Buna ilişkin olarak istinaf mahkemesi ısrar kararını onadı.
İlk derece mahkemesi takdir hakkı kapsamında görevden alınmasında hukuka aykırılık yoktur.
İstinaf: Görevden alınmasını gerektirecek bir gerekçe idare tarafından sunulmamıştır
Daire başkanlığı kadrosunun hiyerarşik olarak altında olan kadrolarda uzun yıllar çalışarak kariyer ve liyakat ilkelerine uygun bir şekilde daire başkanlığı kadrosuna atanan davacının, sadece takdir yetkisinden bahsedilmek suretiyle daire başkanlığı görevinden alınarak genel idare hizmetleri sınıfı uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanıldığının somut olarak ortaya konulmamış olması nedeniyle hukuka uyarlık görülmemiştir.
Danıştay 2. Dairesi ise bu kararı bozmuş ama istinaf kararında ısrar etmiştir.
İDDK: İşleme ilişkin haklı bir sebep ortaya konulmamıştır
Davalı idare tarafından dava konusu işlemin tesis edilmesine yönelik haklı bir sebep ortaya konulmadığı gibi dava dosyasından işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği hususu da anlaşılamadığından, salt takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık görülmemiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No: 2024/1973
Karar No: 2025/1361
İSTEMİN KONUSU:
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...
sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:
Tarım ve Orman Bakanlığı ... Başkanlığında ... Daire Başkanı olarak görev davacının,
... Başkanlığı emrine genel idare hizmetleri sınıfı uzman kadrosuna atanmasına
ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun
kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine karar
verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:
... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Üst düzey kamu yöneticilerinin; kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük
planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri
gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini
belirleyen kişiler ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı
yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları, 657 sayılı Kanun'un 76. maddesiyle
atama yapma ve görevden alma konusunda ise idareye takdir yetkisi tanınmış olduğu
hususları göz önüne alındığında ve idarenin kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda
personelin görevini değiştirme konusunda yasalarla ve idare hukuku ilkelerine
dayalı olarak sahip olduğu takdir yetkisini dava konusu işlemin tesisi sırasında
kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif (öznel) nedenlerle kullandığına
dair dosyada herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığı anlaşıldığından, kadro
derecesi de korunmak suretiyle davacının daire başkanlığı görevinden alınarak,
ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak ... Başkanlığı emrine ... atanmasına
ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka
aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...
sayılı kararıyla;
Dava dosyasının incelenmesinden, 2000 yılında memur olarak göreve başlayan davacının,
2005 yılında veri hazırlama ve kontrol işletmeni, 2012 yılında işletme müdür
yardımcısı, 2016 yılında işletme müdürü, 2021 yılında ise ... Daire Başkanı
kadrosuna atandığı, dava konusu işlemle de daire başkanlığı görevinden alınarak
... Başkanlığı emrine genel idare hizmetleri sınıfı uzman kadrosuna atandığı,
bu işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı; davalı
idarece, daire başkanlığı görevini yürüten davacının, görevini yerine getiremediği
veya başarısız olduğuna, hizmetlerinden verim alınamadığına, hakkında açılmış
bir disiplin soruşturması bulunduğuna veya disiplin cezası verildiğine ilişkin
olarak dava dosyasına herhangi bir bilgi ve belge sunulamadığı, davalı idarenin
savunmasında dava konusu işlemin takdir hak ve yetkisi kullanılmak suretiyle
tesis edildiğinin belirtildiği; bu durumda, daire başkanlığı kadrosunun hiyerarşik
olarak altında olan kadrolarda uzun yıllar çalışarak kariyer ve liyakat ilkelerine
uygun bir şekilde daire başkanlığı kadrosuna atanan davacının, sadece takdir
yetkisinden bahsedilmek suretiyle daire başkanlığı görevinden alınarak genel
idare hizmetleri sınıfı uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde,
takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanıldığının
somut olarak ortaya konulmamış olması nedeniyle hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle,
davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme
kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının dava konusu
işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının davanın açıldığı
15/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine,
özlük haklarının davacıya iadesine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti:
Danıştay İkinci Dairesinin 25/04/2024 tarih ve E:2023/5858, K:2024/2329 sayılı
kararıyla;
Davacının geçmiş hizmetleri incelendiğinde; idarenin, davacıyı daire başkanlığı
kadrosuna 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinde ifadesini bulan
takdir yetkisi kapsamında atadığı görülmekte olup, davalı idarenin atama konusunda
sahip olduğu bu yetkinin davacıyı görevden alma konusunda da mevcut olduğunda
tereddüt bulunmadığı,
Bu bağlamda, dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden,
idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet
gereklerine aykırı kullandığına dair herhangi bir bilgi ve/veya belgenin bulunmadığı,
dava konusu işlemin, davacının geçmiş hizmetleri ve görevin niteliği göz önünde
bulundurularak, hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak
amacıyla, kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından,
dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararına
yönelik istinaf başvurusunun kabulüyle, kararın kaldırılarak dava konusu işlemin
iptali, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesi
yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki
isabet görülme gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin
... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti:
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...
sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun kabulü, ... İdare Mahkemesinin ... tarih
ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, davacının
dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının davanın
açıldığı 15/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya
ödenmesi, özlük haklarının davacıya iadesi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
Davalı idare tarafından; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesine
uyarınca atama konusunda idarenin sahip olduğu takdir yetkisi çerçevesinde tesis
edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu; benzer konularda açılan davalarda
idareleri lehine verilmiş emsal yargı kararları bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:
Davacı tarafından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ:
Temyiz isteminin reddi ile, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin
ısrar kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hakiminin açıklamaları
dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden
yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği
görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Tarım ve Orman Bakanlığı ... Başkanlığında ... Daire Başkanı olarak görev yapmakta
olan davacı, ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlem ile daire başkanlığı
görevinden alınarak ... Başkanlığı emrine genel idare hizmetleri sınıfı uzman
kadrosuna atanmıştır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Kanun'un 76. maddesinin 1. fıkrasında,
"Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık derceleriyle
memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde
daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler."
hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 76. maddesi ile memurların
naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olmakla birlikte,
idarenin diğer işlemleri gibi takdire dayalı idari işlemlerinin de 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, yetki, şekil, sebep, konu
ve maksat yönlerinden yargısal denetime tabi tutulacağı hususunda duraksama
bulunmamaktadır.
İdareye memurların naklen atanmaları konusunda takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının ortaya konulması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin sebep ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yerleşmiş yargı içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunmaktadır.
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca, bir idari işlem dava konusu edilmesi
halinde diğer unsurları yanında sebep unsuru yönünden de yargı merciince hukuka
uygunluk denetimine tabi tutulacak olup, sebep unsuru, idareyi işlem tesis etmeye
sevk eden maddi veya hukuki durumlardır. İdare hukukunda sebepsiz idari işlemin
olamayacağı, idarenin tüm işlemlerinin, idari faaliyetlerin nihai amacı olan
kamu yararını gerçekleştirmeye yönelen bir sebebe dayanması gerektiği, bu anlamda,
hakkında idari işlem tesis edilenlerce hukuka aykırılık iddialarının etkin bir
biçimde ileri sürülebilmesi ve yargı mercii tarafından idari işlemin hukuki
denetiminin gerçekleştirilebilmesi için idarece, tesis edilen işlemin maddi
ve hukuki sebeplerinin ortaya konulması ya da yargı yerince anlaşılabilir nitelikte
olması gerektiği açıktır.
Somut uyuşmazlıkta, 2000 yılında memur olarak göreve başlayan davacının, 2005
yılında veri hazırlama ve kontrol işletmeni, 2012 yılında Döner Sermaye İşletme
Müdürlüğünde işletme müdür yardımcısı, 2016 yılında Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde
işletme müdürü, 29/04/2021 tarihinde ise Tarım ve Orman Bakanlığı ... Başkanlığında
... Daire Başkanı kadrosuna atandığı, ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlem
ile de daire başkanlığı görevinden alınarak ... Başkanlığı emrine genel idare
hizmetleri sınıfı uzman kadrosuna atanması üzerine bakılan davanın açıldığı
anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davalı idare tarafından dava konusu işlemin tesis edilmesine yönelik haklı bir sebep ortaya konulmadığı gibi dava dosyasından işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği hususu da anlaşılamadığından, salt takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararına karşı davacının istinaf başvurusunun kabulü, idare mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının davanın açıldığı 15/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi, özlük haklarının davacıya iadesi yolundaki ısrar kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü,
... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının kaldırılması,
dava konusu işlemin iptali, davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı
özlük ve parasal haklarının davanın açıldığı 15/06/2022 tarihinden itibaren
işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi, özlük haklarının davacıya
iadesi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih
ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare
Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare
Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 19/06/2025 tarihinde esasta ve gerekçede oyçokluğu ile karar
verildi.
GEREKÇEDE KARŞI OY
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi
.... İdari Dava Dairesince verilen ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu,
dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek
nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile
ısrar kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, karara gerekçe yönünden katılmıyorum.
KARŞI OY
XX- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesi ile memurların naklen
atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin
ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması
ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava
konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini
gerektireceği yerleşmiş yargı içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, 2000 yılında memur olarak göreve başlayan davacının,
2005 yılında veri hazırlama ve kontrol işletmeni, 2012 yılında Döner Sermaye
İşletme Müdürlüğünde işletme müdür yardımcısı, 2016 yılında Döner Sermaye İşletme
Müdürlüğünde işletme müdürü, 29/04/2021 tarihinde ise Tarım ve Orman Bakanlığı
... Başkanlığında ... Daire Başkanı kadrosuna atandığı, ... tarih ve ... sayılı
dava konusu işlem ile de daire başkanlığı görevinden alınarak ... Başkanlığı
emrine genel idare hizmetleri sınıfı uzman kadrosuna atanması üzerine bakılan
davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi kapsamında, memurların naklen atanmaları
hususunda idareye, kazanılmış hak aylık derecelerine ve 68. maddedeki esaslara
uygun olmak şartı ile başkaca bir sınırlama olmaksızın takdir yetkisi tanındığı,
somut olayda idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı
ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair hukuken geçerli herhangi bir
bilgi belgenin de bulunmadığı ve davacının geçmiş hizmetleri dikkate alındığında;
daire başkanı olarak görev yapan davacının, kamu yararı ve hizmet gerekleri
gözetilerek ... Başkanlığına ... atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka
aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf
başvurusunun kabulü, ... İdare Mahkemesinin kararının kaldırılması, dava konusu
işlemin iptali, davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve
parasal haklarının davanın açıldığı 15/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek
yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi, özlük haklarının davacıya iadesi
yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:...,
K:... sayılı ısrar kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.