Örnek Soru : 2023 yılında memurluğa başladım. Daha öncesinde özel sektörde
2009 yıllarında meslek lisesi sonrası çalışmalarım vardı ve bu sürelerin ¾ ü
intibak işleminde dikkate alındı. Dikkate alınan bu süreler emekli ikramiyesine
esas toplam hizmet içerisine dahil edilir mi?
Mevzuat ve Değerlendirmeler:
Birleşen/bütünleşen hizmetler ne demektir?
Kişilerin çalışma hayatları içerisinde farklı statülerde geçen hizmetleri de
bulunabilmektedir. Bu hizmetler, memurların hem emeklilik hizmet sürelerinin
toplamında, hem de intibak işlemlerinde dikkate alınır. Birleştirilen hizmet
kavramı da memurların emeklilik talebinde bulunduklarında emekli aylık ve emekli
ikramiyesi hesabında kullanılacak olan toplam hizmeti ifade eder, yani memurun
fiili olarak çalıştığı memurluk süresi, borçlandığı süreler (askerlik, yurtdışı,
ücretsiz izin vb. gibi), işçi veya esnaf statüsünde çalıştıkları süreler toplamı
üzerinden emeklilik işlemleri yapılır.
Hizmetlerin bütünleşmesinde 2008 yılı Ekim ayından sonra SGK primleri ödenecek
şekilde çalışmaya başlamış olanlar hakkında 5510 sayılı Kanun Madde 53 hükümleri
uygulanır.
İntibak işlemi nedir, nasıl uygulanır?
Memurluk hizmetine başlamadan önce işçilik, esnaflık gibi hizmet süreleri olan
memurların bu sürelerinin intibak işlemlerinde uygulanmasına ilişkin hükümler
bulunur. Memurun Kazanılmış hak aylık intibakında, yani ek göstergeyi kazanmayı
sağlayan intibak işlemlerinin uygulanmasına yönelik hükümler 657 sayılı Kanunda,
Emekli Keseneğine Esas Aylık intibakında uygulanmasına, yani ek göstergeyi kazanmasını
sağlamayan intibak işlemlerine ilişkin hüküm de 5434 sayılı Kanunda bulunmaktadır.
KADRO DERECESİ:
Memurun görev unvanı ile direkt bağlıdır. Memur için kadro derecesi 5, veri
hazırlama kontrol işletmeni için kadro derecesi 3, Teknisyen Yardımcısı için
kadro derecesi 5, Şef için kadro derecesi 3, Şube Müdürü ve üst unvanlar için
kadro derecesi 1 gibi.
Memurun kazanılmış hak aylığı veya emekli keseneğine esas aylık derecesi kadro
derecesinden daha düşük olsa bile kadro derecesi için öngörülen ek gösterge
rakamı uygulanır. Bu bakımdan kadro derecesinin önemi yüksektir.
(KHA) KAZANILMIŞ HAK AYLIK DERECE VE KADEME (657 SK. Madde 36):
Memurun tahsiline göre memurluk hizmeti, mesleği ile ilgili geçmiş olan işçilik,
esnaflık gibi hizmetleri (Teknik, Sağlık, Öğretmenlik, Avukatlık hizmet sınıfları)
ve yine kazanılmış hak aylık derecesinde değerlendirilmesi gereken diğer süreler
(askerlik, doğum nedeniyle ücretsiz izin süresi vb.) gibi memurun ek gösterge
almasını sağlayacak veya tahsiline göre yükselebilecek derece ve kademeyi belirtir.
(EKEA) EMEKLİ KESENEĞİNE ESAS AYLIK DERECE VE KADEME (5434 SK. Ek Md. 18):
Memurun, işçi, esnaf, memurluk hizmetlerinin tamamı ve kazanılmış hak aylığı
intibakında dikkate alınan süreler esas alınarak yine tahsiline göre yükselebileceği
derece ve kademeyi ifade eder. Ancak, bu şekilde ilerleyen derece ve kademenin
karşılığı olan ek gösterge uygulanmaz.
Özetle;
İşçi veya Esnaf olarak çalışılan süreler kazanılmış hak aylık (KHA) intibakında değerlendirilmez. Ancak, işçi veya esnaflık süresi meslekleri ile ilgili özel sektörde geçmiş ise belirli kısmı (12 yılı geçmemek üzere 3/4'ü veya 2/3'ü), resmi sektörde geçmişse tamamı memurların kazanılmış hak aylık intibakında değerlendirilir. Tamamı ise emekli keseneğine esas aylık (EKEA) intibakında değerlendirilir.
Çalışma hayatı içerisindeki SGK primleri tam olarak ödenmiş hizmetlerin toplamı da (işçi, esnaf, memur, borçlanılan süreler gibi) emekli aylığı bağlanmasında ve emekli aylık tutarının tespitinde dikkate alınır.
Emekli ikramiyesi ödenecek hizmetler konusu:
Memurların emekli ikramiyesi ödemesine ilişkin esaslar, 5434'e tabi memurlar
için 5434 sayılı Kanun Madde 89'da; 5510'a tabi memurlar için de 5434 sayılı
Kanun Ek Madde 82 hükmünde ayrıca belirtilmiştir.
Bu madde hükümlerine göre özetle;
Memurluk hizmet süreleri,
Kıdem tazminatına müstehak olunan ancak alınmayan süreler,
Her tam yıl olmak kaydıyla emeklilikte emekli ikramiyesi hizmet toplamında esas
alınır.
Ancak, özel sektörde geçen süreler, esnaf olarak geçen süreler emekli ikramiyesi
hesabında dikkate alınmaz.
Ayrıca, memurların daha önce çalıştıkları kamu işyerlerinden iş sonu tazminatı,
kıdem tazminatı vb. gibi bir ödeme almışlarsa, bu süreler memurların emekliliklerinde
ödenecek olan hizmet yıllarına dahil edilmez.
Sonuç bağlamında değerlendirmemiz:
Memurların intibak işlemleri ile emekli ikramiyesinde dikkate alınacak olan
hizmetler toplamı tamamıyla yürürlükte olan mevzuat gereği farklı işlemlere
tabi olunan durumlardır.
Dolayısıyla da, hizmetlerin bir kısmının kazanılmış hak aylık intibakında değerlendirilmesi
bu sürelerin emekli ikramiyesi ödenmesi sonucunu getirmemekte, sadece intibak
işlemiyle sınırlı olmaktadır.
Açıklamalarımız bağlamında sizin için söylenebilecek durum şöyledir:
Hizmetlerinizin birleştirilmesi 5510 sayılı Kanun Madde 53 hükmü gereği
yapılması gereken işlem olmaktadır. Hizmetlerin birleştirilmesi ve toplam hizmetleriniz
üzerinden emekli aylığı bağlanması işlemi olacaktır. Bu işlem emekli aylığınızı
belirleyici işlem olmaktadır.
Ancak, birleştirilen özel sektörde geçen hizmetlerinizin sizin mesleğinizle
ilgili geçen süre olduğunu anlamaktayız. Bu sürenin kazanılmış hak aylık intibakınızda
değerlendirilmiş olması tamamıyla 657 sayılı Kanun Madde 36 hükümleri gereği
olmaktadır. Bu işlemin yani özel sektörde geçen sürelerinizin de emekli ikramiyesi
toplam hizmet süresinde dikkate alınmasının mümkün olmayacağını söyleyebiliriz.
Konuları da içeren detaylı değerlendirmelerimiz için,
https://www.memurlar.net/haber/1063629/
https://www.memurlar.net/haber/845802/
https://www.memurlar.net/haber/1149027/
https://www.memurlar.net/haber/1121040/
https://www.memurlar.net/haber/1092646/
adreslerimiz ziyaret edilebilir.