Sayıştay Başkanlığı'nın Giresun Güce Belediyesi hakkındaki 2025 yılı denetim raporu, itfaiye hizmeti için alınan bir taşıtın dört yıl sonra makam aracına dönüştürüldüğünü ortaya koydu. Araç, 8 Şubat 2021 tarihli ihaleyle itfaiye öncü aracı olarak satın alınmış; 5 Şubat 2025 tarihinde tadilat projesi yapılarak otomobile çevrilmişti. Sayıştay, 1.968 cc motor hacmine sahip ve yabancı menşeli olan taşıtın makam aracı olarak kullanılmasını mevzuata aykırı buldu.
İtfaiye aracı olduğu için ÖTV ödenmemiş
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listede, 87.03 tarife pozisyonundaki araçlardan itfaiye öncü araçları parantez içi hükümle Özel Tüketim Vergisi kapsamı dışında tutuluyor. Bu nedenle belediye, aracı 2021'de satın alırken ÖTV ödemedi.
Sayıştay raporuna göre, aracın 2025 yılında tadil edilerek otomobile çevrilmesi sonucunda alım sırasında ödenmeyen Özel Tüketim Vergisi ödendi. Yani vergi avantajıyla edinilen bir itfaiye aracı, dönüşümün ardından ÖTV'si tamamlanan bir otomobile dönüştü.
1.600 cc sınırı ve yabancı menşe yasağı
237 sayılı Taşıt Kanunu kapsamında çıkarılan Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Karar, kamu idarelerinin edinebileceği taşıtlara iki sınır koyuyor.
Birincisi menşe sınırı: Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde ve (2) sayılı cetvelde belirtilen makamlar, güvenlik önlemli zırhlı araçlar, koruma altına alınanlara tahsis edilenler ve yurt dışı teşkilatları hariç, hibe dahil hiçbir şekilde yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilemiyor. Karar, yerli muhteva oranı yüzde 50'nin altında kalan taşıtları yabancı menşeli sayıyor.
İkincisi hacim sınırı: Bu makam ve hizmetler dışında edinilecek binek veya station-wagon cinsi taşıtların silindir hacmi 1.600 cc'yi geçemiyor. Raporda, makam aracı olarak kullanılan taşıtın 1.968 cc ve yabancı menşeli olduğu kayıtlı.
Tasarruf Genelgesi'nde iki ayrı yasak var
17 Mayıs 2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin "Resmi Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması" bölümü, kamu kurum ve kuruluşlarının üç yıl süreyle her ne şekilde olursa olsun yeni taşıt edinmemesini öngörüyor. Genelge, savunma ve güvenlik hizmetleri için ihtiyaç duyulan taşıtlar ile ambulans ve itfaiye araçlarını acil ve zorunlu hallerde bu yasağın dışında tutuyor.
Aynı bölümde iki hüküm daha yer alıyor: ilgili mevzuatında belirtilen makam ve hizmetler hariç olmak üzere, hibe dahil hiçbir şekilde yabancı menşeli taşıt kullanılmayacak; 237 sayılı Kanun'un izin verdiği haller dışında hiçbir makama arazi binek gibi taşıtlar ile yabancı menşeli taşıt makam aracı olarak tahsis edilmeyecek.
Sayıştay, bu hükümler çerçevesinde itfaiye öncü aracı olarak edinilen taşıtın sonradan tadil edilerek makam aracı olarak kullanılmasının mevzuata aykırı olduğunu değerlendirdi.
Aynı raporda makam aracının yıkama faturası da bulgu oldu
Güce Belediyesi raporunda yer alan 11 bulgudan biri de Tasarruf Tedbirleri Genelgesi'ne aykırı uygulamalarla ilgili. Sayıştay, belediye başkanı makam aracı ile cenaze aracı, çöp kamyonları, kamyonetler ve iş makinelerinin yıkanması ve yağlanması için yıl boyunca düzenli biçimde doğrudan temin yöntemiyle piyasadan hizmet alındığını tespit etti.
Raporda, belediyenin teşkilat büyüklüğü ve sahip olduğu taşınmazlar dikkate alındığında bu ihtiyacı karşılayacak bir mekan bulabileceği, donanım temininin birkaç aylık hizmet alımı maliyetini aşmayacağı ve işin mevcut belediye şirketi personeliyle yapılabileceği belirtildi. Belediye cevabında, taşıtların bakım ve temizlik işlemlerinde kendi imkanlarının daha etkin kullanılacağını ve hizmet alımlarının asgari seviyeye indirileceğini bildirdi.
Raporun denetim görüşü sınırlı olumlu
Sayıştay, Güce Belediyesi'nin 2025 yılı mali rapor ve tablolarının, "Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular" bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine vardı. Görüşe dayanak oluşturan üç bulgu taşınır kayıtları, taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli ile maddi olmayan duran varlık alımlarının muhasebeleştirilmesine ilişkin.
Rapordaki diğer bulgular arasında doğrudan temin alımlarında belgelerin iş yapıldıktan sonra hazırlanması, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması tamamlanmadan personel istihdam edilmesi, su ve atık su tarifesinin maliyet esasına dayalı belirlenmemesi ve taşınmazların cins tashihlerinin yapılmaması yer alıyor.