.
Dünyanın en büyük devlet varlık fonu, Türkiye'de patlak veren yatırım fonu krizinde kendisini zarar gören taraf olarak konumlandırdı. Norges Bank Investment Management (NBIM) CEO Yardımcısı Trond Grande, fonun bu süreçte manipülasyonun tarafı değil, kurbanı olduğunu savundu. Fon, Türk hisselerindeki pozisyonlarını ve ülkedeki dış portföy yöneticilerini değerlendirmeye aldı.
Trond Grande Türkiye için ne dedi?
Bloomberg'in aktardığına göre Grande, gazetecilerle yaptığı telefon görüşmesinde Türkiye'deki yatırım fonu soruşturmalarına ilişkin soruları yanıtladı. Grande, asıl zarar görenlerin fiyatları yapay biçimde şişirilmiş hisselere yatırım yapan piyasa oyuncuları olduğunu vurguladı.
Fonun konumunu da net bir cümleyle özetleyen Grande, "Burada fail olmaktan çok mağdur durumundayız" dedi. NBIM yöneticisi, piyasalarda sorun çıktığında yatırımların yakından izlendiğini de hatırlattı.
Fon Türkiye'deki yatırımlarında neyi inceliyor?
Grande'nin açıklamasına göre değerlendirme iki başlıkta yürüyor. Birincisi fonun Türkiye'deki hisse senedi pozisyonları, ikincisi ise Türk hisselerini fon adına yöneten dış portföy yöneticileri.
İncelemenin kapsamı ve takvimi hakkında ayrıntı paylaşılmadı. Fon yönetimi, değerlendirme sonunda herhangi bir pozisyonun azaltılıp azaltılmayacağına ya da yönetici değişikliğine gidilip gidilmeyeceğine dair de bir açıklama yapmadı.
Türk hisselerinin yönetimiyle ilgili daha önce de değişiklik yaşanmıştı. NBIM, Türk sermaye piyasası düzenleyicisinin yöneticilerinden birine uygunsuz işlem nedeniyle ceza vermesinin ardından Türkiye'deki bir finans kuruluşuyla yollarını ayırmıştı. Fon, bunun ardından Türkiye'deki hisse yatırımlarını yönetmek üzere Neo Portföy Yönetimi'ni seçmişti.
Norveç Varlık Fonu'nun Türkiye'de ne kadar yatırımı var?
NBIM'in 30 Haziran 2026 tarihli son portföy bildirimine göre fonun Türk hisselerindeki toplam yatırımı 20,4 milyar Norveç kronu, yani yaklaşık 2,2 milyar dolar seviyesindeydi. Bu tarihten sonraki güncel değere ilişkin yeni bir rakam açıklanmadı.
Fonun Türkiye'deki ağırlığı son yıllarda hızla arttı. Anadolu Ajansının haberine göre fonun Türk şirketlerindeki yatırımı 2025 yılı sonunda 1,7 milyar doları aşarak Türkiye'deki en yüksek seviyesine çıkmıştı. 2024 sonunda bu tutar yaklaşık 1 milyar 573 milyon dolardı.
Soruşturmadaki şirketlerde fonun payı ne kadar?
Euronews Türkçenin 30 Eylül 2026'daki haberine göre NBIM'in internet sitesindeki 30 Haziran tarihli veriler, fonun Türkiye'de soruşturma altındaki 10 şirkette hisse sahibi olduğunu gösteriyordu. Bu şirketlerdeki yatırımın büyüklüğü yaklaşık 2 milyar Norveç kronu, Türk lirası karşılığıyla yaklaşık 10 milyar TL olarak hesaplanmıştı. Dolar karşılığı ise yaklaşık 208 milyon dolar.
Bloomberg'in son haberinde daha dikkat çekici bir ayrıntı da yer aldı. Buna göre fon, düzenleyici kurumların 2025 yılında manipülasyon tespit ettiği üç Türk şirketinin hisselerini bu tespitlerden sonra da portföyünde tutmaya devam etti.
Fonun Temmuz 2026'da, krizin merkezindeki kurumlardan biri olarak gösterilen Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ'nin düzenlediği bir halka arza katıldığı da aktarıldı. Fonun portföyünde Tera Yatırım (TERA) hisselerinin de bulunduğu resmi bildirimlerle ortaya çıkmıştı.
Fon krizi borsayı nasıl etkiledi?
Türkiye'de savcılıkların yürüttüğü soruşturmalarda, bazı yerli yatırım fonlarının işlem hacmi düşük şirketlerin hisselerini toplayarak fiyatlarını birkaç katına çıkardığı iddiaları inceleniyor. Piyasa manipülasyonu iddialarına ilişkin adli süreçler devam ediyor.
Soruşturmaların piyasaya etkisi sert oldu. Bloomberg'e göre Borsa İstanbul Tüm Hisseler Endeksi, Eylül 2026'dan bu yana değerinin yaklaşık üçte birini kaybetti. Bu kayıp, endeksteki şirketlere yatırım yapan yerli ve yabancı tüm yatırımcıları doğrudan etkiledi.
Grande'nin açıklaması, krizin yalnızca yurt içindeki küçük yatırımcıları değil, küresel ölçekte en büyük kurumsal yatırımcıları da etkilediğini gösterdi. NBIM'in vereceği karar, diğer yabancı kurumsal yatırımcıların Türkiye'ye bakışı açısından da yakından izleniyor.
Norveç Varlık Fonu nedir?
Norveç'in petrol ve doğal gaz gelirlerini gelecek kuşaklar için değerlendirmek amacıyla 1990'larda kurulan fon, yaklaşık 2,3 trilyon dolarlık varlığıyla dünyanın en büyük devlet varlık fonu konumunda. Fonu, Norveç Merkez Bankası bünyesindeki NBIM yönetiyor.
Fon, portföyündeki varlıkları yılda iki kez kamuoyuna açıklıyor. Kurum, iki raporlama dönemi arasındaki pozisyon değişiklikleri hakkında yorum yapmama politikası izliyor.