Özel güvenlik kimlik kartının bitmesine bir yıldan yaklaşık bir hafta fazla süre kala yenileme eğitimine katılan görevlinin yeni kart süresinin sınav tarihine göre hesaplanmasını gerektiren açık bir mevzuat hükmü yok. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), 4 Kasım 2026 tarihli ve 2026/22980-S.26.31535 sayılı kararında bu sonuca ulaştı. 2026/16134 numaralı başvuruyu kabul eden Kurum, işlemin yeniden ele alınmasını ve mağduriyetin giderilmesini Emniyet Genel Müdürlüğüne tavsiye etti. Emniyet, karar üzerine yapacağı işlemi otuz gün içinde KDK'ya bildirmek zorunda.
Özel güvenlik kimlik kartı süresi neden kısa düzenlendi?
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında görev yapan başvuranın kimlik kartının geçerlilik süresi 18 Aralık 2026'da doluyordu. Görevli, süre dolmadan yenileme işlemini yaptırdı. Ancak teslim edilen yeni kartta bitiş tarihi 13 Aralık 2030 olarak yer aldı.
Başvuran, 1 Temmuz 2026'da KDK'ya başvurdu. Yeni kartın, mevcut kartın bitiş tarihinden itibaren beş yıl geçerli olması gerektiğini savundu. Kartın yaklaşık bir yıl eksik düzenlendiğini, işlem düzeltilmezse mesleki faaliyetlerinin ilerleyen süreçte olumsuz etkilenebileceğini belirtti.
Özel güvenlik kimlik kartı süresi Genelge'ye göre nasıl hesaplanıyor?
Emniyet Genel Müdürlüğü, 5188 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği'nde kart yenilemede süre hesabına ilişkin bir hüküm bulunmadığını bildirdi. Bu nedenle hesaplamanın 2023/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi'ne göre yapıldığını aktardı. Genelge'nin 13.1. maddesi üç ayrı durum öngörüyor:
İlk defa kart alanlar, (c) bendi: Süre, başarılı olunan sınav tarihine beş yıl eklenerek belirleniyor.
Kart süresi devam ederken eğitim alanlar, (ç) bendi: 11.4. maddenin (h) bendi çerçevesinde eğitim alıp sınava katılanlarda süre, mevcut kartın geçerlilik süresine beş yıl eklenerek belirleniyor.
Kart süresi dolmuş ve bu süreden önce eğitim almamış olanlar, (d) bendi: Süre, en son başarılı olunan yenileme sınavının tarihine beş yıl eklenerek belirleniyor.
Genelge'nin 11.4. maddesinin (h) bendi ise şöyle: "Kimlik kartı süresinin dolmasına bir yıl süre kalan özel güvenlik görevlileri ve yöneticiler yenileme eğitimlerine müracaat edebilir."
Emniyet, başvuranın bu süreden önce eğitim alıp sınava girdiğini, bu nedenle (ç) bendinden yararlanamayacağını savundu. İdareye göre kart süresinin son başarılı sınav tarihine beş yıl eklenerek hesaplanması gerekiyordu ve işlemde mevzuata aykırılık yoktu.
"Bir yıl kala" kuralı kart süresinin başlangıcını belirliyor mu?
KDK'ya göre (h) bendi, yenileme eğitimine en erken ne zaman başvurulabileceğini gösteren bir zamanlama kuralı. Kurum, bu hükmün tek başına yeni kartın süresinin hangi tarihten başlayacağını belirlemediğini değerlendirdi. Emniyetin de cevabında hükmün bu amaçla getirildiğini açıkça ifade ettiğine dikkat çekti.
Karara göre idare, bir hafta erken yapılan başvuruyu reddetmedi. Görevliyi eğitime aldı, sınavdaki başarısının ardından yeni kartını düzenledi. Eğitimin hukuken geçersiz olduğuna dair bir tespit de bulunmuyor. KDK, idarenin kabul ederek fiilen tolere ettiği bir haftalık farkın, görevli aleyhine bir sonuca dönüştürülebilmesi için mevzuatta açık bir karşılık bulunması gerektiğini vurguladı.
Emniyetin hesabı 13.1/d bendine neden uymadı?
KDK, (d) bendinin uygulanması için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerektiğini belirtti. Mevcut kartın süresi sona ermiş olmalı ve kişi bu süreden önce yenileme eğitimi almamış, sınava katılmamış olmalı. Başvuran ise kartının süresi devam ederken eğitime katıldı ve sınava girdi. Kurum, bu nedenle başvuranın durumunun süresini kaçıranlarla aynı hukuki durumda değerlendirilemeyeceği sonucuna vardı.
KDK'ya göre başvuranın (ç) bendinden yararlanamayacağı kabul edilse bile sonuç değişmiyor. Kararda bu durumun tek başına "yeni kimlik kartının geçerlilik süresinin son başarılı olunan sınav tarihine beş yıl eklenerek belirlenmesini sağlayan açık bir mevzuat hükmü bulunmadığı" ifade edildi.
Kurum, mevcut düzenlemelerde bir boşluk bulunduğuna da işaret etti. Karta bir yıldan fazla süre kala, ancak bu sürenin yalnızca bir hafta üzerinde eğitime katılanlar için hesaplama yöntemi açıkça ortaya konmuyor. KDK, bu durumun uygulamada farklı sonuçlara yol açabileceğini belirtti.
KDK, Emniyet Genel Müdürlüğüne ne tavsiye etti?
Kurum, başvuruyu kabul ederek işlemin "mevzuatın amacı ve başvuru süreci gözetilerek yeniden ele alınması ve başvuranın mağduriyetinin giderilmesi" için Emniyet Genel Müdürlüğüne tavsiyede bulundu. Kararda yeni kartın hangi tarihe kadar düzenleneceği belirtilmedi.
Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca imzasını taşıyan kararda, 6328 sayılı Kanun'un 20. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Emniyetin yapacağı işlemi otuz gün içinde KDK'ya bildirmesi gerektiği hatırlatıldı. İyi yönetim ilkeleri yönünden ise idarenin süresi içinde işlem yaptığı ve "makul sürede karar verme" ilkesine uygun davrandığı belirtildi.
Benzer durumdaki özel güvenlik görevlileri ne yapmalı?
Kartının süresi devam eden görevliler, Genelge'nin 11.4. maddesinin (h) bendi uyarınca kartın dolmasına bir yıl kala yenileme eğitimine başvurabiliyor. Bu kapsamda eğitim alıp sınava katılanların yeni kart süresi, (ç) bendine göre mevcut kartın süresine beş yıl eklenerek belirleniyor. Emniyet, kartın dolmasına azami bir yıl kala eğitim alınarak sınava katılınmasını şart olarak görüyor. Bu nedenle başvuru ve sınav tarihlerinin kartın bitiş tarihine göre kontrol edilmesi önem taşıyor.
KDK'nın tavsiyesi, bu başvurudaki somut işleme ilişkin. Karara göre tavsiye kararının idareye tebliğinden itibaren 30 gün içinde idare herhangi bir işlem yapmazsa, varsa dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam ediyor. Bu durumda görevli ve yetkili mahkemelerde yargı yolu açık.
KDK'nın Özel güvenlik görevlisi kimlik kartına dair kararı