Tüketici hakem heyetlerinde görev yapan ve bu kadrolara atanmayı bekleyenleri ilgilendiren yeni yönetmelik bugün itibarıyla yürürlüğe girdi. Eski yönetmelikle kıyaslandığında, bürokratik süreçlerin dijitalleştiği (TÜBİS vurgusu), görev tanımlarının çok daha detaylı hale getirildiği ve raportörlerin çalışma alanlarının esnetildiği görülüyor. Memurlar.net olarak, personelin özlük haklarından görev sorumluluklarına kadar değişen tüm maddeleri mercek altına aldık.

"İrtibat Raportörlüğü" İlk Kez Mevzuata Girdi

Eski Yönetmelikte Tüketici hakem heyeti bulunmayan ilçelerde başvuruların nasıl alınacağı ve sürecin nasıl yürütüleceği konusunda net bir "irtibat" tanımı bulunmuyordu.

Yeni Yönetmelikte Hakem heyeti olmayan ilçelerde süreci yönetmek üzere "İrtibat Raportörü" kadrosu tanımlandı. Kaymakamlar tarafından görevlendirilecek bu personel, başvuruları alıp Tüketici Bilgi Sistemi'ne (TÜBİS) kaydederek yetkili heyete iletmekle sorumlu olacak.

Görev ve Yetki Tanımları "Detaylandırıldı"

Eski Yönetmelikte raportörlerin görevleri 8 maddede genel hatlarıyla (başvuruları almak, dosya hazırlamak vb.) sayılmıştı.Yeni Yönetmelikte ise görev tanımı 13 maddeye çıkarılarak çok daha spesifik hale getirildi. Artık raportörlerin; karar taslağı hazırlama, mahkemelerle bilgi paylaşımı, tebligat işlemleri, arşiv yönetimi ve istatistik hazırlama gibi görevleri yönetmelikte açıkça hüküm altına alındı.

Raportörlere "Bakanlık Temsilciliği" Yolu Açıldı

Eski Yönetmelikte raportörlere "hakem heyeti görevi dışındaki işlerin verilemeyeceği" sert bir dille ifade ediliyordu.Yeni Yönetmelikte ise bu yasak korunmakla birlikte önemli bir istisna getirildi. Gerekli şartları taşıyan raportörler; anonim şirketlerin, kooperatiflerin ve esnaf kuruluşlarının genel kurul toplantılarına "Bakanlık Temsilcisi" olarak katılabilecek. Bu düzenleme, raportörlerin kariyer alanını genişleten bir adım olarak değerlendiriliyor.

Eğitimlerde "Çevrim İçi" Dönemi ve Zorunluluk

Eski Yönetmelikte Hizmet içi eğitimlerin koordinasyonundan bahsediliyor ancak katılım zorunluluğu ve yöntemi net vurgulanmıyordu.Yeni Yönetmelikte ise Eğitimlerin "yüz yüze" veya "çevrim içi" yapılabileceği netleşti. En önemlisi; geçerli mazereti olmayan raportörlerin bu eğitimlere katılması "zorunlu" hale getirildi. Ayrıca il müdürlüklerine, il genelindeki raportörler için "koordinasyon toplantıları" düzenleme yetkisi verildi.

Veri Güvenliği ve KVKK Hassasiyeti

Eski Yönetmelikte sorumluluklar kısmında sadece "bilgi ve belgelerin gizliliği" ilkesi yer alıyordu.Yeni Yönetmelikte Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyumu doğrudan yönetmeliğe eklendi. Raportörlerin, uyuşmazlık süreçlerindeki verileri işleme ve aktarma aşamalarında KVKK usullerine uyması "asli sorumluluk" olarak tanımlandı.

Huzur Hakkı Ödemelerinde Çizgi Korundu

Eski Yönetmelikte raportör kadrosuna atananlara huzur hakkı ödenmiyordu.Yeni Yönetmelikte bu kural korundu; kadrolu raportörlere huzur hakkı ödenmeyecek. Ancak bir raportörün "Heyet Başkanı" olarak görevlendirilmesi durumunda, başkanlık görevinden kaynaklanan huzur hakkını alabileceği netleştirilerek olası bir hak kaybının önüne geçildi.

Raportörlerin Atama ve Görevlendirme Kriterleri

Eski Yönetmelikte görevlendirmelerin yükseköğrenim görmüş personel arasından yapılması "tercih" gibi duruyordu.Yeni Yönetmelikte ise görevlendirmelerde önceliğin Hukuk, İİBF ve Siyasal Bilgiler mezunlarında olduğu, ancak bu bölümlerden personel bulunmaması halinde diğer yükseköğrenim mezunlarına geçileceği daha hiyerarşik bir sırayla belirtildi.

İşte Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik

Ticaret Bakanlığından:

TÜKETİCİ HAKEM HEYETİ RAPORTÖRLÜĞÜ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; tüketici hakem heyeti raportörlerinin atanmaları, görevlendirilmeleri, nitelikleri, eğitimleri ve yetiştirilmeleri, görevleri, yetkileri ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.

(2) Bu Yönetmelik; tüketici hakem heyeti raportörü kadrosuna atananlar ile raportör olarak görevlendirilenlere ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 72 nci ve 84 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakan: Ticaret Bakanını,

b) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,

c) Genel Müdürlük: Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünü,

ç) İl müdürlüğü: Ticaret il müdürlüğünü,

d) İl müdürü: Ticaret il müdürünü,

e) İrtibat raportörü: Tüketici hakem heyeti oluşturulmayan ilçelerde raportör olarak görevlendirilen personeli,

f) Raportör: Tüketici hakem heyeti raportörü kadrosuna atanan veya tüketici hakem heyetinde raportör olarak görevlendirilen personeli,

g) Tüketici Bilgi Sistemi: Tüketicilerin başvurularını elektronik ortamda ilgili tüketici hakem heyetine iletebildikleri ve tüketici hakem heyetlerinin tüm iş ve işlemlerini gerçekleştirdikleri çevrim içi sistemi,

ğ) Tüketici hakem heyeti: Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla oluşturulan heyeti,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Raportörlerin Nitelikleri, Atanması ve Görevlendirilmesi

Raportörlerin nitelikleri ve atanmaları

MADDE 4- (1) Raportör kadrosuna atanabilmek için aşağıdaki şartlar aranır:

a) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinde yer alan genel şartları taşımak.

b) Üniversitelerin en az dört yıllık öğretim veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile adalet meslek yüksekokulu, yüksekokulların adalet, bankacılık ve sigortacılık programları, adalet ön lisans programı ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen yurt içi veya yurt dışındaki öğretim kurumları ile en az iki yıllık yüksekokulların Bakanlıkça ihtiyaç duyulan ve sınav ilanında belirtilen bölümlerinden mezun olmak.

(2) Tüketici hakem heyeti iş ve işlemlerinin aksatılmadan yürütülmesi amacıyla atanması talep edilen raportör sayısı, Genel Müdürlük tarafından Bakanlık Personel Genel Müdürlüğüne bildirilir.

Raportör olarak görevlendirilen personel

MADDE 5- (1) Raportör sayısının yeterli olmadığı illerde il müdürü tarafından il müdürlüğü personeli arasından, ilçelerde ise kaymakam tarafından ilçede görevli personel arasından yeterli sayıda raportör görevlendirilir. Görevlendirilecek personel, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) fıkrası uyarınca görev yapan Devlet memurları arasından belirlenir.

(2) Görevlendirilecek raportör sayısı belirlenirken, tüketici hakem heyetine yapılan başvuru sayıları, iş yoğunluğu ile kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı dikkate alınır.

(3) Tüketici hakem heyeti oluşturulmayan ilçelerde, kaymakam tarafından, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) fıkrası uyarınca ilçede görev yapan Devlet memurları arasından bir asıl ve bir yedek olmak üzere irtibat raportörü görevlendirilir.

(4) Raportör ve irtibat raportörü görevlendirmesinde öncelikle 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde sayılan bölümlerden mezuniyeti bulunan personel arasından görevlendirme yapılır. Bu şartı sağlayan personel bulunmaması halinde, yükseköğrenim görmüş personel arasından görevlendirme yapılır. Yükseköğrenim görmüş personelin bulunmaması halinde, lise veya denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilen eğitim kurumlarından birinden mezun olmuş kişiler arasından görevlendirme yapılır.

(5) Raportör ve irtibat raportörü olarak görevlendirilen personele ilişkin bilgiler ve değişiklikler, görevlendirme şartlarını taşıdığını gösteren belgelerle birlikte, kaymakamlık tarafından ilgili il müdürlüğüne derhal bildirilir.

İdari bağlılık ve raportörlerin görev yerleri

MADDE 6- (1) Raportör olarak atananlar, il ve ilçe merkezlerinde kurulu bulunan tüketici hakem heyetlerinde istihdam edilebilir.

(2) İl müdürlüğüne raportör olarak atanan personel, hizmet ihtiyaç ve gerekliliği dikkate alınarak, il veya ilçe tüketici hakem heyetinde görevlendirilir. İlçe tüketici hakem heyetinde görevlendirilenler, kaymakamlığa bağlı olarak çalışır.

(3) Raportör olarak atananlar, il veya ilçe tüketici hakem heyeti dışında farklı bir birimde veya görevde çalıştırılamazlar. Ancak, ilgili mevzuatı kapsamında gerekli şartları taşıyan raportörler, anonim şirketler ile esnaf ve sanatkar meslek kuruluşlarının, kooperatiflerin ve üst kuruluşlarının genel kurul toplantılarına Bakanlık temsilcisi olarak görevlendirilebilir. Bakanlık temsilcisi olarak görevlendirilen raportörün ilçe tüketici hakem heyetinde görev yapması durumunda, görevlendirme ilgili kaymakamlığa yazılı olarak bildirilir. Bu görevlendirmelerin, raportör hizmet ve görevlerini aksatmayacak şekilde yapılması esastır.

(4) İhtiyaç duyulması halinde, tüketici hakem heyeti başkanı olarak görevlendirilen raportör, başkanlık yaptığı süre boyunca raportör görev ve yetkilerini kullanamaz.

Raportörlerin görev ve yetkileri

MADDE 7- (1) Raportör kadrosuna atananların ve tüketici hakem heyetinde görevlendirilen raportörlerin görev ve yetkileri şunlardır:

a) Tüketici hakem heyetine elden veya posta yoluyla yapılan yazılı başvuruları alarak doğru ve eksiksiz bir şekilde gecikmeksizin Tüketici Bilgi Sistemine kaydetmek.

b) Tüketici hakem heyetine elektronik ortamda veya yazılı olarak yapılan başvurularla ilgili gerekli yazışma ve işlemleri süresi içinde yapmak.

c) Tüketici hakem heyetinin çalışmalarına ve kararlarına esas olacak dosyaları hazırlamak.

ç) Tüketici hakem heyetinin çalışmalarına ve kararlarına esas olacak inceleme ve araştırmaları yapmak.

d) Tüketici hakem heyetinde görüşülen uyuşmazlığa ilişkin karar taslağını hazırlamak.

e) Tüketici hakem heyeti toplantılarında hazır bulunmak ve dosyaları heyete sunmak.

f) Tüketici hakem heyeti toplantı tutanaklarını hazırlamak.

g) Tüketici hakem heyeti kararlarına ilişkin tebligat işlemlerini yapmak.

ğ) Tüketici hakem heyeti kararlarına istinaden tahsili gereken ücretlerin bildirim işlemlerini yapmak.

h) Mahkemeler tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri hazırlayarak iletilmesini sağlamak.

ı) Bakanlık veya il müdürlüğü tarafından talep edilen tüketici hakem heyeti işlemlerine ilişkin bilgi ve belgeleri hazırlayarak iletilmesini sağlamak.

i) Tüketici hakem heyeti toplantılarına ilişkin huzur hakkı ücretleri ile bilirkişi ücretlerinin ödenmesine esas teşkil edecek belgeleri hazırlayarak il müdürlüğüne iletilmesini sağlamak.

j) Tüketici hakem heyeti kararları ve evraklarına ilişkin gerekli dosyalama ve arşiv işlerini yürütmek.

k) Tüketici hakem heyetinin faaliyet raporunu ve istatistiklerini hazırlamak.

l) Tüketici hakem heyetine başvuranlara, talep edilmesi halinde, başvurularıyla ilgili gerekli bilgilendirmeleri yapmak.

m) Tüketici hakem heyeti başkanı tarafından verilen heyet faaliyetleri ile ilgili diğer işleri yapmak.

(2) Raportörler, tüketici hakem heyetinde görülen uyuşmazlığa ilişkin toplantılarda oy kullanamaz.

(3) Raportörlerin görev dağılımı ve iş bölümü tüketici hakem heyeti başkanı tarafından belirlenir.

İrtibat raportörlerinin görev ve yetkileri

MADDE 8- (1) Tüketici hakem heyeti oluşturulmayan ilçelerde görevlendirilen irtibat raportörlerinin görev ve yetkileri şunlardır:

a) Kaymakamlığa elden veya posta yoluyla yapılan yazılı başvuruları alarak doğru ve eksiksiz bir şekilde gecikmeksizin Tüketici Bilgi Sistemine kaydetmek ve Bakanlıkça belirlenen yetkili tüketici hakem heyetine iletmek.

b) Tüketici hakem heyeti dosyalarına ilişkin kaymakamlığa teslim edilen evrakları gecikmeksizin Bakanlıkça belirlenen yetkili tüketici hakem heyetine iletmek.

c) İhtiyaç duyulması halinde, ilçe sınırları içinde görevlendirilen bilirkişi tarafından yapılacak inceleme için gerekli koordinasyonu sağlamak.

ç) Tüketici hakem heyetine başvuranlara, talep edilmesi halinde, başvurularıyla ilgili gerekli bilgilendirmeleri yapmak.

Raportörlerin sorumlulukları

MADDE 9- (1) Raportör kadrosuna atananlar, tüketici hakem heyetinde raportör olarak görevlendirilenler ile irtibat raportörlerinin sorumlulukları şunlardır:

a) İlgili mevzuat gereğince kendilerine verilen görevleri eksiksiz ve zamanında yerine getirmek.

b) Tüketici hakem heyetinde görülen uyuşmazlığa ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gizliliğine riayet etmek.

c) Kişisel veri işleme ve aktarma faaliyetlerinde 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile ilgili diğer mevzuatta yer alan usul ve esaslara uygun hareket etmek.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Raportörlerin Eğitimi ve Yetiştirilmesi

Yetiştirilme ilkeleri

MADDE 10- (1) Raportör olarak atananlara, adaylık eğitimi ve hizmet içi eğitimler yoluyla, mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve etik değerleri kazanmaları amacıyla mesleki eğitim verilir.

(2) Raportör olarak atananların adaylık eğitimi, 21/2/1983 tarihli ve 83/6061 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılır.

(3) Adaylık eğitiminin içeriği, Genel Müdürlüğün görüşü alınarak Bakanlık Personel Genel Müdürlüğünce belirlenir.

Raportörlerin hizmet içi eğitimi

MADDE 11- (1) Raportörlere, Genel Müdürlükçe uygun görülen zamanlarda, yüz yüze veya çevrim içi yöntemle hizmet içi eğitim verilebilir.

(2) Raportörlerin hizmet içi eğitimleri Genel Müdürlük koordinasyonunda gerçekleştirilir.

(3) İl müdürlüğü tarafından, il sınırları içinde görev yapan raportörlere yönelik hizmet içi eğitim ve koordinasyon toplantıları düzenlenebilir.

(4) Raportörlerin, geçerli mazereti bulunmadığı takdirde, hizmet içi eğitim veya koordinasyon toplantılarına katılması zorunludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Huzur hakkı

MADDE 12- (1) Raportör ve irtibat raportörü olarak görevlendirilenlere ödenecek huzur hakkı ile bu ödemelere ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.

(2) Raportör kadrosuna atananlara huzur hakkı ödenmez. Ancak tüketici hakem heyeti başkanı olarak görevlendirilen raportörlere, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde başkanlık görevinden kaynaklanan huzur hakkı ödenir.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 13- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı Kanun, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 18/3/2002 tarihli ve 2002/3975 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik ile 15/3/2012 tarihli ve 28234 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük ve Ticaret Bakanlığına İlk Defa Yapılacak Atamalar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 14- (1) 27/11/2014 tarihli ve 29188 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tüketici Hakem Heyeti Raportörlüğü Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) Birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan Tüketici Hakem Heyeti Raportörlüğü Yönetmeliğine yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Yürürlük

MADDE 15- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.