Memişoğlu, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Türkiye COP31 Başkanlığı, Tanzanya, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Temiz Yemek Pişirme İttifakı işbirliğinde gerçekleştirilen "Afrika'da Temiz Pişirme Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı"nda konuştu.
Türkiye'nin Afrika ile ilişkilerinde karşılıklı dayanışma ve ortak kalkınmayı esas aldığını belirten Memişoğlu, kıtanın sorunlarına Afrikalıların öncülüğünde çözümler üretilmesini desteklediklerini ifade etti.
Tanzanya ile dostluğun Türkiye-Afrika ilişkilerinde özel bir yere sahip olduğunu vurgulayan Memişoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2017'deki Tanzanya ziyaretinde Afrika ülkelerine yönelik, "Türk milletinin Afrika'ya olan ilgisi çıkara değil, gönül bağlarına dayanıyor." sözlerini hatırlattı.
Memişoğlu, Erdoğan'ın 31 Afrika ülkesine gerçekleştirdiği ziyaretlerin Türkiye'nin Afrika kıtasına ve kıtayla işbirliğine verdiği önemin somut göstergesi olduğunu kaydetti.
Sağlığın korunmasının ülkelerin ortak sorumluluğu olduğunu belirten Memişoğlu, geleneksel yemek pişirme yöntemlerinin özellikle kadın ve çocukların sağlığını tehdit ettiğine dikkati çekti.
Türkiye'nin sağlık alanındaki tecrübelerini paylaşmaya hazır olduğunu dile getiren Memişoğlu, şunları kaydetti:
"Türkiye'de Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 'Sağlıkta Türkiye Yüzyılı' diyerek koruyan, geliştiren ve üreten sağlık anlayışını hayata geçirdik. Bu anlayışla sağlık alanında kendi teknolojimizi geliştirmeyi, kendi ürünlerimizi üretmeyi ve tüm dünyaya katkı sunmayı hedeften öte bir sorumluluk olarak görüyoruz. Koruyucu sağlık alanında da birikimimizi paylaşmaya hazırız."
Temiz pişirme yöntemlerine erişimin artırılması için ortak hareket edilmesi gerektiğini vurgulayan Memişoğlu, "Gelin bilgimizi, imkanlarımızı ve sorumluluklarımızı bu hedef etrafında birleştirelim. Annelerin güvenle yemek hazırladığı, çocukların temiz hava soluduğu, her sofranın sağlıkla buluştuğu bir gelecek için birlikte çalışalım." ifadelerini kullandı.
- Tanzanya, temiz pişirmeye erişimi yüzde 80'e çıkarmayı hedefliyor
Tanzanya Cumhurbaşkanı Samia Suluhu Hassan da temiz yemek pişirme çözümlerinin sağlık, çevre ve toplumsal kalkınma açısından önem taşıdığını belirtti.
Paris'te 2024'te düzenlenen Temiz Yemek Pişirme Zirvesi'nden bu yana 22 Afrika ülkesinde yaklaşık 740 milyon dolarlık taahhüdün kullanıma sunulduğunu, 900 milyon dolarlık ilave finansman sözü verildiğini aktaran Hassan, toplam taahhüt miktarının 3,1 milyar dolara ulaştığını bildirdi.
Afrika'da yaklaşık 1 milyar kişinin temiz pişirme yöntemlerine erişemediğine dikkati çeken Hassan, bu durumun her yıl yaklaşık 850 bin kişinin erken ölümüne yol açtığını kaydetti.
Kadınların yakacak odun toplamak için zaman harcadığını ve yemek pişirirken zararlı dumana maruz kaldığını dile getiren Hassan, Tanzanya'nın 2024-2034 dönemini kapsayan ulusal stratejisiyle temiz pişirme çözümlerine erişimi yüzde 80'e çıkarmayı hedeflediğini söyledi.
- Temiz pişirme çözümleri için finansman ve işbirliği çağrısı
IEA Başkanı Fatih Birol da temiz yemek pişirme imkanlarına erişememeyi dünyadaki önemli eşitsizliklerden biri olarak nitelendirdi.
Dünya genelinde 2 milyar kişinin temiz pişirme imkanından yoksun olduğunu belirten Birol, Afrika'daki ailelerin beşte dördünün yemek hazırlamak için odun ve tarımsal atık gibi geleneksel yakıtları kullandığını ifade etti.
Bu yöntemlerin hava kirliliğinin yanı sıra ormansızlaşmaya ve sera gazı emisyonlarına da neden olduğunu aktaran Birol, geleneksel yemek pişirme faaliyetlerinden kaynaklanan yıllık emisyonun 1,2 gigaton olduğunu bildirdi.
IEA'nın bu alanda 25 yıldır çalışma yürüttüğüne dikkati çeken Birol, 2024'te Paris'te düzenlenen zirvede sağlanan finansman taahhütlerinin yaklaşık 740 milyon dolarlık bölümünün 28 Afrika ülkesindeki projelere aktarıldığını kaydetti.
Kenya, Nijerya, Tanzanya ve Senegal'de temiz pişirme sistemleri, yakıt altyapısı ve ocak dağıtımına yönelik projelerin desteklendiğini anlatan Birol, temiz pişirmeye erişimi artırmayı amaçlayan ikinci zirvenin 27-28 Ocak'ta Kenya'nın başkenti Nairobi'de düzenleneceğini bildirdi.