Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 05.10.2026 tarih ve 171841230 sayılı yazısında aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir.
1. 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun "Tarifler" başlıklı 3'üncü maddesinin (e) bendinde: "Aile fertleri; memur ve hizmetlinin, harcırah verilmesini gerektiren olay sırasında evlilik bağıyla bağlı olduğu eşi ile bakmakla yükümlü olduğu usul ve füruu ve erkek ve kız kardeşleri" olarak tanımlanmıştır. Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 206'ncı maddesine göre, 25 yaşına kadar erkek çocuklar, 25 yaşını bitirdiği halde evlenmemiş kız çocukları ile çalışamayacak derecede malüllükleri resmi sağlık kurulu raporuyla tespit edilen kız ve erkek çocuklar, aile efradı olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, sürekli görev yolluğu ödenmesinde aile efradı olarak kabul edilmeyenlere (örn. 26 yaşındaki erkek çocuk) gündelik, yol ücreti ve yer değiştirme masrafı ödenmemesi gerekmektedir.
2. 6245 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesinde: "Harcırah, bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları üzerinden verilir. Gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan bu yolda hem muayyen, hem gayrimuayyen tarifeli taşıt işletilmekte ise harcırah hesabında muayyen tarifeli taşıt esas alınır. Bu yol ve taşıt, yolculukta geçen süreye göre memur veya hizmetli ile ailesi için ödenmesi gereken gündelik ve taşıt ücretleri toplamı dikkate alınarak memur veya hizmetlinin mensup bulunduğu dairece tespit olunur. Birinci fıkraya göre takip edilmesi gereken yolun dışında bir yoldan veya kullanılması gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının işin gereğine göre zorunlu olması halinde, bu yol ve taşıt aracına ilişkin masrafların kabulü merkezde ita amiri veya bu dununda olan amirlerin, taşrada memur veya hizmetlinin mensup olduğu kurumun ita amiri durumunda olan kimsenin veya mahallin en büyük askeri ve mülki amirinin önceden verilmiş yazılı bir emri bulunmasına bağlıdır." hükmü bulunmaktadır.
Buna göre, gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yolun dışında bir yoldan veya kullanılması gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının işin gereğine göre zorunlu olması halinde, bu yol ve taşıt aracına ilişkin giderlerin kabulü merkezde ita amiri veya bu dununda olan amirlerin, taşrada memur veya hizmetlinin mensup olduğu kurumun ita amiri durumunda olan kimsenin veya mahallin en büyük askeri ve mülki amirinin önceden verilmiş yazılı bir emri bulunmasına bağlıdır. Böyle bir yazılı emir (onay) olmadan yapılan yolculuklarda, ilgililere yapmış olduğu yol giderlerinin karşılığı olarak müstahak oldukları yola ilişkin taşıt ücreti ve yevmiyenin ödenmesi gerekmektedir.
3. 2007/1 sayılı Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Hakkında Genel Tebliğ uyarınca, harcırah bildirimlerinde gösterilmesi koşuluyla, köprü geçiş ücreti, otoyol ücreti gibi yolculuğun gerektirdiği bu nitelikteki giderlerin (vapur ücreti vb.) harcırah mevzuatı kapsamında ödenmesi mümkündür. Ancak, söz giderlere ait ödemelerin yapılabilmesi için, seyahatin resmi araçlarla yapılması gerekmekte olup seyahatin ilgili personelin özel aracı ile yapılması durumunda ise köprü geçiş ücreti, otoyol ücreti vb. yolculuğun gerektirdiği nitelikteki giderlerin ödenme imkanı bulunmamaktadır.
4. Mezkur Kanun'un "Yurt içinden yer değiştirme masrafı" başlıklı 45'inci maddesinde; "Yurt içinde yer değiştirme masrafı memur veya hizmetlinin:
a) Kendisi için yurtiçi gündeliğinin yirmi katı,
b) Harcıraha müstehak aile fertlerinin her biri için yurtiçi gündeliğinin on katı (Bu miktar yurtiçi gündeliğinin kırk katını aşamaz),
c) Her kilometre veya denizmili başına, yalnız kendisi için yurtiçi gündeliğinin yüzde beşi, olarak hesaplanır.
13, 15, 16 ve 17'nci maddelerde yazılı olup aile fertlerinin memur veya hizmetli ile birlikte olmaksızın başka bir mahalle gitmeleri veya bu mahalden dönüşleri dolayısıyla harcırah verilmesi kabul edilen hallerde, aile fertlerine verilecek yer değiştirme masrafı, bunlardan birisinin memur veya hizmetli olarak nazarı itibara alınması suretiyle hesaplanır.
Bu maddeye göre harcıraha müstehak memur veya hizmetlinin eski görev mahallinden yeni görev mahalline atanan memur veya hizmetli eşine (c) bendi uyarınca hesaplanacak miktarın yarısı ödenir." hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca, her ikisi de memur veya hizmetli olan eşler aynı yere naklen atanmış başka bir ifadeyle her iki eşin de eski ve yeni memuriyet mahallerinin aynı olması halinde (atamalarının farklı zamanlarda olup olmadığına bakılmaksızın) bunlardan birisine yer değiştirme masrafının değişken unsurunun tamamının, diğer eşe ise yarısının ödenmesi gerekmektedir.
Ancak,
a) Eşlerden sadece birisinin memuriyet mahallinin değişmesi,
b) Eşlerin farklı memuriyet mahallerinden aynı memuriyet mahalline atanmaları,
c) Eşlerin aynı memuriyet mahallinden farklı memuriyet mahalline atanmaları,
d) Eşlerin farklı memuriyet mahallinden farklı memuriyet mahalline atanmaları, durumunda harcıraha müstehak eşlerin her biri için yer değiştirme masrafının değişken unsurunun tam ödenmesi gerekmektedir.
Öte yandan farklı memuriyet mahallerinde görev yapan memur ve hizmetlinin evlenmeleri ve eşlerden birinin atamasının diğerinin yanına yapılması halinde Kanun'un 45'inci maddesinin (c) bendi uyarınca hesaplanacak miktarın tam olarak ödenmesi gerekmektedir.
İşte o yazı;
Ahmet KANDEMİR