TBMM Dışişleri Komisyonu 7 kanun teklifini kabul etti

TBMM Dışişleri Komisyonu, AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında toplandı. Oktay, toplantının başında yaptığı konuşmada, 2 gün önce Suriye sınırında Türk bayrağına yönelik yapılan saldırıyı lanetlediklerini ve faillerinin cezasız kalmayacağını belirtti.

Suriye'de barış, istikrar ve refahın tesis edilmesinin başta Türkiye olmak üzere tüm bölge açısından hayati öneme sahip olduğunu söyleyen Oktay, Suriye'nin toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin korunmasının, terör örgütlerinden arındırılmasının elzem olduğunu, bu süreçte Türkiye'nin Suriye'nin yanında yer almaya devam edeceğini kaydetti.

Oktay, İran'da cereyan eden olaylara ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

"İran'da daha fazla can kaybı yaşanmadan istikrarın sağlanmasını, sorunların diyalog ve uluslararası boyutlarının diplomatik yöntemlerle çözülmesini temenni ediyoruz. Yüzyıllardır aynı sınırları paylaştığımız İran'ın geleceğinin dış güçler tarafından değil, yalnızca İran halkı tarafından belirlenmesi gerektiği yönündeki tutumumuzu belirtmek isterim."

İsrail saldırılarının tamamen durdurulması ve insani yardımların hiçbir engellemeye tabi tutulmadan bölgeye ulaştırılmasının elzem olduğunu dile getiren Oktay, "Barış planının ikinci aşamasının başarıyla sürdürülmesi ve Gazze'nin yeniden imar sürecinin bir an önce başlatılması gerekmektedir. Bu kapsamda, ülkemiz de 'Barış Kurulu'na katılma kararı almıştır." dedi.

Venezuela'daki gelişmelerin uluslararası hukuk, devletin egemenliği ve bölgesel barış açısından kaygı verici olduğunu belirten Oktay, Venezuela halkının barış ve huzur içinde yaşamasını ve bölgesel istikrarın sağlanmasını dilediklerini söyledi.

Oktay, Orta Doğu'daki gelişmelere ilave olarak ABD ile Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki küresel rekabet, ticaret savaşları, ABD yönetiminin Latin Amerika'ya yönelik politikaları, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında Avrupa güvenlik mimarisinde yaşanan gelişmeler ve Grönland'a ilişkin ABD taleplerinin Transatlantik ilişkilerde yarattığı gerilimin uluslararası düzeni derinden sarstığını belirtti.

Fuat Oktay, şu ifadeleri kullandı:

"Böylesi bir ortamda, ülkemizin hem içeride hem de dışarıda güçlü olması hayati önemdedir. Komisyonumuz, bu hedef doğrultusunda 2026 yılında da ikili ve çok taraflı parlamenter diplomasi faaliyetlerine yoğun şekilde devam edecektir. Bu kapsamda, çok taraflı alanda önümüzdeki dönemde, Estonya'da Türkiye-Baltık ülkeleri dörtlü toplantısında, Bakü'de Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan üçlü toplantısına, Kazakistan'da Türk Devletleri Dişişleri Komisyonları toplantısına ve Romanya'da Türkiye-Romanya-Polonya üçlü toplantısına iştirak etmeyi planlıyoruz."

Oktay, TBMM Dışişleri Komisyonu bünyesinde "Yurt Dışı Türkler ve Akraba Toplulukları Alt Komisyonu" adıyla kurulan daimi alt komisyona seçilen üyelerin adının belirlendiğini belirterek, üyelerin ismini şöyle sıraladı:

"AK Parti'den Seda Gören, Mustafa Canbey, Oğuz Üçüncü, Zafer Sırakaya, CHP'den Utku Çakırözer, DEM Parti'den Semra Çağlar Gökalp, MHP'den İsmail Özdemir, İYİ Parti'den Metin Ergun, Yeni Yol Partisi'nden Hasan Karal."

Üyelerin isimleri oylamaya sunularak kabul edildi.

Oktay, alt komisyonun kuruluş süreci ve üye seçiminin tamamlandığını söyledi.

- Kanun teklifleri

TBMM Dışişleri Komisyonunda 7 kanun teklifi görüşüldü.

Dışişleri Bakan Yardımcıları, kanun tekliflerine ilişkin komisyona bilgi verdi ve milletvekillerinin sorularını yanıtladı.

Dışişleri Bakan Yardımcısı Musa Kulaklıkaya, Maliye Mükemmeliyet Merkezi'ne tam üyeliğin, kamu maliye yönetimi, maliye reformu ve merkez bankacılığı alanlarında iyi uygulamalardan istifade edilmesine, yetişmiş insan kapasitesinin artırılmasına hizmet edeceğini düşündüklerini söyledi.

Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürü Ömer Serdar Atabey, bir soru üzerine, "Son 10 yılda, 2016-2026 yılları arasında ülkemizin Etiyopya'dan suçluların iadesi konusunda toplam 8 talebi olmuştur. Buradaki kritik husus, 6 tanesi FETÖ." dedi.

Kulaklıkaya, Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) bin civarında Türkiye sermayeli firma ve Türkiye'de 600 kadar BAE sermayeli şirketin faaliyet gösterdiğini, 50 bin Türk vatandaşının BAE'de ikamet ettiğini anlattı.

Yoğun ekonomik ve beşeri etkileşimin adli alanda işbirliğinin önemini artırdığını vurgulayan Kulaklıkaya, şöyle devam etti:

"Bugün görüşmekte olduğumuz anlaşma, ülkemiz ve BAE arasında suçluların soruşturulması, kovuşturulması ile suç gelirleri, bundan hasıl olan gelirlerin müsaderesinde tarafların yetkili makamlarının etkinliğini güçlendirerek cezai konularda, adli yardımlaşmaya ilişkin en geniş tedbirlerin alınması ihtiyacının karşılanması ve yakın işbirliğimizin güçlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır."

CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, "Kamuoyunu açıklamalarıyla çok meşgul eden isimler olabiliyor, biri Sedat Peker. Durumu resmi olarak nedir, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki statüsü ne?" sorularını yöneltti.

Atabey, sorulara şöyle yanıt verdi:

"Ülkemiz tarafından Birleşik Arap Emirlikleri'ne cezai konularda, adli yardımlaşma taleplerimize baktığımızda ciddi bir yoğunluk söz konusu. 240 adet istinabe talebinde bulunmuşuz. Aramızda da bir anlaşma olmadığı için neredeyse yarısı derdest durumda. (Sedat Peker sorusu) Uygun görürseniz yazılı yanıt vermek isterim. Detaya hakim değilim şu aşamada."

- BAE'deki gemi kaptanı Ali Yol'un durumu

Kulaklıkaya, BAE ile ilgili anlaşmaya dair sorular yöneltmesi üzerine, şunları ifadeleri kullandı:

"2015-2025 yılları arasında ülkemiz tarafından Birleşik Arap Emirlikleri'ne iletilen 204 ceza istinabe talebinin 110'u sonuçlandırılmıştır. Anılan dönemde Birleşik Arap Emirlikleri'nin ülkemizden toplam 35 ceza istinabe talebinin 20'si hitama uğramış, 15'inin süreci devam etmektedir. 2015-2025 yılları arasında ülkemizin Birleşik Arap Emirlikleri'nden ceza tebligat talebi olmamıştır. Anılan dönemde Birleşik Arap Emirlikleri tarafından ülkemize iletilen 17 ceza tebligat talebinin ise 14'ü sonuçlandırılmıştır.

Vatandaşımız Ali Yol, dördüncü kaptan olarak görev yaptığı geminin kopan çapasının Kızıldeniz'deki fiber kablolara zarar verdiği iddiasıyla ilk etapta Birleşik Arap Emirlikleri güvenlik yetkililerince terör saldırısı şüphesiyle, ardından kamu malına zarar verme suçlamasıyla tutuklanmıştır. Müteakiben gemi sahibi şirket tarafından istihdam edilen hukuk firmasının geminin yükünün Umman'dan alındığını beyan etmesi ve daha sonra yükün Irak'tan alındığının ortaya çıkması nedeniyle vatandaşımızın soruşturmasına kaçakçılık amaçlı sahte evrak takdiminin de eklendiği avukatından öğrenilmiştir.

Davanın 19 Ocak 2025 tarihindeki ilk duruşmasında vatandaşımızın kefaletle serbest bırakılması talebi reddedilmiştir. Duruşma sanığın savunmasının alınmasını teminen 2 Şubat 2026 tarihine ertelenmiştir. Vatandaşımız hakkında diplomatik kanallardan bilgi alınabilmesi ve Büyükelçiliğimizce ziyaret edilebilmesini teminen ilk olarak 21 Kasım'da ilgili ülke makamları nezdinde yazılı girişimde bulunulmuş, ardından 24 ve 25 Kasım ile 26 Aralık 2025 tarihinde Abu Dabi Emniyet Genel Müdürlüğü yetkilileri ile yapılan temaslarda vatandaşımıza ilişkin bilgi ve ziyaret taleplerimize yanıt beklendiği hatırlatılmış, yazılı talebimiz keza 26 Aralık'ta tekrarlanmıştır.

Yol'un adli süreci devam ederken limanda bekleyen gemide tutulmasına yönelik ayrıca iletilen talebimiz Birleşik Arap Emirlikleri makamlarınca olumsuz yanıtlanmıştır. Vatandaşımızın durumu, ailesiyle temas halinde olan Bakanlığımız ve Abu Dabi Büyükelçiliğimizce Birleşik Arap Emirlikleri makamları nezdinde yakından takip ediliyor."

Kulaklıkaya, Sedat Peker hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, varsayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanarak yağma, silahla yağma ve benzeri suçlardan Türk mahkemeleri tarafından çıkarılan yakalama kararı bulunduğunu anımsattı.

Dışişleri Bakan Yardımcısı Kulaklıkaya, şöyle devam etti:

"İlgili Cumhuriyet Başsavcılıklarımızca hazırlanan iki ayrı iade dosyası ilgili ülke makamlarına Mayıs 2021 tarihinde iletilmiştir. Ayrıca Emniyet Genel Müdürlüğümüzün talebi üzerine Interpol Genel Sekreterliğince adı geçen hakkında 01.02.2022 tarihli kırmızı bülten yayınlanmıştır. Adı geçene ilişkin iade talebimiz en son 4-5 Aralık 2024 tarihlerinde Birleşik Arap Emirlikleri'ne gerçekleştirdiği resmi ziyaret sırasında Adalet Bakanı'mız Sayın Yılmaz Tunç tarafından da muhataplarına iletilmiştir. Konu Bakanlığımız ve Abu Dabi Büyükelçiliğimiz tarafından takip edilmektedir."

Komisyonda uluslararası anlaşmaların onaylanmasının uygun bulunmasına dair 7 kanun teklifi kabul edildi.

Kabul edilen kanun teklifleri şöyle:

- İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş'un 2/2099 esas numaralı "Maliye Mükemmeliyet Merkezi'nin (CEF) Kurulması Hakkında Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi"

- İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş'un 2/2632 esas numaralı "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Suçluların İadesi Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi"

- İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş'un 2/2740 esas numaralı "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşik Arap Emirlikleri Devleti Hükümeti Arasında Cezai Konularda Karşılıklı Adli Yardımlaşmaya Dair Andlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna İlişkin Kanun Teklifi"

- İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş'un 2/3106 esas numaralı "Türkiye Cumhuriyeti ile Cibuti Cumhuriyeti Arasında Hükümlü Nakli Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi"

- İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş'un 2/2638 esas numaralı "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Suçluların İadesi Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi"

- İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş'un 2/3211 esas numaralı "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hükümlü Nakli Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi"

- İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş'un 2/3212 esas numaralı "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi"

Dışişleri Bakan Yardımcısı Kulaklıkaya, görüşmelerin ardından Orta Doğu'daki güncel gelişmelere ilişkin basına kapalı oturumda bir sunum gerçekleştirdi.