Vodafone ve Türk Telekom'a 5G reklamından 3,9 milyon TL ceza

Reklam Kurulu'nun yanıltıcı 5G reklamları nedeniyle iki operatöre kestiği toplam 7 milyon 983 bin 304 liralık cezanın hangi şirketlere verildiği, Kurulun 373 sayılı basın bülteninde yer aldı. Ceza alan şirketler Vodafone Telekomünikasyon Anonim Şirketi ile Türk Telekom'un mobil operatörü TT Mobil İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi oldu. İki şirkete de ayrı ayrı 3 milyon 991 bin 652 lira idari para cezası ve reklamları durdurma cezası uygulandı. Her iki dosyanın ortak noktası, incelenen reklamların 5G hizmeti Türkiye'de ticari olarak kullanıma açılmadan önce yayımlanmış olması.

Vodafone'un "81 il 922 ilçe" reklamı neden ceza aldı

Vodafone'un televizyon, YouTube, Instagram ve TikTok'ta 10-20 Şubat 2026 tarihleri arasında yayımlanan reklamının başlığı "81 İl 922 İlçede İlle de Vodafone 5G" idi. Kısa versiyonu 14-20 Şubat 2026 tarihlerinde yayımlandı.

Kurul, reklamdaki "81 il, 922 ilçe" beyanının herhangi bir sınırlama yapılmaksızın kesin ve sayısal biçimde kullanıldığını belirledi. Bu kullanımın, 5G hizmetinin 1 Nisan 2026 itibarıyla bu yerlerin tamamında yaygın ve fiilen erişilebilir olacağı algısı yarattığı değerlendirildi.

Kararın kritik cümlesi şu tespit: altyapının hizmet sunumuna hazır bulunması ile hizmetin belirtilen coğrafyanın tamamında tüketici tarafından fiilen kullanılabilir olması birbirinden farklı durumlar. Kurul, reklamın ana mesajında "hazır olma" durumuna değil doğrudan "81 il, 922 ilçede Vodafone 5G" ifadesine yer verildiğini vurguladı.

"Dünyanın 1 numaralı 5G şebekesi" iddiası ispat sınırını aştı

Kurul, reklamdaki "Dünyanın 1 numaralı 5G şebekesi" ifadesini ayrı bir aykırılık olarak değerlendirdi. Gerekçe, iddianın hiçbir sınırlama içermeksizin kullanılması nedeniyle ortalama tüketici tarafından hız, kapsama alanı, kapasite, hizmet kalitesi ve kullanıcı deneyimini de kapsayan mutlak bir liderlik iddiası olarak algılanabilmesi.

Kararda, bir reklam iddiasının dayandığı verilerin doğru olmasının tek başına yeterli olmadığı, reklamın ana mesajı ile verinin kapsamının da birbiriyle uyumlu olması gerektiği belirtildi. Kurul, "5G hizmeti sunulan ülke sayısı" gibi belirli bir kriterdeki üstünlüğün kriter belirtilmeksizin genel bir liderlik iddiasına dönüştürülmesini "ispat edilen hususun kapsamını aşan reklam mesajı" olarak niteledi.

Reklamdaki "Çekicilik lafla değil global tecrübeyle olur" ve "Onlar giderken biz dönüyorduk" ifadeleri ise rakipleri kötüleme kapsamında görüldü. Kurul, sahnede çekici aracına da yer verilmesi nedeniyle ilk ifadenin başka bir operatörün yakın dönemdeki "Türkiye'nin çok çekici operatörü" temalı kampanyasını çağrıştırabileceğini, iki ifadenin birlikte rakiplerin sektörel tecrübe ve teknolojik yeterliliklerini küçümsediğini değerlendirdi.

Türk Telekom'un sahur reklamında 5G etiketleri

TT Mobil'in cezaya konu reklamı, "Sevdiklerimizden uzaklarda olsak da sahurlarımız bir arada" başlığıyla 18 Şubat-10 Mart 2026 tarihleri arasında televizyon, radyo ve dijital mecralarda yayımlandı. Kampanyanın konusu, Ramazan ayı boyunca, yani 19 Şubat-19 Mart 2026 tarihleri arasında, 00.00-06.00 saatlerinde geçerli 20 GB hediye internetti.

Kurul, bu tarihlerde 5G'nin Türkiye'de ticari olarak kullanıma açılmamış olmasına karşın reklamın genel kurgusunda 5G'ye ilişkin görsel ve işitsel unsurlara ve 5G etiketlerine belirgin biçimde yer verildiğini saptadı. Böylece halihazırda yararlanılabilen kampanya faydası ile henüz kullanıma açılmamış teknoloji arasında doğrudan bağlantı kurulabileceği sonucuna varıldı.

Reklamda 5G'nin 1 Nisan 2026'dan itibaren aktif olacağı belirtilmiş olsa da Kurul, bu açıklamanın reklamın genel kurgusunun oluşturduğu izlenimi ortadan kaldırmaya yeterli olmadığını kaydetti.

Reklamın sonundaki "Abone Başına En Yüksek 5G Kapasitesine Sahip Türk Telekom" ifadesi de açık ve karşılaştırmalı bir üstünlük iddiası sayıldı. Kurul, reklamda "5G kapasitesi" kavramının yalnızca tahsis edilen frekans miktarı ile abone sayısı arasındaki oranla sınırlı olduğuna dair yeterli açıklama bulunmadığını belirtti.

Şirketlerin savunmaları kabul görmedi

Vodafone savunmasında, "Dünyanın 1 numaralı 5G şebekesi" iddiasının markanın dünyada aktif olarak en fazla ülkede 5G sunan operatör olması verisine dayandığını bildirdi. Şirket, Vodafone markasının 22 ülkede 5G verdiğini, en yakın rakiplerinin Orange Group'ta 14, America Movil Group'ta 12 ülke olduğunu, bunun bağımsız araştırma kuruluşu Counterpoint tarafından doğrulandığını ve Reklam Özdenetim Kurulu'nun 18 Mart 2026 tarihli görüşünde aykırılık tespit edilmediğini aktardı.

Şirket ayrıca 81 il ve 922 ilçe merkezinde hizmete hazır olduğunu baz istasyonu bilgileriyle, Marmara Üniversitesi öğretim üyelerinin incelemesiyle ve Beşiktaş 19. Noterliği'nin tespit tutanağıyla belgelediğini belirtti. Kurul bu belgelerin teknik hazırlık durumunu ortaya koysa bile reklamın yarattığı daha kapsamlı algıyı doğrulamaya yetmediğini değerlendirdi.

TT Mobil ise kapasite iddiasının Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine dayandığını savundu. Şirketin beyanına göre TT Mobil, yüzde 29,6 abone payına karşılık 5G frekanslarının yüzde 35'ini elde etti. Şirket, Reklam Özdenetim Kurulu kararının ardından reklamı 6 Mart 2026'da revize ederek 5G unsurlarını kaldırdığını da bildirdi; bu, cezayı engellemedi.

Turkcell dosyası ertelendi

Aynı toplantıda Turkcell İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi'nin internet sitesindeki "Star + 40 GB" tarifesine ilişkin tanıtımlar da görüşüldü. Kurul, Reklam Kurulu İletişim Hizmetleri Sektörel İhtisas Komisyonu Başkanlığı'ndan görüş ve kanaat bildirimi istenmesi amacıyla bu dosyanın ertelenmesine karar verdi.

İletişim hizmetleri başlığı altındaki diğer kararlarda Vodafone'a taahhütlü tarifede fatura tutarının değişmesi nedeniyle 108 bin 370 lira, Türk Telekom mağazası önündeki "numara taşıyanlara özel" afişleri nedeniyle bir bayiye 86 bin 358 lira ceza verildi. Digiturk'ün işletmecisi Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon Anonim Şirketi ise aylık 90 liralık modem bedelini bildirmediği için durdurma cezası aldı.

Cezanın dayanağı ve 2026 mecra sınırları

Her iki karar da Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 7, 8, 9 ve 18'inci maddeleri ile 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61'inci maddesine aykırılıktan verildi. Para cezaları ise aynı Kanun'un 63 ve 77/12'nci maddelerine dayanıyor.

Ticaret Bakanlığı'nın açıkladığı 2026 yılı üst sınırlarına göre Reklam Kurulu, televizyon reklamlarında 31 milyon 808 bin 530 liraya, internet reklamlarında 8 milyon 635 bin 800 liraya, afiş ve açık hava ilanı gibi mecralarda 863 bin 580 liraya kadar idari para cezası uygulayabiliyor. Dolayısıyla operatörlere verilen 3 milyon 991 bin 652 liralık cezalar televizyon üst sınırının altında kaldı.

Durdurma kararına uymayıp yanıltıcı tanıtıma devam eden markalara para cezaları katlanarak yeniden uygulanabiliyor. Kurul kararlarına karşı idari yargıda iptal davası açılması da mümkün.

Toplantıdan 94 dosya çıktı

373 sayılı toplantıda toplam 94 dosya görüşüldü. Bu dosyalarda 24 idari para cezası verildi ve cezaların toplamı 14 milyon 55 bin 109 lirayı buldu. Kurul 78 dosyada reklamların durdurulmasına, 12 dosyada aykırılık bulunmadığına karar verdi, 4 dosyayı ise erteledi.