Orta Doğu'da gerilim tehlikeli bir eşiğe taşındı. ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nda kapsamlı bir askeri operasyon başlatacağını açıklamasının hemen ardından İran ordusu sert bir karşılık verdi: Bölgeye yaklaşması halinde ABD donanması hedef alınacak.
"Özgürlük Projesi" Pazartesi Başlıyor
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), "Özgürlük Projesi" adı verilen operasyonun pazartesi günü resmen başlayacağını duyurdu. Trump'ın talimatıyla hayata geçirilecek operasyon kapsamında İran'ın geçişini engellediği ticari gemilere askeri destek verilecek. CENTCOM'un açıkladığı detaylara göre operasyona savaş gemileri, askeri uçaklar ve 15 bin personel katılacak.
İran'dan Sert Yanıt
ABD'nin açıklamasının hemen ardından İran ordusu bölgeye yaklaşacak ABD donanmasını hedef alacağını ilan etti. İran'ın bu açıklaması, iki ülke arasındaki gerilimi doğrudan bir çatışma eşiğine taşıdı.
Dünyanın En Kritik Boğazı Çatışma Alanına Dönüşebilir
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde yirmisinin geçtiği Hürmüz Boğazı, olası bir çatışma durumunda küresel enerji piyasalarını derinden sarsabilecek stratejik bir konumda bulunuyor. Her iki tarafın da geri adım atmadığı bu süreçte körfezdeki savaş ihtimali her geçen saat artıyor.
NELER OLMUŞTU?
Devrim Muhafızları Ordusu, 4 Mart'ta Hürmüz Boğazı'nın "kontrolünü tamamen" ele geçirdiğini açıkladı. Duyuru, ABD ve İsrail'in İran'a karşı savaş başlatmasından günler sonra gerçekleşti. Tahran, kritik boğazın dünyaya açık ancak İran'ın düşmanlarına kapalı olduğunu belirtti.
İran, boğazda "gişe sistemi" oluşturduğunu duyurdu. Boğazdan geçmek isteyen gemilerin Çin yuanı cinsinden ücret ödemesi gerektiği kaydedildi
ABD ile İran 8 Nisan'da ateşkes konusunda anlaştı. Ancak Tahran yönetimi, İsrail'in Lübnan'a yönelik devam eden saldırılarını gerekçe göstererek boğazı kapalı tutma kararı aldı.
Pakistan'daki barış görüşmeleri 13 Nisan'da anlaşma sağlanamadan sona erdi. Görüşmelerin ardından ABD, kendi ablukasını uygulamaya koyarak İran limanlarını kullanan gemilerin hedef alınacağını bildirdi.
ABD ordusu, o tarihten bu yana Umman Körfezi'nde İran bağlantılı en az 49 ticari geminin rotasını değiştirdi. ABD ayrıca Hint Okyanusu'nda İran bağlantılı 2 petrol tankerine el koydu. İran misilleme olarak Hürmüz Boğazı'nı tüm gemilere kapattı ve 2 yabancı ticaret gemisini ele geçirdi.
Trump, 2 Mayıs'ta Hürmüz Boğazı'nda saldırıya uğrayan gemilere eşlik etmek üzere Özgürlük Projesi'nin başlatıldığını duyurdu.