Anayasa Mahkemesi (AYM), 1 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2026/10 sayılı kararıyla, hayvancılık sektörünü yakından ilgilendiren önemli bir hukuksal boşluğa parmak bastı. Mahkeme, Hayvancılık Genel Müdürlüğü'nün laboratuvar denetimi ve ilaç saklama koşullarını belirleme yetkilerini düzenleyen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) hükümlerini anayasaya aykırı bularak iptal etti.
Laboratuvar Belgelendirme Yetkisi İptal Edildi
İptal davası, 136 milletvekili tarafından açılmıştı. Tartışma konusu olan (m) bendi, Hayvancılık Genel Müdürlüğü'ne hayvan sağlığı laboratuvarlarının belgelendirilmesi ve denetlenmesi konusunda esasları belirleme yetkisi veriyordu.
AYM, bu düzenlemenin Anayasa'nın 48. maddesinde güvence altına alınan "çalışma ve teşebbüs özgürlüğünü" sınırladığını tespit etti. Yüksek Mahkeme'ye göre, bu tür sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir; Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile bu alanda düzenleme yapılamaz.
"Kanunda Zaten Var Olan Konu Kararnameyle Düzenlenemez"
Mahkeme kararındaki bir diğer önemli vurgu ise mükerrer düzenleme yasağı oldu. AYM, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Kanunu'nun 33. maddesinde laboratuvar onay ve denetim süreçlerinin halihazırda düzenlendiğini hatırlattı. Anayasa'nın 104. maddesine göre, kanunda açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamayacağı ilkesinden hareketle ilgili madde iptal edildi.
Hayvan İlaçları ve Tedavi Edici Maddelerdeki Düzenleme de Düştü
Kararnamenin (o) bendi ile Genel Müdürlüğe verilen; hayvan sağlığında kullanılan koruyucu ve tedavi edici maddelerin imal, satış, taşıma ve muhafaza şartlarını belirleme yetkisi de iptalden nasibini aldı.
AYM, bu yetkinin de teşebbüs özgürlüğüne müdahale teşkil ettiğini ve 5996 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle zaten Bakanlığa benzer görevler verildiğini belirtti. Sonuç olarak, kanunun açıkça düzenlediği bir alanın CBK ile yeniden yapılandırılması hukuka aykırı bulundu.
Üye Ömer Çınar'dan "Bakanlık Teşkilat Yapısı" Şerhi
Karar oyçokluğu ile alınırken, Üye Ömer Çınar karşıoy kullandı. Çınar, Anayasa'nın 106. maddesinin bakanlıkların görev ve yetkilerinin CBK ile düzenlenmesine özel izin verdiğini, bu nedenle 104. maddedeki genel yasakların burada uygulanmaması gerektiğini savundu. Ancak bu görüş çoğunluk tarafından kabul görmedi