç doğuran bir konu olduğundan, bu alanda yapılacak düzenlemelerin ancak kanun veya kanuna dayanılarak çıkarılacak Cumhurbaşkanı kararı ya da yönetmelik düzeyindeki normatif işlemlerle gerçekleştirilmesi mümkündür. Mali hakları sınırlandıran veya yeni mali yükümlülükler doğuran düzenlemelerin alt düzenleyici işlemlerle yapılması hukuken mümkün değildir.
Esaslar'ın 11. maddesiyle getirilen düzenleme, öğretmenlerin YEĞİTEK Okul Sorumluluğu görevi karşılığında ek ders ücretine hak kazanıp kazanamayacaklarını, bu görevin hangi ders saati karşılığı değerlendirileceğini ve diğer ek ders haklarıyla ilişkisini yeniden tanımlamaktadır.
Bu yönüyle söz konusu düzenlemenin, üst hukuk normlarında yer almayan bir sınırlama getirdiği ve üst normların kapsamını daraltıcı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, dava konusu Esaslar'ın 11. maddesinde üst normlara ve hukuka uyarlık görülmemiştir."
V. DAVA KONUSU ESASLAR'IN 16. MADDESİNDE YER ALAN "...SÖZLEŞMELİ ÖĞRETMENLERE VE ADAY ÖĞRETMENLERE..." İBARESİ YÖNÜNDEN:
Esaslar'ın 16. maddesinde; "Ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmenlere, sözleşmeli öğretmenlere ve aday öğretmenlere YEĞİTEK Okul Sorumluluğu görevi verilmez." düzenlemesi yer almıştır.
7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, öğretmenin; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (A) ve (B) fıkraları kapsamında öğretmen kadro ve pozisyonlarında görev yapanlar ile bu Kanun'da münhasıran belirtilen hükümler bakımından özel öğretim kurumlarında 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında görev yapan öğretmenleri, bu kurumlarda öğretmenliğe atanma şartlarını taşıyan yöneticileri ve Bakanlık dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan öğretmenleri ifade ettiği belirtilmiştir. Aynı Kanun'un "Sözleşmeli öğretmenlikte istihdam" başlıklı 15. maddesinde de; Kanun'da öngörülen şartları taşımak kaydıyla 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edileceği, sözleşmeli öğretmenlikte istihdam ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususların da Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır.
16/01/2025 günlü, 32784 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince de, sözleşmeli personelin istihdamına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş; alanlarında görev yapan kadrolu öğretmenler için öngörülen görev ve sorumlulukları yerine getirmekle de yükümlü kılınmışlardır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi uyarınca istihdam edilen sözleşmeli öğretmenler, kural olarak aynı eğitim-öğretim hizmetini yürütmekte, aynı nitelik ve yeterlilik şartlarını taşımakta ve kadrolu öğretmenlerle aynı ders yükümlülüklerine tabi tutulmaktadır.
Anayasa'nın 10. maddesinde güvence altına alınan eşitlik ilkesi, aynı durumda bulunan kişilere farklı muamele yapılmasını, ancak objektif ve makul bir nedene dayandığı takdirde kabul etmektedir. Dava konusu düzenleme, sözleşmeli öğretmenleri bu göreve ilişkin olarak genel kuraldan ayrık tutmakta, ancak bu ayrımın objektif ve makul bir hukuki gerekçesini ortaya koymamaktadır.
Özellikle, YEĞİTEK Okul Sorumluluğuna ilişkin önceki yıllarda yapılan ve Fatih Projesi BT Rehberliği Görevi olarak adlandırılan görevlendirmelerde (örneğin, Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün 30/12/2015 günlü, 13507730 sayılı yazısıyla belirlenen esaslar ile yine bu görevin güncellenmesine yönelik 07/01/2025 günlü, 123717975 sayılı yazı ekindeki görevlendirme esaslarında) sözleşmeli öğretmenlere de bu görevin verildiği görülmektedir.
Sözleşmeli öğretmenlerin, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde asli eğitim-öğretim görevlerini yerine getirdikleri dikkate alındığında, gönüllülük esasına dayalı olarak görevlendirilmesi yapılan YEĞİTEK Okul Sorumluluğu görevinin bu öğretmenlere verilmemesi, eşitlik ilkesine ve hukuka aykırılık teşkil etmektedir.
Aday öğretmenler yönünden ise; aday öğretmenlik süreci, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'na dayanılarak hazırlanan ve 21/12/2024 günlü, 32759 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği hükümleri
uyarınca, adayların mesleki uyum, yetiştirme ve performans değerlendirmesine tabi tutulduğu geçici bir statüdür. Bu süreçte adaylığın temel amacı, mesleki yeterliliğin kazanılması ve değerlendirilmesidir.
İdari sorumluluk ve süreklilik arz eden YEĞİTEK Okul Sorumluluğu görevinin, adaylık sürecindeki öğretmenlere verilmemesi, adaylık sisteminin amacına, mevzuatın ruhuna ve kamu hizmetinin gereklerine uygun olduğundan, aday öğretmenler yönünden dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Yukarıda yer verildiği üzere dava konusu Esaslar'ın 11. maddesi ile 16. maddesinde yer alan "...sözleşmeli öğretmenlere..." ibaresinin, hukuka aykırılığının saptanmasına rağmen icrailiğinin devam etmesi, tüm işlem ve eylemlerinin hukuka uygun olduğu karinesine dayanan hukuk devleti ilkesine aykırı bir durum oluşturacak, ilgililer nezdinde güven zedelenmesine yol açacak ve dava sonunda verilmesi olası iptal kararına rağmen, işlemden önceki halin iadesi bakımından telafisi güç zarara neden olacaktır."
Açıklamasında bulunarak; "1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6352 sayılı Kanun ile değişik 27. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen koşulların birlikte gerçekleştiği anlaşıldığından; Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün 29/08/2025 günlü, 139292068 sayılı "YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirmesi" konulu yazısı ekindeki "YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esasları"nın dava konusu 11. maddesinin oyçokluğuyla, 16. maddesinde yer alan "...sözleşmeli öğretmenlere..." ibaresinin ise oybirliğiyle YÜRÜTÜLMESİNİN DURDURULMASINA," kararını vermiştir.
Danıştay İkinci Dairesinin Esas No: 2025/4362 ve 09/06/2026 tarihli Yürütmeyi Durdurma Kararını bilgisayarınıza indirmek için tıklayınız.
Ahmet KANDEMİR